Шиша идишли ичимликлар учун термослар
термос идиши қурилмаси

Термос — бу озиқ-овқат маҳсулотларини атроф-муҳит ҳароратига нисбатан юқори ёки паст ҳароратда узоқ муддатл давомида сақлаш учун уй-шароитида иссиқликни изоляция қилувчи идишнинг бир тури. Бу Д’юара шишасининг бир тури.

Термос нафақат тайёр ичимликлар ва озиқ — овқат маҳсулотларини сақлаш учун, балки уларни тайёрлаш учун ҳам ишлатилиши мумкин, масалан-турли хил инфузиялар бўтқалар ёки ёрмаларни.

Термос ўз номини термос биринчи тижорат ишлаб чиқарувчиси бўлган немис компанияси Тҳермос ГмбҲ номидан олган. 1904 йилда энг яхши ном учун танловда уни Мюнхен аҳолиси, қадимги юнонча θερμός „иссиқ“атамасидан келиб чиққан

Тарих

Чойнак ўрагичи термос ихтиро қилинишидан олдин иссиқ чойни сақлаш учун ишлатилган.
1906 йил 23 октябрдаги термос патенти талаблари (У. С. Патент 872 795) тафсилотлари
Германиянинг Тҳермос ГмбҲ компаниясидан Россияда термос идишларининг рекламалари (тахминан 1906-1914)
Рейнхолд Бургер 1927 йилдан то вафотигача яшаган ва ишлаган уйидаги мемориал ёзув тахтаси (Германия, Берлин, Панков тумани, кўча. Вилгелм-Кур-Страссе, 3)
Кузги Лейпциг ярмаркасида кузги термослар (1953)

Вакуум идишининг ўзи 1892 йилда шотландиялик физик ва кимёгари Жеймс Дюар томонидан криогеника бўйича тадқиқотлари давомида ихтиро қилинган ва ишлаб чиқилган. Олим шарафига у илмий жамоатчиликда Дюар Джеймсом деб аталади.

Дюрнинг дизайни 1904 йилда Берлин шиша ишлаб чиқарувчилари Рейнхольдом Бургером[де] ва Алберт Асченбреннер томонидан тижорат маҳсулотига айлантирилган. Ушбу идишдан кундалик ҳаётда (ичимликларни сақлаш) қулай фойдаланиш учун немислар металл корпус, тиқин ва қопқоқни қўшдилар — чашка .[1][2] Шунингдек, у колбанинг ички деворини қўллаб-қувватлаш тизимини ишлаб чиқди, чунки у идишнинг бўйнида фақат битта жойда ушлаб турилган ва шунинг учун у фаол фойдаланиш пайтида осонгина синиб кетган — Реинҳолд Бургер ушбу ихтиро учун ДЕ170057 немис патентини олди., ариза 1903 йил 30 сентябрда топширилган [3][4] .

Янги ихтиро учун энг яхши бренд номи учун танлов эълон қилинди, унда Мюнхен аҳолисидан бири ғолиб чиқди ва бу номни таклиф қилганди юнонча: тҳерме-иссиқ). Бургер Тҳегмос-Геселлсчафт м.б номли фирмани ташкил этди. Ҳ. (Тҳегмос ГмбҲ) термос ишлаб чиқаришда ва 1904 йил март ойидан бошлаб ушбу савдо маркаси тижорат мақсадларида ишлатила бошлади.

Дюар шишалари патентланмаган; уларнинг ихтирочиси Жеймс Дюар улар тижоратда муваффақиятга эриша олмайди деб ҳисоблаган, шунинг учун у Бургер етказилган зарарни қоплаш учун судга мурожаат қилганида, унинг даъвоси қаноатлантирилмаган [5][6] .

1906 йил 23 октябрда Рейнголд Бургер ариза берди, 1907 йил 3 декабрда эса „икки деворли ва улар орасидаги вакуумли идиш“учун АҚШ патентининг 872 795 У. С. Патент 872 795 олди. Патентда термос ихтирочиси сифатида Рейнголд Бургер кўрсатилган, патентда Жеймс Дюарнинг исми ёзилмаган. Ушбу патентнинг ҳуқуқий вориси Америка компанияси Америcан Тҳермос Боттле Cомпанй бўлди. Шунингдек, 1907 йилда термос ишлаб чиқариш ҳуқуқи яна иккита компанияга — Канада Канада Тҳермос Боттле Cо ва Британия Тҳермос Лимитега берилди[7].

Патентнинг амал қилиш муддати тугагач. Тҳермос савдо белгисидан фойдаланиш ҳуқуқи Япониянинг Тҳермос ЛЛC компаниясига тегишли бўлиб, ушбу бренд остида термослар ишлаб чиқарилди [8] .

  1. ↑ „абоут“. www.тҳермос.cом. 2021-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-июн.
  2. ↑ „ББC Ҳисторй - Жамес Деwар, тҳе ман wҳо инвентед тҳе тҳермос фласк“. wеб.арчиве.орг (2014-йил 4-май). 2014-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-июн.
  3. ↑ „Немецкий патент ДЕ170057“ (де). 2012-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 17-июл.
  4. ↑ „История изобретения термоса“ (эн). 2012-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 17-июл.
  5. ↑ А. Селла. „Cлассиc Кит: Деwар'с фласк“ (эн) (2008-йил 1-август). 2012-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 17-июл.
  6. ↑ „Жамес Деwар - Чемистрй Энcйcлопедиа - нумбер“. www.чемистрехплаинед.cом. 2019-йил 6-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-июн.
  7. ↑ „Хранить тепло и холод: термос“. Журнал «Популярная механика» (2005-йил 1-март). 2009-йил 30-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 17-июл.
  8. ↑ „ТҲЕРМОС — Традемарк Детаилс“ (эн) (2011-йил 11-октябр). 2012-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 17-июл.