Тимур Бекирович Усеинов (украинча: Тімур Бекірович Усеїнов; 1-май 1972-йил, Шаҳрисабз тумани Қашқадарё вилоятида таваллуд топган) — филолог ўрта аср ва замонавий қрим-татар (туркий) адабиёти мутахассиси. Филология фанлари доктори, доцент, В. И. Вернадский (Симферопол) номидаги ҚФУ Филология институти Қрим-татар филологияси кафедраси профессори.

Тимур Бекирович Усеинов
Таваллуди 1-май 1972-йил (51 ёш)
Шаҳрисабз, Қашқадарё вилояти, ЎзССР, СССР
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР Ukraina bayrogʻi Украина Rossiya bayrogʻi Россия
Иш жойлари ТМУ В. И. Верданский номидаги ҚФУ
Илмий даражаси филология фанлари номзоди
Илмий унвони профессор
Мукофотлари Qrim Respublikasida xizmat ko‘rastgan taʼlim xodimi

Илмий карераси

  • 1994-йилда — Симферопол давлат университетини тамомлаган (мутахассислиги "Филолог. Қрим-татар тили ва адабиёти ўқитувчиси, рус тили ва адабиёти ўқитувчиси”);
  • 1998-йилда — кундузги аспирантурани тамомлаган (Симферопол давлат университети Қрим-татар адабиёти факултети);
  • 2000-йил 28-апрелда — "Поэтическое наследие Газаи" номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди (мутахассислик 2010-йил 1-октябр — Қрим-татар адабиёти, Украина Миллий Фанлар академияси, А. Кримский номидаги Шарқшунослик институти; ҳттпс://виэwер.руснеб .ру/ру/рсл01000783874?паге=20 (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-08-05 санасида архивланган)
  • 2003-йилдан бери — доцент илмий унвонига эга;
  • 2010-йил 9-январдан 2013-йил 3-январгача В.И. Верданский номидаги Тавр миллий университети докторанти;
  • 2012-йил 21-декабр — “Классическая кримскотатарская писменная поэзия конца ХВИ—начала ХВИИИ вв Архитектоника. Семантика” мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. (мутахассислик 2010-йил 10-январ — Қрим-татар адабиёти, Тарас Шевченко номидаги Киэв Миллий университети ; ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36322662
  • 2013-йил 3-янаврдан 2014-йил 9-январгача В. И. Вернадский номидаги Тавр миллий университети Қрим-татар адабиёти кафедраси мудири лавозимида фаолият юритди.
  • 2013-йил 19-июндан — В. И. Вернадский номидаги Қрим Федерал университети (Симферопол) Филология институти Қрим-татар филологияси кафедраси профессори. ҳттпс://та.cфув.ру/персонпагес/йсеинов (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-08-03 санасида архивланган)
  • 2013-йилдан бери Қрим татар филологияси, Қрим этнослари тарихи ва маданияти илмий-тадқиқот институти, Қрим муҳандислик-педагогика университети (Симферопол) бош илмий ходими сифатида фаолият олиб бормоқда.

Ташкилотларга а’золиги

  • 2010-йилдан бери — Қрим-татар ёзувчилар уюшмаси а’зоси;
  • 2014-йилдан буён “Кримское историческое обозрение” журнали таҳририяти аъзоси. Та’сисчиси: Татаристон Республикаси Фанлар академияси Ш.Маржоний номидаги Тарих институти, Қозон. ҳттпс://элибрарй.ру/титле_абоут_неw.асп?ид=54363
  • 2017-йилдан бери — “Вопроси кримскотатарской филологи, истории И култури” журнали таҳририят ҳай’ати а’зоси. Та'сисчиси: Қрим муҳандислик-педагогика университети, Симферопол.
  • 2018-йилдан — "Учение записки Кримского федералного университета имени В. И. Верданского. Филологические науки" журнали таҳририят ҳай'ати а'зоси. Та'сисчиси: В. И. Вернадский номидаги Қрим федерал университети, Симферопол. — ҳттп://сн-пҳилол.cфув.ру/редакционная-коллегия/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-08-05 санасида архивланган)

Илмий қизиқишлари

  • Ўрта аср қрим-татар адабиёти тарихи (ХВ—ХВИИИ асрлар);
  • ўрта аср усмонли ва қрим-татар ше’рияти назарияси;
  • ўрта аср усмонли ва қрим-татар метрик ше’рияти назарияси;
  • Қрим-татар ошиқ ше'рияти (ХВИИ—ХВИИИ асрлар);
  • ўрта аср ва замонавий қрим-татар адабиётини ўқитиш методикаси;
  • Қрим хонлиги ёзма ше'риятидаги образ семантикаси (ХВ—ХВИИИ асрлар);
  • Қрим хонлиги ёзма ше'риятида мажозий тизим (ХВ—ХВИИИ асрлар);
  • Ғазо Гирайхон ИИ (Ғазойий) (1554—1607) ижоди;
  • Мемедемин Яшар ижоди (1936-2007);
  • Қрим-татар муҳожир адабиёти (ХИХ—ХХИ асрлар);
  • Қрим-татар лексикографияси;
  • Чўл қрим татарлари мақолларининг этнопоэтикаси.

Нашрлари

Тимур Усеинов 150 дан ортиқ илмий ишлар: 7 та монография, 3 та луғат, 3 та дарслик ва бошқа қўлланмалар муаллифи

Монографиялари

  • Т. Б. Усеинов Ғазой ше'риятининг семантик жиҳати (Қрим хонининг ғазал мероси). Монография. 1-китоб — Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2008. — 140 п. - ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36133104
  • Т. Б. Усеинов Мемедемин Яшарнинг халқ шеъри. — Монография. 2-китоб — Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2009. — 160 п. — ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36133082
  • Т. Б. Усеинов Ўрта аср қрим-татар арузининг моҳияти ва хусусиятлари. — Монография. 3-китоб — Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2009. — 130 п. — ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36133068
  • Т. Б. Усеинов Классик давр Қрим-татар ёзма ше'риятида ритм ва образ (ХВИ аср охири — ХВИИИ аср бошлари): монография. — Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2012. — 424 п.
  • Т. Б. Усеинов Қрим-татар бармоқ вазни —Монография. 7-китоб — Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2014. — 126 п. — ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36132942
  • А. М. Меметов, И. А. Меметов, Т. Б. Усеинов, А. Н. Сухоруков Қримда шарқшуносликнинг ривожланиши (ХИ—ХХ аср бошлари). — Симферопол: ИТ "АРИАЛ", 2019. — 180 п. — ҳттпс://www.аcадемиа.эду/41239397

Луғатлари

  • Ашиқ Ўмернинг Қрим-татар-русча ҳеcели ше'р луғати: 3400 сўз. 4-китоб / Комп. А. Меметов, Т.Б. Усеинов. - Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2010. - 130 б. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36133051
  • Мустафо Жевҳерийнинг Қрим-татар-русча ҳеcели ше'р луғати: 2800 сўз. 6-китоб / Комп. Л.В. Грицик, Т.Б. Усеинов. - Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2012. - 132 п. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36132954
  • Мустафо Жевхерийнинг ҳеcели ше'риятининг йирик Қрим-татар-русча луғати: 4300 сўз. 8-китоб / Комп. Т.Б. Усеинов., Л.В. Грицик. - Симферопол: КРП "Крймучпедгиз нашриёти", 2014. - 192 п. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36396173

Ўқитиш ва ўқитиш воситалари

  • Усеинов Т. Б. Кйрймтатар эдебиятйнйн орта асйрлар девири (Орта асрлар Қрим-татар адабиёти). Дарслик ўқувчи. - Симферопол: Крймучпедгиз, 1999. - 176 п. — Қрим-татар тилида. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36132665
  • Усеинов Т. Б. Кйрймтатар идзҳрет эдебиятй (Қрим-татар эмигрант адабиёти) / Тузувчилар: Куртумеров Э. Э., Усеинов Т. Б., Ҳарахади А. М. Ўқув қўлланма - Симферопол: Крймучпедгиз, 2002. - 256 б. — Қрим-татар тилида. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/36396207
  • Усеинов Т. Б. Қрим хонлиги ше'рияти ҳақида мулоҳазалар / Мақолалар тўплами - Симферопол: Оджак, 2005. - 164 б. — Қрим-татар, украин, рус ва турк тилларида. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/35783246

Манбалар


Адабиётлар