Tallit, tales

Tallit, tales — Yahudiylarda ibodat vaqtida yelkaga tashlab olinadigan choyshab. Tallitlar odatda qora yoki ko‘k yo‘l-yo‘l, oq rangli jun yoki ipak matodan tikiladi. Tallitning eng kichik hajmi, mustaqil yurishni o‘rgangan bolani o‘rashga yetarli bo‘lishi shart qilib belgilab qoʻyilgan. Tallitlarning o‘rtacha hajmi esa 1 x 1,5 metrni tashkil etadi. Ortodokslarda tallit faqat erkaklar uchun xoslansa, konservator va reformistlarda esa, ham erkak, ham ayollarga ruxsat berilgan. Lekin, Talmudda tallit ayollaga buyurilmagan. Tallit bilan bog‘liq holatlarda turli yahudiy jamoalar orasida farqlar mavjud. Ashkenazlarda bar-mistva yoshiga yetmagan bolalar, kichik tallitni ustlariga yopishsa, uylanmaganlar esa, ustlariga tallit yopmasdan ibodat qiladilar. Aksariyat sefard hamda sharqdagi jamoalarda uylanmaganlar ham tallitni ustlariga tashlab oladilar. Baʼzilarida esa, nikoh vaqtida tallitni ustlariga yopib olish odati mavjud. Reformistlarda tallit ingichka sharf ko‘rinishida bo‘lib, ibodat vaqtida ravvin va xazzanlar, shuningdek, Tavrot o‘qish uchun taklif qilingan kishi ham buyinlariga tashlab oladir. Boshqalar uchun shart hisoblanmaydi. Umuman olganda, kishi Tallitni ustiga yopishligi Tavrot amrlarining muqaddasligiga burkanish hamda Yaratganning buyrug‘iga ramziy sifatda bo‘yin so‘nishni anglatadi. Hozirda Isroil davlatining bayrogida anʼanaviy tallitlarda foydalanilgan rang va chiziqlardan foydalanilgan.

Adabiyotlar

• Najmiddinov J., Karimov J., Turdiyeva D.. Dinshunoslik. Qomusiy lugʻat. Imom Buxoriy xalqaro markazi nashriyoti, 2017 — 480-bet. ISBN 978-9943-5105-3-1.