Timon va Pumbaa sahifasining manbasini koʻrish

{{Obraz bilgiqutisi
| rangi                     = 
| nomi                      = Timon va Pumbaa
| serial                    = [[Qirol sher (franshiza)|Qirol sher]]
| tasvir                    = {{nowrap|[[File:Timon (The Lion King).png|bottom|105px]][[File:Pumbaa.png|200px]]}}
| izoh = Timon (chapda) va Pumbaa (oʻngda)
| birinchi = ''[[Qirol sher]]'' (1994)
| muallif = {{Plainlist|
* [[Irene Mecchi]]
* [[Jonathan Roberts (writer)|Jonathan Roberts]]
* [[Linda Woolverton]]}}
| adaptatsiya =
| dizayner =
| jonlantirganlar = '''Timon:'''<br />[[Max Casella]] ([[Qirol sher (myuzikl)|myuzikl]])<br />'''Pumbaa:'''<br />[[Tom Alan Robbins]] (myuzikl)
| ovoz_berganlar = '''Timon:'''{{plain list|
* [[Nathan Lane]] (1994–hozirgi kungacha)
* [[Quinton Flynn]] (1995)
* [[Kevin Schon]] (1995–hozirgi kungacha)
* [[Jim Cummings]] (1996)
* [[Bruce Lanoil]] (2004–2017)
* [[Billy Eichner]] (2019, 2024; fotorealistik CGI versiya)
}}----
'''Pumbaa:'''{{plain list|
* [[Ernie Sabella]] (1994–hozirgi kungacha)
* [[Jim Cummings]] (1995)
* [[Leslie Mack]] (2003)
* [[Seth Rogen]] (2019, 2022, 2024; fotorealistik CGI versiya)
}}
| toʻliq_ismi = Timon Berkowitz va Pumbaa Smith<ref>{{Cite web|url=https://celebrationspress.com/2018/02/11/ten-things-you-may-not-know-about-timon-and-pumbaa/|title=Ten Things You May Not Know About Timon and Pumbaa|accessdate=2023-06-26|author=Tim Foster|date=2018-02-11|work=Celebrations Press}}</ref>
| irqi = {{ubl|'''Timon:''' [[Surikat]] (''Suricata suricatta'')|'''Pumbaa:''' [[Toʻngʻiz]] (''Phacochoerus africanus'')}}
| jinsi = [[Erkak]] (ikkalasi)
| oilasi = {{plain list|
* [[Simba|Simba]] va [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Sher gvardiyasi|Bunga]] {{small|(qabul qilingan o‘g‘il va eng yaxshi do‘stlar)}}
* [[Nala (Qirol sher)|Nala]] {{small|(qabul qilingan kelin)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Kopa|Kopa]] {{small|(qabul qilingan nabira; kitoblarda)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Pumbaa Jr.|Pumbaa Jr.]] {{small|(qabul qilingan o‘g‘il)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Kiara|Kiara]] {{small|(qabul qilingan nabira qiz)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Kion|Kion]] {{small|(qabul qilingan nabira o‘g‘il)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Kovu|Kovu]] {{small|(qabul qilingan nabira o‘g‘il eri)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Night Pride|Rani]] {{small|(qabul qilingan nabira qiz eri)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Ma|Ma]] {{small|(ona; Timon)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Maks amaki|Max]] {{small|(amaki; Timon)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Boshqa obrazlar|Boaris]] {{small|(amaki; Pumbaa)}}
* [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati#Boshqa obrazlar|Ernie]] {{small|(amaki; Pumbaa)}}
}}
}}
'''Timon va Pumbaa''' – [[Disney]]ning 1994-yilda chiqarilgan ''Qirol sher'' animatsion filmi va uning franshizasida ilk bor namoyon boʻlgan [[surikat]] va [[Toʻngʻiz|yovvoyi choʻchqa]]. Timon obraziga uning koʻplab chiqishlarida [[Nathan Lane]] (uchala filmda va multserialning dastlabki qismlarida), [[Max Casella]] ([[Qirol sher (myuzikl)|Broadway myuzikli]] spektaklining asl ijrochisi), [[Kevin Schon]] (multserialning ayrim qismlarida), [[Quinton Flynn]] (multserialning ayrim qismlarida), [[Bruce Lanoil]] (''[[Wild About Safety]]'' qisqa metrajli filmlarida va ''[[Kingdom Hearts II]]'' oʻyinida) ovoz bergan. Pumbaa obraziga esa barcha klassik animatsion loyihalarda [[Ernie Sabella]] ovoz bergan, Broadway sahnasida esa u [[Tom Alan Robbins]] tomonidan ijro etilgan. 2019-yilda yaratilgan kompyuter grafikasidagi (CGI) remeykda Timon va Pumbaa rollarini [[Billy Eichner]] va [[Seth Rogen]] ijro etgan<ref>{{cite web|url=http://www.comingsoon.net/movies/news/841623-timon-and-pumbaa|title=Timon and Pumbaa Cast in Disney's Live Action Lion King!|date=25 April 2017|website=comingsoon.net}}</ref>. Qiziqarli jihati shundaki, Nathan Lane va Ernie Sabella dastlab filmda chiyaboʻrilarning roliga kastingda qatnashgan, biroq prodyuserlar ularning birgalikda yaxshi ishlashini koʻrib, Timon va Pumbaa rollariga tayinlagan.

Koʻplab ''Qirol sher'' [[Qirol sher (franshiza) obrazlari roʻyxati|qahramonlari]] singari, Pumbaaning ismi ham Sharqiy Afrikadagi [[Suaxili tili|suaxili tili]]dan olingan. Suaxilida ''[[wikt:pumbaa|pumbaa]]'' feʼli „ahmoq, beparvo, sust yoki eʼtiborsiz boʻlish“ degan maʼnoni anglatadi<ref>"Pumba" in [https://archive.org/stream/swahilienglishdi00madarich/swahilienglishdi00madarich_djvu.txt Swahili-English Dictionary]</ref>. Timon esa filmda ismi suaxilida maʼno anglatmaydigan kam sonli qahramonlardan biridir. ''[[wikt:Timon|Timon]]'' qadimgi [[Yunon tili|yunoncha]] ism boʻlib, „hurmat qiluvchi“ maʼnosini bildiradi. Mazkur ism, ehtimol, [[Shekspir]]ning ''[[Timon of Athens]]'' tragediyasidan olingan boʻlishi mumkin. Bu esa syujeti ''[[Hamlet]]dan'' kelib chiqadigan ''Qirol sher'' filmida Shekspir bilan yana bir adabiy bogʻliqlikni yuzaga keltiradi. Tragediya asl Afinalik Timon hayotiga asoslangan boʻlib, u [[Peloponnes urushi]] davrida yashagan mashhur [[Mizantropiya|mizantrop]] edi. U [[Afina (shahar)|Afina]]da yashashni rad etib, yolgʻiz hayot kechirgan. Boshqa bir talqinga koʻra, uning nomi yunon faylasufi [[Fliuntlik Timon|Timon]] sharafiga qoʻyilgan. Timon [[Falsafiy skeptitsizm|skeptitsizm]] maktabi asoschisi [[Pyrrho]]ning shogirdi boʻlgan.

Timon beparvo va tez gapiruvchi surikat boʻlib, Pumbaaning gʻoyalarini oʻziniki qilib koʻrsatishi bilan mashhur. Pumbaa esa mehribon, samimiy yovvoyi choʻchqa boʻlib, baʼzida [[Ich dam boʻlishi|qorni dam]] boʻlib turadi, ammo u jasur jangchi. U qoʻchqordek hujumga oʻtadi va agar doʻsti boʻlmagan biror kishi uni choʻchqa deb atasa, qattiq xafa boʻladi. Shunda u „Meni Mister choʻchqa deydilar!“ deya baqiradi. Bu soʻzlar [[Sidney Poitier]]ning 1967-yilda suratga olingan ''[[In the Heat of the Night (film)|In the Heat of the Night]]'' filmidagi „Meni Mister Tibbs deydilar!“ replikasiga ishora qiladi. Shuningdek, Timon haqiqiy surikatlardan farqli ravishda orqa oyoqlarida yuradi; tabiiy hayotda surikatlar toʻrt oyoqda yuradi, orqa oyoqlarda esa faqat tik turadi.

== Gʻoya ==

=== Konsepsiya ===
„Qirol sher“ filmini yaratish jarayonida Timon va Pumbaa dastlab Magʻrurlik yerlarida [[Simba]] bilan birga katta boʻlgan va u bilan birga oʻrmonga qochib ketgan bolalar sifatida tasvirlangan. Biroq keyinchalik ularning obrazlari „begonalar va jamiyatdan chetlatilgan juftlik“ sifatida oʻzgartirildi. Bu orqali Simba hayotida unga gʻamxoʻrlik qiladigan, uni qanoti ostiga oladigan kimsalar paydo boʻlishi maqsad qilingan<ref name=Keoenig>{{cite book |last1=Keoenig |first1=David |title=Mouse Under Glass: Secrets of Disney Animation and Theme Parks |url=https://archive.org/details/mouseunderglasss0000koen |date=1994 |publisher= Bonaventure Press|isbn=0964060515 |pages=[https://archive.org/details/mouseunderglasss0000koen/page/227 227]–230}}</ref>.

Dastlab ular „Warthog Rhapsody“ nomli qoʻshiqni kuylashlari kerak edi, ammo film ijodkorlari syujetni oldinga siljitish va Simbaning mas’uliyatdan yuz oʻgirishini koʻrsatish maqsadida uni „Hakuna Matata“ qoʻshigʻiga almashtirishgan<ref name=Keoenig />. ''[[Hakuna Matata]]'' musiqiy sahnasining dastlabki versiyasida Timonning oʻtmishi haqida kuplet mavjud boʻlgan: u oʻz koloniyasidagi boshqa surikatlardan farqli, mehnat qilishni yoqtirmaydigan gʻalati shaxs sifatida tasvirlangan, bu esa uning quvilishiga sabab boʻlgan. Ammo bu sahna film yaratuvchilariga samarasiz tuyulgani sababli olib tashlangan va sahna Pumbaaning oʻtmishiga yoʻnaltirilgan<ref>{{cite AV media|date= April 2023|title= DELETED SCENE: Hakuna Matata (Timon's Verse) - The Lion King|medium= YouTube video|url= https://www.youtube.com/watch?v=Qz-lIjm4zCI|access-date= |time= |publisher= Deleted Scenes of The Lion King}}</ref>.

[[George Scribner]]ning soʻzlariga koʻra, ssenariy muallifi [[Linda Woolverton]] dastlab Pumbaani [[fil]] sifatida tasvirlashni rejalashtirgan, biroq Scribner uni yovvoyi choʻchqa qilib oʻzgartirishni tavsiya qilgan<ref>{{Cite journal|title=Creating The Lion King: Story development, authorship and accreditation in the Disney Renaissance|author=David Chandler|date=September 1, 2018|journal=Ingenta Connect|volume=9 |issue=3 |pages=329–345 |doi=10.1386/josc.9.3.329_1 |doi-access=free}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

[[Turkum:Animatsion duetlar]]
[[Turkum:1994-yilda taqdim etilgan animatsion obrazlar]]
[[Turkum:Qirol sher (franshiza) obrazlari]]