Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Parotit: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Parotit
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Parotit]]
'''Parotit''' — [[quloq]] oldi soʻlak bezining yalligʻlanishi. Epidemik boʻlmagan paratit va epidemik parotit farqdanadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=UpToDate on parotitis |url=http://www.uptodate.com/contents/suppurative-parotitis-in-adults |ish=UpToDate |nashriyot=UpToDate |qaralgan sana=19 February 2017}}</ref>. Oʻtkir epidemik boʻlmagan paratit koʻproq katta yoshdagi insonlarda kuzatiladi va yuqumli kasalliklar ([[tif]], [[dizenteriya]] va boshqalar), ogʻir operatsiyalar, bezlarning zararlanishi, [[stomatit]] va boshqa oqibatida paydo boʻladi, koʻpincha [[Stafilokokk|stafilokokklar]] qoʻzgʻatadi<ref name="Templer">[http://emedicine.medscape.com/article/882461-overview] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009</ref>. Kasallik boshlanishida [[soʻlak bezlari]] shishib, qattiq boʻlib qoladi, ogʻiz qahraydi, pastki jagʻning harakatlanishi qiyinlashadi. Gavda temperaturasi koʻtarilib, bez yoʻlidan yiring ajraladi. Baʼzan yuz nervi zararlanib [[nevrit]] paydo boʻlishi, [[bez]] massasining nekrozga uchrashi, [[abssess]] vujudga kelishi va boshqa asoratlar qolishi mumkin. Kasallik, asosan, 10-15 kunda tuzala boshlaydi yoki qaytalab turadigan surunkali shaklga oʻtadi<ref name=":0">{{Cite journal|last=Henderson|first1=S.O|last2=Mallon|first2=W.K|date=1995|title=Tuberculosis as the Cause of Diffuse Parotitis|url=https://archive.org/details/sim_annals-of-emergency-medicine_1995-09_26_3/page/376|journal=Annals of Emergency Medicine|volume=26|issue=3|pages=376–379|doi=10.1016/S0196-0644(95)70089-7|pmid=7661432}}</ref>.
 
==Sabablari==
 
[[Shegren sindromi]] – tuprik bezlarining surunkali yallig'lanishi, shuningdek, shegren sindromi deb nomlanuvchi [[Otoimmün|otoimmun]] kasallik bo'lishi mumkin<ref name="Templer2">[http://emedicine.medscape.com/article/882461-overview] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009</ref>. Kasallik ko'pincha 40-60 yoshdagi odamlarda uchraydi, ammo u kichik bolalarga ta'sir qilishi mumkin. Shegren sindromida ayollarda erkaklarga nisbatan parotitning tarqalishi taxminan 9:1 ni tashkil qiladi. Ishtirok etilgan parotit bezi ba'zida kattalashadi va noziklashadi<ref>{{Cite journal|last=Yu|first1=Chuangqi|last2=Zheng|first2=Lingyan|last3=Yang|first3=Chi|last4=Shen|first4=Ning|title=Causes of chronic obstructive parotitis and management by sialoendoscopy|journal=Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology|volume=105|issue=3|pages=365–370|doi=10.1016/j.tripleo.2007.08.008|pmid=18280969|year=2008}}</ref>. Sababi hozircha noma'lum. Sindrom ko'pincha [[Koʻz|ko'zlar]], [[Ogʻiz|og'iz]], [[burun]] va [[Teri|terining]] haddan tashqari quruqligi bilan tavsiflanadi<ref name="Templer3">[http://emedicine.medscape.com/article/882461-overview] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009</ref>.
 
==Masseterik gipertrofiyasi==
 
Masseteriya gipertrofiyasi (masseter [[Mushaklar|mushaklari]] hajmining kengayishi) parotid bezi sohasida yuzning shishishi sifatida namoyon bo'lishi mumkin va "haqiqiy" parotit bezining shishishi bilan chalkashishi mumkin. Masseterik gipertrofiyaning o'ziga xos sababi hali ham noma'lum, ammo u [[tish]] silliqlash yoki noto'g'ri okklyuzion bilan bog'liq bo'lishi mumkin<ref>{{Cite journal|last=Westmoreland|first1=Patricia|last2=Krantz|first2=Mori J.|last3=Mehler|first3=Philip S.|title=Medical Complications of Anorexia Nervosa and Bulimia|journal=The American Journal of Medicine|volume=129|issue=1|pages=30–37|doi=10.1016/j.amjmed.2015.06.031|pmid=26169883|year=2016}}</ref>. Davolash usullari mushaklarning bir qismini [[jarrohlik]] yo'li bilan olib tashlash va [[Infeksiya|infeksiyalarda]] halos bo'lishi mumkin<ref>{{Cite journal|last=Pary|first1=Augusto|last2=Pary|first2=Katyuscia|title=Masseteric Hypertrophy: Considerations Regarding Treatment Planning Decisions and Introduction of a Novel Surgical Technique|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-oral-and-maxillofacial-surgery_2011-03_69_3/page/944|journal=Journal of Oral and Maxillofacial Surgery|volume=69|issue=3|pages=944–949|doi=10.1016/j.joms.2010.06.205|pmid=21195532|year=2011}}</ref>.
 
==Davolash==
 
Shishni qaytaruvchi dori-darmonlar, [[antibiotiklar]], parhez buyuriladi, [[abssess]] hosil boʻlganda operatsiya qilinadi<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{OʻzME}}
 
[[Turkum:Tibbiyot]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Parotit — quloq oldi soʻlak bezining yalligʻlanishi. Epidemik boʻlmagan paratit va epidemik parotit farqdanadi[1]. Oʻtkir epidemik boʻlmagan paratit koʻproq katta yoshdagi insonlarda kuzatiladi va yuqumli kasalliklar (tif, dizenteriya va boshqalar), ogʻir operatsiyalar, bezlarning zararlanishi, stomatit va boshqa oqibatida paydo boʻladi, koʻpincha stafilokokklar qoʻzgʻatadi[2]. Kasallik boshlanishida soʻlak bezlari shishib, qattiq boʻlib qoladi, ogʻiz qahraydi, pastki jagʻning harakatlanishi qiyinlashadi. Gavda temperaturasi koʻtarilib, bez yoʻlidan yiring ajraladi. Baʼzan yuz nervi zararlanib nevrit paydo boʻlishi, bez massasining nekrozga uchrashi, abssess vujudga kelishi va boshqa asoratlar qolishi mumkin. Kasallik, asosan, 10-15 kunda tuzala boshlaydi yoki qaytalab turadigan surunkali shaklga oʻtadi[3].

Shegren sindromi – tuprik bezlarining surunkali yallig'lanishi, shuningdek, shegren sindromi deb nomlanuvchi otoimmun kasallik bo'lishi mumkin[4]. Kasallik ko'pincha 40-60 yoshdagi odamlarda uchraydi, ammo u kichik bolalarga ta'sir qilishi mumkin. Shegren sindromida ayollarda erkaklarga nisbatan parotitning tarqalishi taxminan 9:1 ni tashkil qiladi. Ishtirok etilgan parotit bezi ba'zida kattalashadi va noziklashadi[5]. Sababi hozircha noma'lum. Sindrom ko'pincha ko'zlar, og'iz, burun va terining haddan tashqari quruqligi bilan tavsiflanadi[6].

Masseterik gipertrofiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Masseteriya gipertrofiyasi (masseter mushaklari hajmining kengayishi) parotid bezi sohasida yuzning shishishi sifatida namoyon bo'lishi mumkin va "haqiqiy" parotit bezining shishishi bilan chalkashishi mumkin. Masseterik gipertrofiyaning o'ziga xos sababi hali ham noma'lum, ammo u tish silliqlash yoki noto'g'ri okklyuzion bilan bog'liq bo'lishi mumkin[7]. Davolash usullari mushaklarning bir qismini jarrohlik yo'li bilan olib tashlash va infeksiyalarda halos bo'lishi mumkin[8].

Shishni qaytaruvchi dori-darmonlar, antibiotiklar, parhez buyuriladi, abssess hosil boʻlganda operatsiya qilinadi[9].

  1. ↑ „UpToDate on parotitis“. UpToDate. UpToDate. Qaraldi: 2017-yil 19-fevral.
  2. ↑ [1] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
  3. ↑ Henderson, S.O; Mallon, W.K (1995). "Tuberculosis as the Cause of Diffuse Parotitis". Annals of Emergency Medicine 26 (3): 376–379. doi:10.1016/S0196-0644(95)70089-7. PMID 7661432. https://archive.org/details/sim_annals-of-emergency-medicine_1995-09_26_3/page/376. 
  4. ↑ [2] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
  5. ↑ Yu, Chuangqi; Zheng, Lingyan; Yang, Chi; Shen, Ning (2008). "Causes of chronic obstructive parotitis and management by sialoendoscopy". Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology, Oral Radiology, and Endodontology 105 (3): 365–370. doi:10.1016/j.tripleo.2007.08.008. PMID 18280969. 
  6. ↑ [3] Templer JW, MD, Professor of Otolaryngology, University of Missouri Medical Center at Columbia. Parotitis: Overview, Accessed 03/04/2009
  7. ↑ Westmoreland, Patricia; Krantz, Mori J.; Mehler, Philip S. (2016). "Medical Complications of Anorexia Nervosa and Bulimia". The American Journal of Medicine 129 (1): 30–37. doi:10.1016/j.amjmed.2015.06.031. PMID 26169883. 
  8. ↑ Pary, Augusto; Pary, Katyuscia (2011). "Masseteric Hypertrophy: Considerations Regarding Treatment Planning Decisions and Introduction of a Novel Surgical Technique". Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 69 (3): 944–949. doi:10.1016/j.joms.2010.06.205. PMID 21195532. https://archive.org/details/sim_journal-of-oral-and-maxillofacial-surgery_2011-03_69_3/page/944. 
  9. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil