Ohaktoshli tuf

Оҳактошли туф — травертин-ғовакли, уяли жинс; қайноқ ёки совуқ булоқ сувларида калсий гидрокарбонатнинг моно-карбонат шаклида чўкишидан ҳосил бўлади. Кўпинча ўсимлик илдизлари, баъзан қурукликда ёхуд чучук сувда яшовчи гастропода (қориноёкли)ларнинг чиғаноғида учрайди. Ҳажмий массаси кам (1400 дан 1800 кг/м3 гача). Оҳактошли туф анча кенг тарқалган. Қурилиш материаллари, безак тоши сифатида, шунингдек, оҳакни куйдиришда ишлатилади. Оҳактошлар — карбонатли чўкин-ди тоғ жинслари. Таркиби 50% дан ортиқ калситдан ёки организмларнинг скелети колдикларидан, баъзан арагонит минерали (СаСО3)дан иборат. Кўпинча таркибида аутиген, диагене-тик ва эпигенетик минераллар, чакиқ (терриген ва карбонат) зарралар аралашмаси учрайди. Оҳактошли туфнинг таркибида 4— 17% гача МгО бўлса, доломитли Оҳактошли; 6 — 21% СиО2+Р2О, — мергелли Оҳактошли туф; кварс, опал ва халседон кўшилса — қумтошли ва кремнийлашган Оҳактошли туф деб юритилади. Структураси кристалли, органоген-чакикли, чақикли-кристалли ва сизиб тўпланган (травертин, оҳакли туф) турлари фарқ қилинади. Ранги оқиш, сарғиш, бўзранг. Кўпин-ча оҳактош ичида чиғаноқлар ҳам бўлади. Ҳосил бўлишига кўра, органоген, хемоген ёки кимёвий, чақиқ бўлади. Таркибидаги жинс ҳосил килувчи организмларнинг кўплигига кўра, органоген Оҳактошли туф, фораминиферали, маржонли, сувўтли ва бошқа; хемоген ва чақиқлари (зарралар)нинг катталигига караб бир неча хилга бўлинади. Метаморфизм натижасида оҳактошли туф мармарта айланади. Оҳактошли туф энг кўп тарқалган чўкинди тоғ жинсларидан бири, Ернинг турли релф шаклларида иштирок этади. Оҳактошли туф барча ёшдаги (токембрийдан тўртламчи давргача) ёт-қизиқларда учрайди. Оҳактошли туфнинг физик-механик хоссалари уларнинг структураси ва тузилишига боғлиқ бўлиб, жуда кенг чегарада ўзгаради, мас, ҳажмий оғирлиги 800 кг/м3 дан (чиғаноқтошлар, травертин) 2800 кг/м3 гача (кристалли структурали О.). Чиғаноқ-тошлар ва ғовакли Оҳактошли туф нисбатан осон кесилади ҳамда йўнилади, кристалли Оҳактошли туф эса, яхши силликланади. Оҳактошли туф саноатда, қишлоқ хўжалиги ва қурилишда кенг қўлланади. Қора металлургияда руданинг эри-шини ошириш ва шлак ҳосил қилиш учун қўшиладиган модда (флюс) си-фатида; оҳак ва семент ишлаб чиқаришда хом ашё, сода, минерал ўғитлар, шиша, қоғоз ишлаб чиқаришда, нефт маҳсулотларини тозалаш ва бошқа жараёнларда қўшимча модда сифатида ишлатилади. Оҳактошли туф муҳим қурилиш материаллари гуруҳини ташкил қилади, улардан қопловчи ва безак тошлар, ҳайкалтарошлик ва меъморликда ишлатиладиган тошлар ва ҳоказо тайёрланади. Ўзбекистонда кўплаб Оҳактошли туф қазиб олинадиган конлар, йирик ишлаб чиқариш бирлаш-ма корхоналари („Ўзсаноатқурилишматериаллари“, „Ўзавтойўл“, Навоий ва Олмалиқ кон-металлургия комбинатлари ва бошқалар) томонидан ишлатилмокда.

Травертин турлари ва иловалар

Травертин травертин деб номланган травертин бир хил кўзойнакли тошдир, шунинг учун одамлар одатда уни травертин деб аташади. Травертин қитъа чўкинди жинсларига мансуб бўлиб, у калций карбонат чўкиндилари. Кўпинча калций карбонат бойида ҳосил бўлган травертинли оҳактош эрлари сувда, калций карбонатида ва дарё, кўлда ва бошқа таркибий тузилмаларда эрийди. Жараёндаги оғир бирикмалар баъзида бир вақтнинг ўзида асосий таркибий қисм бўлиб, калций карбонат бўлиб, сув коррозиясида эрийди, шунинг учун бу конлар кўплаб табиий носимметрик тешикларда пайдо бўлади.

Оҳактошнинг турлари:

1-классик

2-даражали ёғоч Беж травертин

3 фил суяги оқ травертен

4 қизил травертен

5 қора тешик тош

Оҳактош — бу тошнинг манбаи, асосий компонент — калций карбонат, калций магний карбонат ёки калций карбонат ва магний карбонатининг аралашмаси. Қайта кристалланган оҳактош, мустаҳкам микрокристалли оҳактош ва cилалı калкер, айниқса, Қўшма Штатларда, калкер ёки мармар сифатида реклама қилинади ва сотилади. Табиий тош тўқималари табиий, аммо табиатдан ташқари нозик, нозик тўқималарга бой. Тайёр маҳсулотдан, зичликдан, текис бўлмаган уйғунликдан, худди фақат тупроқдан тупроқ каби, тўқималарнинг тўқималарига, тўқималарига, тарихий сивилизациянинг чуқур изларига, аммо умумий шаклдан дизайн услубини тасвирлаш учун „замонавий мода“ дан фойдаланиш мумкин, Устозни таъкидлаб, ҳурмат қиладиган, оқланган, маҳсулот хусусиятларининг юқори қисмини энг моҳир тутган, чунки кўплаб мимарлар севишади.

Хитой банки биноси

Архитектура дизайнида тепалик сифатида маълум бўлган, Хитойнинг 714 минг квадрат метрлик қурилиш майдонида геометрик дизайн хусусиятларидан фойдаланишни яна бир бор кўрсатиб турибдики, бинода бутунлай геометрик ҳайкалтарошлик ҳисси бор ва Хитойнинг анъанавий меъморий моҳиятини чизиш, юқори тош қурилиш материаллари учун Римга, замонавий ва анъанавий геометрик элементларнинг интеграциясини мукаммал қилиб, оддий, классик биноларни қуриш учун. [1]