Sung Ching-ling sahifasining manbasini koʻrish

'''Sung Ching-ling''' ({{Xitoycha|宋慶齡|宋庆龄|Sòng Qìnglíng}}; [[1893]] – [[1981]]) – [[Xitoy|xitoylik]] siyosatchi va davlat arbobi, 1968-yildan 1972-yilgacha [[Xitoy Xalq Respublikasi]] rahbari. U Xitoy Xalq Respublikasi raisining oʻrinbosari (1959—1975-yillarda), Butunxitoy xalq vakillari kengashi doimiy qoʻmitasi raisi va Xitoy Xalq Respublikasi Markaziy xalq hukumati raisi lavozimlarida faoliyat olib borgan<ref>{{Cite web|url=http://news.eastday.com/epublish/gb/paper148/20031209/class014800023/hwz1054925.htm|title=宋庆龄上海出生地解谜|website=news.eastday.com|access-date=20 October 2012|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090751/http://news.eastday.com/epublish/gb/paper148/20031209/class014800023/hwz1054925.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.shtong.gov.cn/node2/node70393/node70403/node72559/node72672/userobject1ai82268.html|title=宋庆龄出生地在川沙|qaralgan sana=2024-05-20|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304191545/http://www.shtong.gov.cn/node2/node70393/node70403/node72559/node72672/userobject1ai82268.html}}</ref>.

== Hayoti ==
[[Fayl:Sun-Soong_wedding_photo_2.jpg|left|thumb| Sung Ching-ling va [[Sun Yat-sen|Sun Yatsenning]] toʻy fotosurati (1916-yil)]]
[[Fayl:1965-5_1965年_宋庆龄周恩来与阿尤布·汗.jpg|left|thumb| Sung Ching-ling, [[Ayub Xon (general)|Ayub Xon]] va Chjou Enlay 1965-yil]]
Sung Ching-ling xitoylik tadbirkor va [[Metodistlar|metodist]] Charli Sun oilasida tugʻilgan. U amerikalik metodist missionerlar (McTyeire qizlar maktabi) tomonidan asos solingan qizlar maktabida tahsil olgan. Sung Ching-ling oʻqishni [[AQSh]]da Metodistlar cherkoviga aloqador ayollar kolleji ''Ueslian'' kollejida davom ettirgan<ref>{{Cite book |last=Coble |first=Parks M. |title=The Collapse of Nationalist China: How Chiang Kai-shek Lost China's Civil War |date=2023 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-1-009-29761-5 |location=Cambridge New York, NY |author-link=Parks M. Coble}}</ref>.

1913-yilda Xitoyga qaytib kelgach, u [[Sun Yat-sen|Sun Yat-senning]] kotibi boʻlib ishlagan. 1915-yilda ota-onasining xohishiga qarshi oʻzidan 27 yosh katta Sun Yatsenga turmushga chiqdi. Toʻy [[Yaponiya]]da boʻlib oʻtgan. Sung Ching-ling 10 yil davomida uning xotini va sodiq hamrohi boʻlgan. Sung Ching-ling Gomindan va Xitoy Kommunistik partiyasi oʻrtasidagi ittifoq siyosatini qoʻllab-quvvatlagan<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=pHSTDAAAQBAJ&q=%22methodist%22|isbn=9781315495644|title=Re-encounters in China: Notes of a Journey in a Time Capsule|date=July 2016|publisher=Routledge}}</ref>.

1926-yilda Gomindanning II milliy qurultoyida Sung Ching-ling Markaziy Qoʻmita aʼzosi va ayollar sektori boshligʻi etib saylangan. 1927-yilda Gomindan va XKP oʻrtasidagi boʻlinishdan keyin, Sung Ching-ling SSSRga joʻnab ketgan<ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2019/03/08/the-chinese-communist-party-is-still-afraid-of-sun-yat-sens-shadow/|title=The Chinese Communist Party Is Still Afraid of Sun Yat-Sen's Shadow|first=Bethany|last=Allen-Ebrahimian|date=8 March 2019 }}</ref>. 1929-yilda u Imperializmga qarshi liganing ikkinchi konferensiyasining faxriy raisi etib saylangan. 1931-yilda u Xitoyga qaytib kelgan. Sung Ching-ling xayriya sohasida ham faol ishlagan<ref>{{Cite web|url=https://www.sjsu.edu/faculty/watkins/guomindang.htm|title=The Guomindang (Kuomintang), the Nationalist Party of China|website=www.sjsu.edu}}</ref>.

Sung Ching-ling 1932-yilda Xitoy Inson huquqlari ligasiga, 1939-yilda esa Xitoy-Yaponiya urushi paytida Sung Ching-ling Xitoy Mudofaa Ligasiga asos solgan<ref>{{Cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/short-reads/article/2048614/which-sun-yat-sens-heir-communist-party-or-kmt|title=Which is Sun Yat-sen's heir - Communist Party or KMT?|date=25 November 2016|website=South China Morning Post}}</ref>.

1948-yilda u Gomindandan soʻllarning ajralib chiqishi natijasida tuzilgan kichik partiya – Gomindan inqilobiy qoʻmitasining faxriy raisi etib saylangan. Fuqarolar urushidagi kommunistik gʻalabadan keyin, u XXRda yashagan. 1951-yilda Sung Ching-ling chet ellik auditoriya uchun „China in Construction“ (keyinchalik „China Today“) oylik jurnaliga asos solgan, keyinchalik esa u jurnal muharriri boʻlgan Isroil Epshteynni jurnalga ishlashga taklif qilgan va qator munozaralar olib borgan.

1959-1975-yillarda Xitoy Xalq Respublikasi raisining oʻrinbosari, 1954-yildan esa Xitoy-Sovet doʻstlik jamiyati raisi (oʻsha paytda – faxriy rais), WFJ faxriy raisi sifatida qator izlanishlar olib borgan. Oʻlimidan oldin, u [[Xitoy Kommunistik partiyasi|XKPga]] aʼzo boʻlgan<ref>{{Cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/2158585|jstor = 2158585|last1 = Godley|first1 = Michael R.|title = Socialism with Chinese Characteristics: Sun Yatsen and the International Development of China|journal = The Australian Journal of Chinese Affairs|year = 1987|issue = 18|pages = 109–125|doi = 10.2307/2158585|s2cid = 155947428}}</ref><ref>https://krex.k-state.edu/dspace/bitstream/handle/2097/26100/LD2668T41966L735.pdf?sequence=1 {{Bare URL PDF|date=March 2022}}</ref>.

[[1981|1981-yil]] [[16-may|16-mayda]] oʻlimidan 13 kun oldin, u [[Xitoy Xalq Respublikasi raisi|Xitoy Xalq Respublikasining faxriy raisi]] etib saylangan<ref>{{cite news |url = http://articles.latimes.com/1994-11-03/food/fo-58026_1_madame-wu |newspaper = Los Angeles Times |first = Rose |last = Dosti |title = KITCHEN MATRIARCHS : The Unsinkable Madame Wu |date = 1994-11-03 }}</ref>.
== Xotirasi ==
Sung Ching-lingning vasiyatiga koʻra, Sungning hoki ota-onasining qabri ([[Shanxay]]dagi xalqaro qabriston) yoniga qoʻyilgan. Bu qabriston, keyinchalik uning sharafiga Sung Ching-ling deb oʻzgartirildi<ref>Avelihiihine-Dubach, Natacha. [https://books.google.com/books?id=bUMORDlc654C&pg=PA79 „The Revival of the Funeral Industry in Shanghai: A Model for China“ in ''Invisible Population: The Place of the Dead in East-Asian Megacities'', pp.&nbsp;79&#x2013;80.] Lexington Books ([[Lanham, Maryland|Lanham]]), 2012.</ref>.

Sung Ching-lingning bir qancha sobiq uylari muzeyga aylantirilgan.

1918-yilda Sung va uning turmush oʻrtogʻi Sun Yat-sen Shanxaydagi fransuz konsessiyasidagi uyda yashagan. Erining oʻlimidan soʻng, Sung 1937-yilgacha u yerda yashashni davom ettirgan. Hozir bu uy Sun Yat-senning sobiq qarorgohi nomli muzeyga aylantirildi.

1948-yildan 1963-yilgacha Sung Ching-ling Shanxaydagi fransuz konsessiyasining gʻarbiy qismida yashagan. Bu bino hozir Sung Ching-ling memorial uyi hisoblanadi. Kirish eshigi yonida uning baʼzi buyumlari va fotosuratlarini oʻz ichiga olgan yodgorlik zali joylashgan. Asosiy bino va bogʻlar asl jihozlar bilan deyarli saqlanib qolgan. Garajda ikkita katta mashina bor: biri qizil bayroqli limuzin va yana bir rus mashinasi [[Iosif Stalin]] tomonidan Sungga sovgʻa qilingan.

Sung Ching-ling 1963-yilda [[Pekin|Pekindan]] uy oldi va u yerda umrining oxirigacha yashagan. Uning vafotidan keyin bu joy muzey va yodgorlik sifatida Sung Ching-lingning sobiq qarorgohiga aylantirildi. Xonalar va mebellar u foydalanganidek saqlangan.
== Mukofotlari ==
„Xalqlar oʻrtasida tinchlikni mustahkamlash uchun“ xalqaro Stalin mukofoti (1951-yil) [[Ilya Erenburg]] tomonidan taqdim etilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2011-03-24 |title=Китай: управляемый тектонический сдвиг |publisher=«Правда» |url=http://gazeta-pravda.ru/content/view/7375/70/ |access-date=2012-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/20120716011124/gazeta-pravda.ru/content/view/7375/70/ |archive-date=2012-07-16}}</ref>.

== Yana qarang ==

* Qoʻshiq opa-singillar
* Sung Ching-ling uyi (Pekin)
* Sung Ching-ling uyi (Shanxay)

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* Sun Tsinlin – statya iz Baydupedii (kit.)
* [https://web.archive.org/web/20121231173035/http://english.cwi.org.cn/ China Welfare Institute] – sayt organizatsii, osnovannoy Sun Tsinlin.

[[Turkum:Xitoy siyosiy oilalari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
[[Turkum:Xitoy Xalq Respublikasi raislari]]