Tigran Mkrtichev sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| tasvir                 = Tigranm.png
| tavallud_sanasi        = 6-aprel 1959-yil
| tavallud_joyi          = Kalinin, SSSR
| kasbi                  = arxeolog, sanʼatshunos
| ish_joylari            = I. V. Savitskiy nomidagi davlat sanʼat muzeyi direktori
| ilmiy_darajasi         = sanʼatshunoslik fanlari doktori
}}

'''Tigran Konstantinovich Mkrtichev''' ([[1959|1959-yil]] [[6-aprel]], [[Tver|Kalinin]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]) — sovet va rus [[Arxeologiya|arxeologi]], [[Sanʼatshunoslik|sanʼatshunos]], [[Markaziy Osiyo]] [[Arxeologiya|arxeologiyasi]] va [[Sanʼat|sanʼati]] tarixi boʻyicha mutaxassis. Sanʼatshunoslik fanlari doktori. Katta rus ensiklopediyasi mualliflaridan biri<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://worldofmuseum.com/%D0%BDashi-avtory/%D0%A2igran-%D0%9Ckrtychev/ |sarlavha=Тигран Мкртычев |ish=Мир Музея |qaralgan sana=2023-10-01 |arxivsana=2023-05-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230504085553/https://worldofmuseum.com/%D0%BDashi-avtory/%D0%A2igran-%D0%9Ckrtychev/}}</ref>.

== Biografiyasi ==
Tigran Mkrtichev [[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Toshkent davlat universitetining]] [[arxeologiya]] fakultetini ([[1981]]), Toshkent [[sanʼatshunoslik instituti]] [[Aspirantura|aspiranturasini]] ([[1984]]) tugatgan. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi ([[1985]], „Qadimgilar kosmologiyasi va uning V asrlar Markaziy Osiyo sanʼatida aks etishi“ dissertatsiyasi), sanʼatshunoslik doktori ([[2003]], „Markaziy Osiyo I—X asrlar buddizm sanʼati“ dissertatsiyasi). [[1985|1985-yildan]] [[Moskva]] [[Sharq muzeyi]] xodimi, katta ilmiy xodim, Oʻrta Osiyo arxeologiya sektori boshligʻi, ilmiy ishlar boʻyicha bosh direktor oʻrinbosari, [[Sharq muzeyi]] filiali Rerix muzeyi direktori. [[2019|2019-yil]] iyul oyida [[Qoraqalpogʻiston davlat sanʼat muzeyi|I. V. Savitskiy nomidagi davlat sanʼat muzeyi]] direktori lavozimiga oʻtkazilgan xalqaro tanlovda ([[Nukus]], [[Oʻzbekiston Respublikasi]]) gʻolib chiqqan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://darakchi.uz/ru/72586 |sarlavha=По итогам конкурса выбран директор музея имени Савицкого |ish="даракчи" |sana=2019-07-05 |qaralgan sana=2023-05-02 |arxivsana=2023-05-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230502054028/https://darakchi.uz/ru/72586}}</ref>. Muzeyning uzoq yillar direktori boʻlgan [[Marinika Bobonazarova]] Tigran Mkrticheving muzey direktorligiga tayinlanishidan mamnun ekanligini taʼkidlagan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://fergana.media/news/108741/ |sarlavha=Новый директор Нукусского музея Тигран Мкртычев приступает к своим обязанностям |ish=Фергана.ру |sana=2020-12-11 |qaralgan sana=2023-05-02 |arxivsana=2023-05-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230502054030/https://fergana.media/news/108741/}}</ref>. Mkrtichev [[2021|2021-yil]] yanvar oyidan boshlab muzey direktori lavozimiga ishga kirishgan<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://uza.uz/ru/posts/bolshie-plany-novogo-direktora-muzeya_193874 |sarlavha=Большие планы нового директора музея |ish=uza.uz |sana=2020-12-12 |qaralgan sana=2023-05-02 |arxivsana=2023-05-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230502054024/https://uza.uz/ru/posts/bolshie-plany-novogo-direktora-muzeya_193874}}</ref>.

== Faoliyati ==
Universitetda oʻqishning ikkinchi yilidanoq Tigran Konstantinovich Mkrtichev taniqli sovet sanʼatshunosi [[Lazar Rempel|Lazar Izrailevich Rempelning]] ([[1907]]—[[1992]]) laboranti boʻladi. Bu esa Tigran Konstantinovich Mkrtichevning Oʻrta Osiyoning qadimiy va ilk oʻrta asrlar sanʼati ([[terrakota]] haykaltaroshligi, devor rasmlari va boshqalar) sohasidagi qiziqishlarining keng doirasini belgilab berdi. [[1986|1986-yilda]]<nowiki/>n buyon Oʻrta Osiyoning [[buddizm]] sanʼatini tadqiq qilish bilan shugʻullanadi. Bu hududning buddizm sanʼati boʻyicha „I—X asrlar Markaziy Osiyo buddaviy sanʼati“ monografiyasi muallifi ([[2002]]). [[2009|2009-yildan]] boshlab Tigran Mkrtichev XX asr Oʻrta Osiyo tasviriy sanʼatini tadqiq qilish bilan shugʻullana boshlaydi (rassomlar [[Pavel Benkov|P. P. Benkov]], [[Aleksandr Volkov|A. N. Volkov,]] A. A. Volkov va boshqalarning asarlari). „Rus avangard ensiklopediyasi“ga kiritilgan (muharrir A. D. Sarabyanov) „Turkiston avangardi“ atamasining mualliflaridan biri (hammuallif E. S. Yermakova). [[Oʻrta Osiyo]] yodgorliklariga ([[Doʻrmontepa]], [[Varaxsha]], [[Eski Termiz|Eski Termizdagi]] [[Qoratepa (majmua)|Qoratepa]]), shuningdek, [[Xitoy|Xitoy Xalq Respublikasining]] [[Sinszyan-Uygʻur muxtor rayoni|Sinzyan-Uygʻur avtonom viloyatiga]] ([[Turfon|Turfondagi]] Sengʻim-ogʻiz) tashkil etilgan qator arxeologik ekspeditsiyalar ishtirokchisi va rahbari; Por-Bajin loyihasining ilmiy direktori ([[2006]]—[[2007]], [[Tuva]]). 20 dan ortiq koʻrgazma va ekspozitsiyalarning kuratori ([[Sharq muzeyi]], Rerix muzeyi, Pushkin nomidagi davlat tasviriy sanʼat muzeyi, Reys-Engelxort muzeyi ([[Germaniya]]), [[Metropoliten-muzey|Metropoliten muzeyi]] ([[AQSh]]), Turkmaniston tasviriy sanʼat muzeyi ([[Ashxobod]]) va boshqalar); yuzdan ortiq ilmiy ishlar – monografiyalar, kataloglar, albomlar, maqolalar muallifi.

[[2018|2018-yildan]] — „Buyk Kelajak“ ([[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]]) ekspertlar kengashi aʼzosi.

[[2016|2016-yildan]] [[O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati]] aʼzosi. Tigran Mkrtichev bu tashkilotning tashkil etilishida ishtirok etgan. Loyiha rahbari [[Firdavs Abduxoliqov]] hamkorlik taklifi bilan murojaat qilgan birinchi xorijiy mutaxassislardan biri<ref>{{Veb manbasi |til=ru-RU |url=https://www.youtube.com/watch?v=wcXQIc2MnPk |sarlavha=Тигран Мкртычев. Всемирное общество и популяризация культурного наследия Узбекистана |qaralgan sana=2023-05-08 |arxivsana=2023-05-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230506192940/https://www.youtube.com/watch?v=wcXQIc2MnPk&feature=youtu.be}}</ref>. Keyinchalik Mkrtichev Butunjahon jamiyatining barcha kongresslarida qatnashib, ekspert va maqolalar muallifi sifatida „Oʻzbekiston madaniy merosi jahon toʻplamlarida“ turkumidagi qator kitoblarni yaratishda ishtirok etgan<ref>{{Veb manbasi |til=ru-RU |url=https://www.youtube.com/watch?v=MbmXoN_-XJU |sarlavha=Тигран Мкртычев - о VI конгрессе «Культурное наследие Узбекистана — основа нового Ренессанса» |qaralgan sana=2023-05-08 |arxivsana=2023-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230508080556/https://www.youtube.com/watch?v=MbmXoN_-XJU&gl=US&hl=en}}</ref>.

== Mukofotlari ==

* [[2002|2002-yil]] — Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi

== Maʼlumotlar ==
[[2022|2022-yil]] avgust oyida Mkrtichev [[Mizdaxqon]] arxeologik shaharida Savitskiy nomidagi sanʼat muzeyining filialini tashkil etish tashabbusini eʼlon qiladi<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=https://fergana.media/articles/127164/ |sarlavha=Отдохнуть от живописи в Миздахкане |ish=Фергана.ру |sana=2022-08-03 |qaralgan sana=2023-05-02 |arxivsana=2023-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230508041441/https://fergana.media/articles/127164/}}</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://www.radiorus.ru/brand/63253/episode/2184531 Сокровища Средней Азии. Сенсация русского авангарда в Нукусе …] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220123034042/https://www.radiorus.ru/brand/63253/episode/2184531 |date=2022-01-23 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=RAn36rigyJM Буддийские памятники Узбекистана — YouTube]
* [https://noev-kovcheg.ru/mag/2011-22/2954.html Тигран Мкртычев: «Заглянуть в мироздание и в собственную душу»]
* [https://tvkultura.ru/video/show/brand_id/20898/episode_id/154280/video_id/154280/ Academia / Тигран Мкртычев. — Россия — Культура] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201130175915/https://tvkultura.ru/video/show/brand_id/20898/episode_id/154280/video_id/154280/ |date=2020-11-30 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=K3b_DBJOQrA Пресс-тур по Музею Рерихов. Мкртычев Тигран Константинович]


[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1959-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-aprelda tugʻilganlar]]