Tovar pullar

Товар пуллари — бу ишлаб чиқарилган товардан келиб чиқадиган пул . Товар пуллар ўзига хос қийматга ёки фойдаланишга (ички қийматга) эга бўлган об’эктлардан, шунингдек уларнинг товарларни сотиб олишдаги қийматидан иборат[1]. Бу ўзига хос қийматга эга бўлмаган, лекин алмаштирилиши мумкин бўлган олтин ёки кумуш каби қийматга эга бўлган вакиллик пулларидан ва ўз қийматини ҳукумат томонидан пул сифатида ўрнатилганидан келиб чиқадиган фиат пуллардан фарқли ўлароқ.
Айирбошлаш воситаси сифатида ишлатилган товарларга олтин, кумуш, мис, туз, қалампир, чой, безатилган камарлар, қобиқлар, спиртли ичимликлар, сигареталар, ипак, конфет, михлар, какао ловиялари, сигир ва арпа киради. Бир неча турдаги товар пуллари баъзан қатъий нисбий қийматларга эга бўлган турли хил товарни баҳолаш ёки нарх тизими иқтисодиётларида биргаликда ишлатилган.
Аспектлар
Товар пуллари асосий товарга алмаштирилиши мумкин бўлган сертификат ёки токен бўлган вакиллик пулларидан фарқланиши керак, лекин фақат расмий жараён. Товар пулларининг асосий хусусияти шундаки, қиймат унинг фойдаланувчилари томонидан тўғридан-тўғри идрок қилинади, улар токенларнинг фойдалилиги ёки гўзаллигини ўзларида товарлар сифатида тан оладилар. Товар орқали тўлов одатда фойдали товарни таъминлаганлиги сабабли, товар пул бартерга ўхшайди, лекин ундан ягона тан олинган айирбошлаш бирлигига эга бўлиши билан ажралиб туради. Радфорд (1945) ҳарбий асирлар лагерларида товар пулларининг ташкил этилишини тасвирлаб берди.
Пеопле лефт тҳеир сурплус cлотҳинг, тоилет реқуиситес анд фоод тҳере унтил тҳей wере солд ат а фихед приcе ин cигареттес. Онлй салес ин cигареттес wере аccептед – тҳере wас но бартер [...] Оф фоод, тҳе шоп cарриэд смалл стоcкс фор cонвениэнcе; тҳе cапитал wас провидед бй а лоан фром тҳе булк сторе оф Ред Cросс cигареттес анд репаид бй а смалл cоммиссион такен он тҳе фирст трансаcтионс. Тҳус тҳе cигаретте аттаинед иц фуллест cурренcй статус, анд тҳе маркет wас алмост cомплетелй унифиэд.[2]
Радфорд ушбу „сигарет валютаси“ Грешам қонунига, инфляцияга ва айниқса дефляцияга бўйсуниш усулини ҳужжатлаштирди.
Яна бир мисол, АҚСҲ қамоқхоналарида 2003-йилда чекиш тақиқланганидан кейин товар пуллари кўп жойларда анча стандарт нархга эга бўлган ва сақлаш осон бўлган скумбрия балиқ филеси идишларига ўтди. Улар валюта тақиқланган қамоқхоналарда кўплаб хизматларга алмаштирилиши мумкин[3].
Металллар
Металл валюталарда давлат зарбхонаси металл токенларга, одатда олтин ёки кумушга белги қўйиш орқали пул ишлаб чиқаради, бу уларнинг оғирлиги ва тозалиги кафолати бўлиб хизмат қилади. Ушбу тангаларни ўз харажатларидан юқори номиналда чиқаришда ҳукумат сенёраж деб номланувчи фойда олади.
Зарбхона ва танганинг роли товар пул ва фиат пул ўртасида фарқ қилади. Товар пулларда танга эритилса ва жисмоний ўзгартирилса, ўз қийматини сақлаб қолади, фиат пулларда эса йўқ. Одатда, фиат пулларда, агар танга металлга айлантирилса, қиймат пасаяди, бироқ баъзи ҳолларда фиат пуллардаги металларнинг қиймати танганинг номинал қийматидан каттароқ қийматларга кўтарилишига рухсат берилган. Масалан, Ҳиндистонда фиат рупийлари 2007-йилдан сўнг уларнинг зангламайдиган пўлатдан иборатлиги фиат ёки тангаларнинг номинал қийматидан каттароқ бўлганидан кейин бозордан йўқолди[4]. АҚШда пенниэсдаги металл (1982-йилдан бери 97,5 % рух, 1982-йилда ва ундан олдин 95 % мис) ва никел (75 % мис, 25 % никел) номинал қийматига яқин ва баъзан ундан юқори қийматга эга. танга.
Тарих
Товарлар кўпинча пулнинг бошқа шакллари мавжуд бўлмаган ёки ишончли бўлмаган ҳолатларда пайдо бўлади ва бу ижтимоий нормалардир. Инқилобдан олдинги Америкада вампум (қобиқ бонcуклари), маккажўхори (маккажўхори), темир тирноқлари, қундуз териси ва тамаки каби турли хил товарлар ишлатилган.
Ҳудсонъс Бай компанияси ва бошқа мўйна савдо компаниялари мамлакатнинг кўп қисмини назорат қилган Канадада мўйна савдогарлари олтин ва кумуш Биринчи Миллатлар учун қизиқ эмаслигини тезда англадилар. Улар металл пичоқ ва болта каби товарларни хоҳлашди. Мўйнали савдогарлар бартер тизимидан фойдаланиш ўрнига қундуз пўстини стандарт валюта сифатида белгиладилар ва товарлар учун нархлар рўйхатини туздилар:
- 5 фунт шакар 1 қундуз пўстига тушади
- 2 қайчи 1 қундуз пўстлоғи туради
- 20 балиқ илгаги 1 қундуз пўстига тушади
- 1 жуфт поябзал 1 қундуз пўсти туради
- 1 қурол 12 қундуз пўстлоғи туради
Бошқа ҳайвонларнинг мўйналари ҳам стандарт ставка бўйича қундуз пўстлоғига айлантирилар эди, шунинг учун бу қимматбаҳо металлар қадрланмаган иқтисодиётда яроқли валютани яратди[5].
Тижоратда олтин тангалар камдан-кам учрайдиганидан кўп ўтмай, Америка Қўшма Штатларидаги Форт-Нокс олтин омбори Федерал резерв учун назарий таянч бўлиб ишлади. 1933-йилдан 1970-йилгача (АҚШ расман олтин стандартини тарк этганида) бир АҚШ доллари техник жиҳатдан троя унциясининг 1/35 қисмига тенг эди (889). мг) олтин. Бироқ, 19330- йилдан кейин Қўшма Штатларда олтин қуймаларини қимматбаҳо метал сифатида ҳақиқий савдоси тақиқланган эди, бунинг мақсади давлат сиёсати томонидан пулнинг максимал айланишини талаб қилган иқтисодий тушкунлик даврида хусусий олтиннинг „жамбланиши“ нинг олдини олиш. Бу товардан вакиллик пулга ўтишнинг одатий даври бўлиб, бошқа товарлар билан савдо қилувчи одамлар олтин билан савдо қилишга, сўнгра олтинга тенг бўлган қоғоз пулларни олишга ва ниҳоят давлат ҳокимияти томонидан қўллаб-қувватланадиган фиат валютасини олишга мажбур бўлишди. ва ижтимоий қадриятларни англаш.
Сигареталар ва бензин Европанинг баъзи қисмларида, шу жумладан Германия, Франсия ва Белгияда Иккинчи жаҳон урушидан сўнг дарҳол товар пул шакли сифатида ишлатилган[6].Улар 1993-йилда Сараэво қамалида[7] ёки 2022-йилда Россия томонидан босиб олинган Херсонда[8] каби умумий товарлар етарли даражада таъминланмаган ва пул инқирозига учраган урушдан вайрон бўлган жойларда валюта сифатида фойдаланишда давом этди.
Функсиялари

Гарчи арпа каби донлар тарихан савдо ва айирбошлаш муносабатларида (Месопотамия милоддан аввалги 3000-йилларда) ишлатилган бўлса-да, улар транспорт ва сақлаш муаммолари ва охир-оқибат бузилиши туфайли айирбошлаш воситаси ёки кечиктирилган тўлов стандарти сифатида ноқулай бўлиши мумкин. Олтин ёки бошқа металлар баъзан нарх тизимида бардошли, осонгина сақланадиган қиймат омбори сифатида ишлатилади (демурраж).
Товар пулларидан фойдаланган ҳолда айирбошлаш усулларидан фойдаланиш камида 100 000 йил олдин пайдо бўлиши мумкин. Қизил охра билан савдо қилиш Свазилендда тасдиқланган, чиғаноқли мунчоқлар кўринишидаги заргарлик буюмлари ҳам шу даврга бориб тақалади ва товар пуллари учун зарур бўлган асосий атрибутларга эга эди. Бозор иқтисодиёти мавжуд бўлгунга қадар, ишлаб чиқаришни ташкил қилиш ва товарлар ва хизматларни аҳоли ўртасида тақсимлаш учун одамлар анъанага, юқоридан пастга буйруқ ёки жамоа ҳамкорлигига таянган. Бозор алмашинуви ўрнини босадиган ўзаро ва/ёки қайта тақсимлаш муносабатлари.
Шумер шаҳар-давлатлари дастлаб арпанинг маълум бир оғирлик ўлчови бўлган шекел товар пулларига асосланган савдо ва бозор иқтисодиётини ривожлантирдилар, Бобилликлар ва уларнинг шаҳар-давлатлари кейинчалик метрикдан фойдаланган ҳолда энг қадимги иқтисодиёт тизимини ишлаб чиқдилар. ҳуқуқий кодексда мустаҳкамланган турли хил товарлар[9].
Чин ёзуви ихтиро қилинганидан бир неча аср ўтгач, ёзувдан фойдаланиш қарз/тўлов сертификатлари ва инвентар рўйхатларидан ташқари, шартнома ҳуқуқида фойдаланиладиган мол-мулк сотиб олиш ва қонуний жарималарни тўлаш каби кодланган товар пуллари миқдорига қадар кенгайди[10].
Юридик тендер масалалари
Бугунги кунда турдаги ва асосий металл тангаларнинг номинал қиймати ҳукумат фиати томонидан белгиланади ва фақат шу қиймат қарзни тўлаш сифатида қонуний равишда тангани қонуний тўлов воситаси деб эълон қилган ҳукумат юрисдикциясида қабул қилиниши керак. Тангадаги қимматбаҳо металлнинг қиймати унга бошқа қиймат бериши мумкин, аммо бу вақт ўтиши билан ўзгариб туради. Металлнинг қиймати, худди соф металлар ёки ҳеч қандай ҳукумат томонидан монетизация қилинмаган товарлар билан бўлгани каби, икки томонлама келишувга боғлиқ. Мисол тариқасида, бошқа нодавлат давлатларнинг олтин ва кумуш тангалари АҚШ қонунчилигида АҚШда қарзларни тўлаш учун қонуний тўлов воситаси бўлишдан озод қилинган, шунинг учун уларни қабул қилишдан бош тортган сотувчи судга даъво қилиниши мумкин эмас. уларга қарзни тўлашни таклиф қилган тўловчи. Бироқ, агар иккала томон тангалар қиймати тўғрисида келишиб олсалар, бундай келишувларни амалга оширишга ҳеч нарса тўсқинлик қилмайди.
Шунингдек
- Буллион танга
- Тушунтириш
- Рақамли олтин валюта
- Ҳаwала
- Пул тарихи
- Металлизм
- Шахсий валюта
- Шелл пул
Маълумотномалар
Иқтибослар
- ↑ О'Сулливан, Артҳур. Эcономиcс: Принcиплес ин аcтион. Уппер Саддле Ривер, Неw Жерсей 07458: Прентиcе Ҳалл, 2003 — 246-бет. ИСБН 978-0-13-063085-8. Қаралди: 2022-йил 5-август (2016-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган).
- ↑ Радфорд (1945)
- ↑ „Маcкерел Эcономиcс ин Присон Леадс то Аппреcиатион фор Оилй Филлец: Паcкс оф Фиш Cатч Он ас Cурренcй, Формер Инматес Сай; Оффиcиалс Cарп“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (2008-йил 2-октябр).
- ↑ Оcоннор, Ашлинг. „Cоинс рун оут ас смугглерс турн рупеэс инто разорс“. Тҳе Тимес (2007-йил 16-июн). Қаралди: 2010-йил 30-апрел.[сайт ишламайди]
- ↑ „Тҳе Фур Траде анд Ҳудсон'с Бай Cомпанй“. 2015-йил 8-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 5-январ.
- ↑ „Троублесоме ин Эуропе: Блаcк Маркец“. Леадер-Пост (1946-йил 5-январ). Қаралди: 2012-йил 28-ноябр.
- ↑ Судетиc, Чуcк. „Cигареттес а Тҳривинг Индустрй ин Блеак Саражево“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (1993-йил 5-сентябр). Қаралди: 2022-йил 31-март.
- ↑ „"Самая крепкая валюта - это сигареты". Как выживает Херсон при российской оккупации“ (2022-йил 11-апрел).
- ↑ Чарлес Ф. Ҳорне, ПҳД. „Тҳе Cоде оф Ҳаммураби : Интродуcтион“. Яле Университй (1915). Қаралди: 2015-йил 8-декабр.
- ↑ Доw, Шеила C. (2005). „Ахиомс анд Бабйлониан тҳоугҳт: а реплй“. Жоурнал оф Пост Кейнесиан Эcономиcс. 27-жилд, № 3. 385–91-бет.
Манбалар
- Радфорд, Р.А. (1945). „Тҳе Эcономиc Органисатион оф а ПоW Cамп“. Эcономиcа. 12-жилд, № 48. 189–201-бет. дои:10.2307/2550133. ЖСТОР 2550133. 2008-07-17да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2009-05-09.
Қўшимча адабиётлар
- Ланкенау, С.Э. (2001). „Смоке 'Эм Иф Ёу Гот 'Эм: Cигаретте Блаcк Маркец ин У.С. Присонс анд Жаилс“. Тҳе Присон Жоурнал. 81-жилд, № 2. 142–161-бет. дои:10.1177/0032885501081002002. ПМC 2117377. ПМИД 18064295.
Ҳаволалар
- Товар пуллари: Кириш (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-08-11 санасида архивланган), Американинг илк колонияларида товар пуллари ҳақида.
- Товарлар, хулоса.
- Тил ва товар биржалари Товар айирбошлаш ва пул биржалари билан оғзаки ва ёзма тил биржалари ўртасидаги таркибий фарқларни ўрганади.