Ziyosfera

Suriya ayollari

(Suriyada ayollardan yoʻnaltirildi)

Суриядаги аёллар – Сурия аҳолисининг 49,4 фоизини ташкил қилади[1] ва нафақат кундалик ҳаётда, балки ижтимоий-сиёсий соҳаларда ҳам фаол иштирок этадилар.

Тарихи

ХХ асрда Сурияда асосан, юқори табақадаги, ўқимишли аёллардан ташкил топган аёллар ҳуқуқлари учун ҳаракат ривожланди.[2] 1919-йилда Нозиқ ал-Обид шу номдаги нашриёт билан бир қаторда шаҳардаги биринчи аёллар ташкилоти бўлмиш „Нур ал-Файҳа“ („Дамашқ нури“) га асос солди. Майсалоун жангида қатнашгандан сўнг у Сурия армиясининг фахрий генерали унвонига сазовор бўлди ва 1922-йилда Сурия Қизил ярим ой жамиятига асос солди.[3] 1928-йилда Қур’онни феминистик нуқтаи назардан танқидий қайта талқин қилган биринчилардан бири бўлган ливанлик-суриялик феминист Назира Зайн ал-Дин Ислом аёлларга эркаклар билан тенг муносабатда бўлишни талаб қилишини таъкидлаб, ҳижоб амалиётини қораловчи китобини нашр этди.[4] 1930-йилда Сурия-Ливан аёллар иттифоқи томонидан Дамашқда Биринчи Шарқ аёллар конгресси бўлиб ўтди.

1963-йилда Баъс партияси Сурияда ҳокимиятни қўлга олди ва аёллар ва эркаклар ўртасида тўлиқ тенглик ва аёллар учун тўлиқ иш кучи иштирокини ваъда қилди.[5]

1967-йилда суриялик аёллар Суриядаги аёллар учун тенг имкониятларга эришиш учун аёллар фаровонлиги жамиятлари, таълим бирлашмалари ва ихтиёрий кенгашлардан иборат коалиция бўлган Сурия аёллари умумий иттифоқи (ГУСW) деб номланган квази-ҳукумат ташкилотини туздилар.[5]

2011-йил Суриядаги фуқаролар урушининг бошланиши бўлди, бу ерда кўплаб тинч аҳоли шифохоналар, мактаблар ва инфратузилмага қаратилган ҳужумлар қурбони бўлди. Жабҳат ан-Нусра ва ИШИД каби экстремистик исёнчи гуруҳлар ўзлари назорат қилган ҳудудларда аёллар эркинлигини чекловчи қатъий сиёсат олиб бормоқда.[6]

Фуқаролар уруши бошланганидан сўнг, баъзи суриялик аёллар Сурия Араб армиясининг аёллардан иборат бригада бўлинмаларига қўшилишди.  Демократик иттифоқ партияси[7] ва Ироқ ва Шом Ислом Давлати[8] снайперлар, фронт бўлинмалари ёки полиция каби ролларни ўз зиммаларига оладилар.

Қонуний ҳуқуқлар

Сурия ХХ асрнинг 2-ярмида мустақиллик даврида баъзи бир дунёвий хусусиятларни ривожлантирган бўлса-да, шахсий мақом қонуни ҳали ҳам шариатга асосланади[9] ва шариат судлари томонидан қўлланади.[10] Сурия икки томонлама ҳуқуқий тизимга эга бўлиб, у ҳам дунёвий, ҳам диний судларни ўз ичига олади.[11] Никоҳ шартномалари куёв ва келиннинг отаси ўртасида тузилган ва Сурия қонунчилиги никоҳда зўрлаш тушунчасини тан олмайди.[12]

Суриялик аёлларга сиёсий, ижтимоий, маданий ва иқтисодий тоифаларнинг бир қисми бўлиш кафолатланмаган бўлса-да, кундалик ҳаётда иштирок этишга қонуний рухсат берилган. Сурияда аёллар учун қонуний никоҳ 17 ёш ва эркаклар учун 18 ёшдир. Аёлларга техник жиҳатдан улар ва куёв ўртасидаги келишувлар ҳақида сўз айтишга рухсат берилган. Гарчи бу шартнома куёв ва келиннинг эркак васийси томонидан имзоланиши керак бўлса-да, унинг истаклари камдан-кам учрайди. Бошқа томондан, Сурияда никоҳ тўғрисидаги ажралиш қонунлари ўзига хосдир. Аёлларга ажрашиш учун ариза беришга рухсат берилади, бундан ташқари бу узоқ давом этадиган жараён ва у эрининг розилигини олиши керак. Аёлнинг суд тизими орқали ажрашиш учун ариза бериши мумкин бўлган баъзи ҳолатлар мавжуд. Бунинг учун у эрининг уни суиистеъмол қилганлигини ёки эр сифатидаги бошқа вазифаларини эътиборсиз қолдирганлигини исботлаши керак. Агар эркак аёл билан ажрашмоқчи бўлса, судга бориши ва оғзаки равишда уч марта талоқни талаб қилиши керак, кейин суд уни ажрашиш ҳақида буйруқ беради.[13]

Таълим

Сурияда мактабгача таълим 6 ёшда бошланади ва 18 ёшда тугайди. Сурия университетларида аёллар ва эркаклар бир хил дарсларда қатнашадилар. 1970-йилдан 1990-йил охиригача мактабларда аёллар сони кескин кўпайди. Бу ўсиш биринчи мактаб йилларини, шунингдек, университетлар ва олий таълим каби юқори даражадаги мактабларни ўз ичига олади. Аёллар сони кўпайган бўлса-да, ҳар юз эркакка тўқсон беш нафар аёл тўғри келади. Гарчи кўп аёллар мактабга боришни бошлаган бўлса-да, аёлларнинг мактабни тарк этиш даражаси эркакларникига қараганда анча юқори.

Аёлларда саводхонлик даражаси аёлларда 74,2 фоиз, эркакларда 91 фоиз. 25 ёшдан ошган ўрта таълимга эга бўлган аёллар сони 29,0 фоизни ташкил этади.[14]

Сиёсат

Сурияда аёллар биринчи марта 1953-йилда умумий сайлов ҳуқуқига эга бўлган[15] 1950-йилларда Тҳурая Ал-Ҳафиз парламентга номзод бўлган, аммо сайланмаган. 1971-йилга келиб 173 ўриндан тўрттасини аёллар эгаллаган.[16]

Суриянинг ҳозирги президенти эркак. Шунингдек, иккита вице-президент (шу жумладан, 2006-йилдан бери аёл вице-президент Нажа ал-Аттор), бош вазир ва вазирлар маҳкамаси ҳам мавжуд. 2012-йил ҳолатига кўра, миллий парламентдаги ўринларнинг 88 фоизини эркаклар, 12 фоизини аёллар эгаллаган.[17] Сурия парламентини аввалроқ аёл спикер Ҳадия Халаф Аббос бошқарган ва бу лавозимни эгаллаган биринчи аёл эди.[18]

Президент Ассаднинг сиёсий ва оммавий ахборот воситалари бўйича маслаҳатчиси Бутейна Шаабан. Шаабон 2003 ва 2008-йиллар орасида Сурия Араб Республикасининг биринчи муҳожирлар вазири бўлиб ишлаган[19] ва у Сурия ҳукуматининг ташқи дунёга юзи сифатида тасвирланган.[20]

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Сурия элчиси томонидан 2019-йилда йиғилган Сурия Конституциявий қўмитасининг 150 аъзоси орасида фуқаролик жамияти вакилларининг 30 фоизини суриялик аёллар ташкил қилади.[21] Бир неча таниқли суриялик аёллар, жумладан академик Бассма Кодмани, Сурия Аёллар Лигаси вакили Сабаҳ Ҳаллак, ҳуқуқ профессори Амал Язжи ёки судя Имон Шаҳуд қўмитанинг нуфузли „Кичик“ ёки лойиҳани тайёрлаш органида ўтиришади.[22]

Иқтисодиёт ва ҳарбий соҳадаги роли

1989-йилда Сурия ҳукумати заводлар ва давлат муассасаларини болаларни жойида парвариш қилишни талаб қилувчи қонун қабул қилди.[5]

Бироқ, аёлларнинг меҳнатга жалб этилиши паст; Жаҳон банки маълумотларига кўра, 2014-йил ҳолатига кўра, аёллар меҳнат ресурсларининг 16,4 %ини ташкил қилган.[23]

Аёллар ҳарбий хизматга чақирилмайди, лекин ихтиёрий равишда хизмат қилишлари мумкин. Суриядаги аёл жангарилар Сурия президенти Башар ал-Ассад учун жанг қилиш учун тайёрланган. 1980-йилларга оид видео топилган, аёл аскарлар Асаднинг отасига нисбатан ғурур ва ҳимоясини кўрсатган.[24] „Аёллар инқилобнинг қуролли томонида камдан-кам иштирок этгани учун уларни ҳукумат назорат пунктларида тўхтатиш, тинтув қилиш ёки оворагарчиликка дучор қилиш эҳтимоли камроқ. Бу Сурия бўйлаб гуманитар ёрдамни тарқатишда ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлди“[25]

Аёллар саломатлиги

2010—2015-йиллар оралиғида Сурияда аёлларнинг ўртача умр кўриши 77,7 ёшни, эркакларникиники эса 74,5 ёшни ташкил қилган.[17]

Можаронинг Сурия аёлларига таъсири

2011-йилда бошланган можародан бери Сурияда, хусусан, можаро зоналарида аёллар зўравонлик, жинсий зўравонлик, мажбурий кўчириш, қамоққа олиш, оиладаги зўравонлик, ёш турмушга чиқиш ва бошқа ҳуқуқбузарликларга дуч келишмоқда.[26][27]

Можаролар, ишончсизлик ва иқтисодий инқироз йилларида аёллар ва қизларнинг заифлигини сезиларли даражада оширди.[28] Бундан ташқари, кўплаб қизлар мактабда ўқимай ва тиббий хизматдан фойдалана олмадилар.[28][29] 2013-йилда бошланғич таълимга қамраб олиш даражаси 61 % ни ташкил этди, умумий сонининг 61,1 %ни аёллар ташкил этган бўлса, ўрта таълим учун бу кўрсаткич 2013-йилда 44 %ни ташкил этди — 43,8 % аёллар.[29]

2015-йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Суриядаги жангчилар томонидан аёллар ва қизларнинг мунтазам жинсий тажовуз қилишига оид далиллар тўплади ва бу „ Исломий давлат“ (ИШИД) ва бошқа террористик ташкилотлар томонидан кучайтирилди.[29][30]

Аёлларга қарши жиноят

Намус қотилликлар

Сурияда номус учун қотиллик аёллар оилага шармандалик келтирган, оиланинг жамиятдаги „обрўсига“ таъсир қилган ҳолатларда содир бўлади. Баъзи ҳисоб-китобларга кўра, Сурияда ҳар йили 200 дан ортиқ намус қотиллари содир бўлади.[31]

Мажбурий ва ёшлар никоҳи

Суриядаги можаро болалар никоҳи кўпайишига олиб келди. Оғир турмуш шароити, ишончсизлик ва зўрлаш қўрқуви оилаларни қизларини эрта турмушга беришга мажбур қилган.[32][33] Эрта турмуш қуриш натижасида Сурияда кўплаб қизларга ўқишни тугатиш тақиқланган, чунки қиз турмушга чиқса, у фақат яхши хотин ва яхши она бўлиши кутилади. Бола никоҳи жисмоний ва руҳий саломатликка салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Жисмоний шикастланиш, айниқса, 18 ёшгача бўлган аёллар учун бола туғилиши ва кейинчалик туға олмаслик эҳтимоли билан боғлиқ бўлиши мумкин ва ўта оғир ҳолларда ўлимга олиб келиши мумкин. Психологик омилларни эр билан мулоқот қилишдаги қийинчиликлар ёки никоҳ ҳаёти ва унинг мас’улияти ҳақида этарли даражада хабардор бўлмаслик деб таърифлаш мумкин.[34]

Оиладаги зўравонлик

Алепподаги кам таъминланган аёлларни қамраб олган тадқиқот шуни кўрсатадики, уйдаги зўравонлик минтақанинг қабилавий табиати туфайли кўпроқ бўлади, жисмоний зўравонлик (ўтган йили камида 3 марта калтаклаш) аёлларнинг 23 %ида аниқланган. 2003-йилда аёлларни текширган, турмуш қурган аёллар орасида 26 %. Мунтазам зўравонлик (камида ҳафтасига бир марта калтаклаш) турмуш қурган аёлларнинг 3,3 %ида аниқланган, турмушга чиқмаган аёллар томонидан мунтазам зўравонлик қайд этилмаган. Мамлакат аҳолиси ўртасида жисмоний зўравонликнинг тарқалиши шаҳар аҳолиси орасида 18,8 %га нисбатан 44,3 %ни ташкил этди. Аксарият ҳолларда (87,4 %) зўравонлик эр томонидан, 9,5 % ҳолларда эса бир неча киши томонидан содир этилган. Жисмоний зўравонликнинг ўзаро боғлиқлиги аёлларнинг маълумоти, дини, ёши, оилавий аҳволи, иқтисодий аҳволи, руҳий изтироби, чекиш ва яшаш жойидир.[35]

Шимолий Сурия Федерацияси — Рожава

Суриядаги фуқаролар уруши билан Шимолий Суриядаги курдлар яшовчи ҳудуд Шимолий Сурия Федерацияси — Рожава сифатида де-факто автономияга эга бўлди, етакчи сиёсий актёр эса прогрессив Демократик Иттифоқ партияси (ПЙД) бўлди. Курд аёллари Рожавада бир нечта қуролли ва қуролсиз ташкилотларга эга ва аёллар ҳуқуқларини ошириш сиёсий ва ижтимоий кун тартибининг асосий йўналиши ҳисобланади. Аёллар Ҳимоя Бирликларидаги (ЙПЖ) курд аёл жангчилар Кобани қамалида ва Синжар тоғида қамалиб қолган язидийларни қутқаришда муҳим рол ўйнаган ва уларнинг ютуқлари аёллар фаол бўлган минтақада кучли аёллар муваффақиятининг ноёб намунаси сифатида халқаро эътиборни тортган. қаттиқ репрессия қилинади.[36][37][38][39]

Суриянинг фуқаролик қонунлари Рожава Конституциясига зид келмаса, Рожавада амал қилади. Тузатишнинг диққатга сазовор мисолларидан бири Сурияда ҳали ҳам шариатга асосланган,[9][10] Рожава фуқаролик қонунини киритган ва аёлларнинг қонун остида мутлақ тенглигини эълон қилган ва мажбурий никоҳ, шунингдек, кўпхотинлилик тақиқланган шахсий мақом қонунидир.[40] вояга этмаганларнинг никоҳи ҳам қонундан ташқари деб топилган эди.[41] Сурия тарихида биринчи марта фуқаролик никоҳига рухсат бериляпти ва тарғиб қилинмоқда, бу дунёвий очиқ жамият ва турли диний келиб чиқиши бўлган одамлар ўртасидаги никоҳлар сари муҳим қадамдир.[42]

Вояга этмаганларнинг никоҳи, кўпхотинлилик ва номус ўлдириш ҳолатларини камайтириш бўйича ҳуқуқий саъй-ҳаракатлар кенг қамровли тушунтириш-тарғибот ишлари билан таъминланмоқда.[43] Ҳар бир шаҳар ва қишлоқда аёллар уйи ташкил этилган. Булар аёллар томонидан бошқариладиган жамоат марказлари бўлиб, оиладаги зўравонлик, жинсий зўравонлик ва бошқа турдаги зарарлардан омон қолганларга хизмат кўрсатади. Ушбу хизматларга маслаҳат, оилавий воситачилик, ҳуқуқий ёрдам ва аёллар ва болалар учун хавфсиз уйларни мувофиқлаштириш киради.[44] Хотин-қизлар уйларида ҳам иқтисодий мустақиллик ва ижтимоий имкониятларни ошириш дастурлари бўйича дарслар ўтказилмоқда.[45]

Рожавадаги барча маъмурий органларда эркак ва аёл ҳамраислар бўлиши талаб қилинади ва Рожавадаги ҳар қандай бошқарув органи аъзоларининг қирқ фоизи аёллар бўлиши керак.[46] Рожава кантонларидаги Асайиш полициясининг тахминан 25 фоизини аёллар ташкил қилади ва Асайишга қўшилиш халқаро оммавий ахборот воситаларида этник курд ва этник араб аёллари учун ўта патриархик муҳитдан шахсий ва жамиятни озод қилишнинг улкан ҳаракати сифатида таърифланади.[47]

Машҳур аёллар

  • Ҳадия Халаф Аббос, Сурия Халқ кенгаши спикери (2016-йилдан).
  • Ася Абдулла Рожавадаги етакчи сиёсий партия — Демократик иттифоқ партияси (ПЙД) ҳамраиси.
  • Асма ал-Ассад, Суриянинг биринчи хоними ва амалдаги президент Асаднинг рафиқаси
  • Нажоҳ ал-Аттор, Сурия вице-президенти (2006-йилдан).
  • Ранда Кассис, Сурия мухолифатининг Остона платформаси президенти.
  • Суҳейр Атасси, мухолифат ҳукумати вице-президенти.[48]
  • Самар Ал Дайёуб, адабиёцҳунос ва ёзувчи
  • Хавла Дуниа, мухолифат фаоли ва шоир
  • Илҳам Эҳмед Сурия Демократик Кенгаши ҳамраиси.
  • Ҳêви ибраҳим Африн кантонининг бош вазири.
  • Самира Халил, диссидент
  • Улфат Идилбий, энг кўп сотилган араб тилидаги роман муаллифи.
  • Ассала Насри мусиқа санъаткори
  • Соуад Навфал, мухолифат фаоли ва мактаб ўқитувчиси.
  • Раша Омран, шоир
  • Бутейна Шаабан, Башар ал-Ассаднинг сиёсий маслаҳатчиси ва собиқ муҳожирлар вазири
  • Муна Wассеф, театр, телевидениэ ва кино актрисаси.
  • Ҳедия Юсуф собиқ партизан ва Шимолий Сурия — Рожава федерацияси ижроия қўмитаси ҳамраиси.
  • Разан Зайтоунеҳ, ҳуқуқшунос ва ҳуқуқ фаоли.

Манбалар

  1. ↑ „Сйриа Популатион“. Сйриа Популатион. 7-Апр 2015-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  2. ↑ Wомен'с ҳисторй ин глобал перспеcтиве Смитҳ: . Урбана, Илл.: Университй оф Иллиноис Пресс, 2005 — 100-бет. ИСБН 9780252029905. 
  3. ↑ „Сйриан Wомен Макинг Чанге“. ПБС (19-июл 2012-йил). 26-июл 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-март 2013-йил.
  4. ↑ Кеддиэ, Никки Р.. Wомен ин тҳе Миддле Эаст: паст анд пресент. Принcетон: Принcетон Университй Пресс, 2007 — 96-бет. ИСБН 9780691128634. 
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Тоҳиди, эд. бй Ҳерберт Л. Бодман, Наереҳ. Wомен ин муслим соcиэтиэс: диверситй wитҳин унитй. Боулдер (Cоло.): Л. Риэннер, 1998 — 103-бет. ИСБН 9781555875787. 
  6. ↑ „Сйриа: Эхтремисц Рестриcтинг Wомен'с Ригҳц“. Ҳуман Ригҳц Wатч (13-январ 2014-йил).
  7. ↑ „Арчивед cопй“. www.cнн.cом. 28-январ 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-январ 2022-йил.
  8. ↑ „Фемале ИСИС моралитй полиcе униц террифиэд анд терроризед Мосул“. НБC Неwс.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Сйриа“. Cарнегиэ Эндоwмент фор Интернатионал Пеаcе. 2006-йил 18-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2016-йил.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Исламиc Фамилй Лаw: Сйриа (Сйриан Араб Републиc)“. Лаw.эморй.эду. 2021-йил 24-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2016-йил.
  11. ↑ „МЕНА Гендер Эқуалитй Профиле“. www.униcеф.орг. 12-ноябр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-август 2020-йил.
  12. ↑ Чарлес, Лорраине; Кате Денман (2012-йил октабр). „"Эверй кнот ҳас сомеоне то ундо ит." Усинг тҳе Cапабилитиэс Аппроач ас а ленс то виэw тҳе статус оф wомен леадинг уп то тҳе Араб Спринг ин Сйриа“. Жоурнал оф Интернатионал Wомен'с Студиэс. 13-жилд, № 5. 195–211-бет. {{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |дате= (ёрдам)
  13. ↑ „Легал ригҳц - Сйриа | Квинфо.дк“. квинфо.орг. Қаралди: 21-апрел 2015-йил.
  14. ↑ „Табле 4: Гендер Инеқуалитй Индех“. Унитед Натионс Девелопмент Программе. 11-ноябр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-ноябр 2014-йил.
  15. ↑ Памела, Пахтон. Wомен, Политиcс, анд Поwер: А Глобал Перспеcтиве. Тҳоусанд Оакс, Cалифорниа: Пине Форге Пресс, 2007 — 48–49-бет. 
  16. ↑ Моубаед, Сами. „А Ҳисторй оф Сйриан Wомен“. Тҳе Wашингтон Пост.
  17. ↑ 17,0 17,1 „Сйриан Араб Републиc“. Унитед Натионс Статистиcс Дивисион. Қаралди: 15-март 2014-йил.
  18. ↑ „250 Неw Парлиамент Мемберс Таке Cонститутионал Оатҳ“. Сйриа Тимес (6-июн 2016-йил). Қаралди: 6-июн 2016-йил.
  19. ↑ Wригҳт, Робин Б.. Дреамс анд Шадоwс: тҳе Футуре оф тҳе Миддле Эаст. Пенгуин Гроуп, 2008. ИСБН 978-1-59420-111-0. 
  20. ↑ „Ассад'с фаир ладиэс: тҳе wестерн-эдуcатед wомен wҳо луллед тҳе wорлд инто а фалсе импрессион оф Сйриа - Тҳе Cомментатор“ (инглизча). www.тҳеcомментатор.cом. 14-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-март 2020-йил.
  21. ↑ „Сйриан Cонститутионал Cоммиттеэ а 'сигн оф ҳопе': УН энвой теллс Сеcуритй Cоунcил“ (инглизча). УН Неwс (22-ноябр 2019-йил). 2020-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-март 2020-йил.
  22. ↑ „Намес оф тҳе мемберс оф тҳе Смалл Бодй оф тҳе Cонститутионал Cоммиттеэ“. www.уног.ч. Қаралди: 16-март 2020-йил.
  23. ↑ „Лабор форcе, фемале (% оф тотал лабор форcе) | Дата“.
  24. ↑ Слй, Лиз; Рамадан, Аҳмед. „Тҳе алл-фемале милитиас оф Сйриа“. Тҳе Wашингтон Пост (25-январ 2013-йил). Қаралди: 21-апрел 2015-йил.
  25. ↑ Чристиа, Фотини (7-март 2013-йил). „Ҳоw Сйриан Wомен Аре Фуэлинг тҳе Ресистанcе“. Фореигн Аффаирс. Қаралди: 6-сентабр 2016-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  26. ↑ цекоио. „2.12.1. Виоленcе агаинст wомен анд гирлс: овервиэw“ (инглизча). ЭУРОПЕАН АСЙЛУМ СУППОРТ ОФФИCЕ (28-август 2020-йил). Қаралди: 5-июл 2021-йил.
  27. ↑ „Сйриа'с деcаде оф cонфлиcт такес массиве толл он wомен анд гирлс“ (инглизча). www.унфпа.орг. Қаралди: 5-июл 2021-йил.
  28. ↑ 28,0 28,1 „Сйриа'с деcаде оф cонфлиcт такес массиве толл он wомен анд гирлс“ (инглизча). www.унфпа.орг. Қаралди: 5-июл 2021-йил.
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 „Лосс оф Аccесс то Эдуcатион Пуц Wелл-беинг оф Сйриан Гирлс ат Риск - Оур Wорлд“. оурwорлд.уну.эду. Қаралди: 5-июл 2021-йил.
  30. ↑ „Cонфлиcт-релатед Сехуал Виоленcе“ (инглизча). ИИСС. Қаралди: 5-июл 2021-йил.
  31. ↑ Синжаб, Лина. „Ҳоноур cриме феар оф Сйриа wомен“. ББC Неwс (12-октабр 2007-йил).
  32. ↑ „Арчивед cопй“. эуропа.эу. 1-апрел 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-январ 2022-йил.
  33. ↑ „Нумбер оф Сйриан чилд бридес триплес синcе старт оф cонфлиcт“. Аустралиан Броадcастинг Cорпоратион (14-октабр 2015-йил).
  34. ↑ „Эарлй/Чилд Марриаге ин Сйриан Рефугеэ Cоммунитиэс“ (2014-йил июл). 9-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-октабр 2020-йил.
  35. ↑ Мазиак, Wасим; Асфар, Тагҳрид (2003-йил апрел). „Пҳйсиcал Абусе ин Лоw-Инcоме Wомен ин Алеппо, Сйриа“. Ҳеалтҳ Cаре фор Wомен Интернатионал. 24-жилд, № 4. 313–326-бет. дои:10.1080/07399330390191689. ИССН 0739-9332. ПМИД 12746003. {{cите магазине}}: сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |дате= (ёрдам)
  36. ↑ „Фемале Курдиш фигҳтерс баттлинг ИСИС wин Исраэли ҳеарц“. Рудаw. Қаралди: 8-март 2015-йил.
  37. ↑ „Тҳе Фигҳт Агаинст ИСИС ин Сйриа Анд Ирақ Деcембер 2014 бй Итаи Ангҳел“. Тҳе Исраэли Нетwорк виа ЁуТубе (22-декабр 2014-йил). Қаралди: 8-март 2015-йил.
  38. ↑ „Фаcт 2015 (Увда) – Исраэл'с леадинг инвестигативе шоw“. Тҳе Исраэли Нетwорк (22-декабр 2014-йил). 24-ноябр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-март 2015-йил.
  39. ↑ „Курдиш фемале фигҳтерс намед 'мост инспиринг wомен' оф 2014“. Рудаw. Қаралди: 8-март 2015-йил.
  40. ↑ Гол, Жияр. „Курдиш 'Ангелина Жолиэ' девалуэд бй медиа ҳйпе“. ББC (12-сентабр 2016-йил). Қаралди: 12-сентабр 2016-йил.
  41. ↑ „Сйриан Курдс таcкле cонсcриптион, ундераге марриагес анд полйгамй“. АРА Неwс (15-ноябр 2016-йил). 2016-йил 16-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2016-йил.
  42. ↑ „Сйриа Курдс чалленгинг традитионс, промоте cивил марриаге“. АРА Неwс (20-феврал 2016-йил). 2016-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-август 2016-йил.
  43. ↑ „Сйриан Курдс гиве wомен эқуал ригҳц, снуббинг жиҳадисц“. Яҳоо Неwс. Қаралди: 9-январ 2016-йил.
  44. ↑ Оwен. „Гендер анд жустиcе ин ан эмергинг натион: Мй импрессионс оф Рожава, Сйриан Курдистан“ (11-феврал 2014-йил). Қаралди: 9-январ 2016-йил.
  45. ↑ „Револутион ин Рожава трансформед тҳе перcептион оф wомен ин тҳе соcиэтй“. 29-август 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-январ 2016-йил.
  46. ↑ Тах, Мередитҳ (14-октабр 2016-йил). „Тҳе Рожава Модел“. Фореигн Аффаирс.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  47. ↑ „Сйриан wомен либератед фром Исис аре жоининг тҳе полиcе то протеcт тҳеир cитй“. Тҳе Индепендент (13-октабр 2016-йил). Қаралди: 14-октабр 2016-йил.
  48. ↑ „Гулф статес баcк Сйриа оппоситион“. ББC Неwс (13-ноябр 2012-йил).

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Suriya_ayollari" dan olindi