Ziyosfera

Trehgam jome masjidi

Trehgam jome masjidi (kashmircha: جامع مسجد ترٕٛہ گام) — Hindistonning Jammu va Kashmir hududidagi Kupvara tumanining Trehgam qishlogʻida joylashgan jome masjid. Rivoyatlarga koʻra, masjidga Sayyid Ibrohim Buxoriy tomonidan asos solingan boʻlib, dastlab XV asrda qurilgan, XX asrda esa qayta tiklangan. Inshoot mahalliy musulmonlar uchun muhim diniy va jamoat markazi hisoblanadi[1].

Masjid
Trehgam jome masjidi

Tarixi va madaniy ahamiyati

Masjid hindu ibodatxonasi va soʻfiylar ziyoratgohi bilan bir hovlida joylashgan boʻlib, mintaqadagi diniy hamjihatlik va umumiy madaniy meros ramzi hisoblanadi. Mavjud ochiq manbalarda Trehgam Jome masjidining aniq qurilgan sanasi keltirilmagan. Mahalliy aholining aytishicha, unga tutash ibodatxona bir necha asrlik tarixga ega boʻlib, ayrim maʼlumotlarda uning yoshi taxminan 400 yil deb koʻrsatiladi[2]. Turli manbalarda masjid, hindu ibodatxonasi va ziyoratgohning bir hududda yonma-yon joylashgani qishloqning uzoq yillardan beri davom etib kelayotgan oʻziga xos xususiyati sifatida qayd etiladi[3].

Mahalliy ogʻzaki rivoyatlarga koʻra, turli din vakillari oʻrtasidagi hamjihatlikni saqlash maqsadida umumiy hovli keyingi avlodlar tomonidan ham ataylab asrab-avaylangan. Mintaqada turli ijtimoiy va siyosiy oʻzgarishlar yuz berganiga qaramay, bu anʼana davom etib kelgan[4].

Mahalliy ogʻzaki rivoyatlarda masjidga asos solinishi Sayyid Abdulloh Buxoriy nomi bilan bogʻlanadi. Uning maqbarasi masjid yonida joylashgan.[5].

Diniy va ijtimoiy roli

Masjid mahalliy musulmonlar uchun juma namozi oʻqiladigan asosiy ibodat maskani hisoblanadi. OAV maʼlumotlariga koʻra, unda har kuni besh mahal namoz oʻqiladi, juma xutbalari aytiladi va turli diniy tadbirlar oʻtkaziladi[1][6]. Masjidning hindu ibodatxonasi bilan bir hovlida, yonma-yon joylashgani mahalliy aholi orasida diniy hamjihatlik va oʻzaro totuvlikni targʻib qilishda ham muhim oʻrin tutadi. OAVda keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, har ikki din vakillarining yetakchilari va ruhoniylari ushbu maskanning tinchlik hamda oʻzaro hurmat ramzi sifatidagi ahamiyatini taʼkidlab keladi[6].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 ANI „Unity in diversity: Grand mosque and Hindu temple share common yard in Kupwara's Trehgam village“ (en-US). Greater Kashmir (2023-yil 14-may). Qaraldi: 2025-yil 13-oktyabr.
  2. ↑ „Unity in diversity: Grand mosque & Hindu temple share common yard in Trehgam village“ (en-US). Rising Kashmir (2023-yil 15-may). 2025-yil 18-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 13-oktyabr.
  3. ↑ „Village in Kashmir unites people of different faiths“. Business Standard (2014-yil 17-may).
  4. ↑ ANI „Symbolising harmony, grand mosque, temple share common yard in J-K's Kupwara“ (en-US). ThePrint (2023-yil 16-may). Qaraldi: 2025-yil 13-oktyabr.
  5. ↑ DAR, KHURSHEED „The Living Soul of Trehgam“ (en-US). Greater Kashmir (2025-yil 25-mart). Qaraldi: 2025-yil 13-oktyabr.
  6. ↑ 6,0 6,1 „Jammu and Kashmir: Hindu temple-Mosque share common yard in Kupwara, promotes harmony“ (en). India Blooms (2023-yil 18-may). Qaraldi: 2025-yil 13-oktyabr. 


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Trehgam_jome_masjidi" dan olindi