Tezkor shaxmat
(Tez shaxmatdan yoʻnaltirildi)

Тезкор шахмат ёки рапид (инглизча: рапид чесс; немисча Счнелсчач) — чегараланган вақт назоратида бўладиган шахмат ўйин тури бўлиб, унда ҳар бир ўйинчига бутун ўйин давомида 10 дақиқадан кўпроқ вақт берилади.
ФИДЕ қоидалари
ФИДЕ қоидаларига кўра:
- Ўйинчи ҳаракатларни ёзиб олиши шарт эмас (лекин буни амалга ошириши мумкин)
Тарихи
Тезкор шахмат бўйича илк ўйин 1861-йилда ўтказилган. 1980-йилларнинг иккинчи ярмида бутун дунёда тезкор шахмат бўйича мусобақалар мунтазам ўтказила бошланди. Фестивал турнирлардан ташқари Европа ва жаҳон чемпионатлари учун расмий турнирлар ҳам бўлиб ўтди. 1988-йилда тезкор шахмат бўйича биринчи Европа ва жаҳон чемпионатлари ўтказилди.
Тезкор шахмат бўйича жаҳон чемпионлари
| # | Йил | Исм | Давлат |
|---|---|---|---|
| 1 | 1988 | Анатолий Карпов | |
| 2 | 2001[1] | Гарри Каспаров | |
| 3 | 2003[2][3] | Вишванатан Ананд | |
| 4 | 2009[4] | Левон Аронян | |
| 5 | 2010[5] | Гата Камский | |
| 6 | 2012 | Сергей Карякин[6] | |
| 7 | 2013 | Шаҳрияр Мамедяров[7] | |
| 8 | 2014 | Магнус Карлсен[8] | |
| 9 | 2015 | Магнус Карлсен[9] | |
| 10 | 2016 | Василий Иванчук | |
| 11 | 2017 | Вишванатан Ананд | |
| 12 | 2018 | Даниил Дубов | |
| 13 | 2019 | Магнус Карлсен | |
| 14 | 2021 | Нодирбек Абдусатторов | |
| 15 | 2022 | Магнус Карлсен |
Аёллар ўртасида тезкор шахмат бўйича жаҳон чемпионлари
| # | Исм | Йил | Давлат |
|---|---|---|---|
| 1 | Антоанета Стефанова | 2012 | |
| 2 | Катерина Лаҳно | 2014 | |
| 3 | Анна Музйчук | 2016 | |
| 4 | Жу Венжун | 2017 | |
| 5 | Жу Венжун | 2018 | |
| 6 | Ҳумпй Конеру | 2019 | |
| 7 | Александра Костенюк | 2021 |
Манбалар
- ↑ „ЧессБасе.cом — Чесс Неwс — Cап Д’Агде Wорлд Рапид Чампионшип“. 2012-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 20-июн.
- ↑ „Ананд ис Wорлд Рапид Чесс Чампион“. 2011-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 15-январ.
- ↑ „ЧессБасе.cом — Чесс Неwс — Wорлд Чампион Вишй Ананд!“. 2012-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 15-январ.
- ↑ „Рапид Wорлд Чесс Чампионшип — Арониан wинс финал ин смоотҳ стйле“. 2009-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 15-январ.
- ↑ „Чесс Cлассиc Маинз — Камскй wинс wитҳ 10.0/11 поинц“. 2012-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 20-июн.
- ↑ „Сергей Карякин и Александр Грищук опередили сильнейшего“. 2019-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 29-декабр.
- ↑ „В столице Югры завершились мировые чемпионаты по быстрым шахматам и блицу“. 2013-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 5-сентябр.
- ↑ „Магнус Карлсен выиграл чемпионат мира по рапиду“. 2014-йил 19-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-июн.
- ↑ „Магнус Cарлсен wинс 2015 ФИДЕ Wорлд Рапид Чампионшип!“. 2020-йил 1-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 2-декабр.