Andrey Tupolev: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Andrey Tupolev | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Davlat arbobi bilgiqutisi | |||
| ismi = Andrey Nikolayevich Tupolev | |||
| asl ismi = | |||
| tasvir = File:А.Н. Туполев 1944.jpg | |||
| uzunlik = | |||
| izoh = Aviatsiya texnik xizmati general-mayori A. N. Tupolev, 1944-yil | |||
| tartib = | |||
| lavozim = [[SSSR]] aviatsiya sanoatining bosh konstruktori | |||
| bayroq = Flag of the Soviet Union.svg | |||
| bayroq2 = | |||
| boshlanish davri = 1956-yil dekabr | |||
| tugash davri = 1972-yil 23-dekabr | |||
| tavallud_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi|1888|11|10}} | |||
| tavallud_joyi = Pustomazovo qishlogʻi, Korchevsk uyezdi, Tver guberniyasi, {{TavalludJoyi|Rossiya imperiyasi}} | |||
| vafot sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|1972|12|23|1888|11|10}} | |||
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Moskva}}, [[SSSR]] | |||
| dafn etilgan joyi = Novodevichye qabristoni | |||
| fuqaroligi = | |||
| millati = | |||
| partiya = partiyasiz | |||
| boshqa partiya = | |||
| boʻyi = | |||
| turmush_oʻrtogʻi = Tupoleva Yuliya Nikolayevna (1894—1962) | |||
| bolalari = qizi Yuliya (1920—2011) va oʻgʻli Aleksey (1925—2001) | |||
| otasi = Tupolev Nikolay Ivanovich (1842—1911) | |||
| onasi = Tupoleva Anna Vasilyevna (1894—1928) | |||
| qarindoshlari = | |||
| istiqomat joyi = | |||
| dini = | |||
| taʼlim = Tver guberniya gimnaziyasi (1908) <br /> [[N. E. Bauman nomidagi Moskva davlat texnika universiteti|Moskva oliy texnika oʻquv yurti]] (1918) | |||
| kasbi = aviakonstruktor | |||
| mashhur ishlari = | |||
| maoshi = | |||
| kabinet = | |||
| qoʻmitalar = | |||
| portfolio = | |||
| ilmiy unvoni = [[Fan doktori|texnika fanlari doktori]] | |||
| unvoni = SSSR Fanlar akademiyasi akademigi | |||
| maʼlumoti = | |||
| mukofotlari = {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}} {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}} {{Sotsialistik Mehnat Qahramoni}} <br /> {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Oktabr Inqilobi ordeni}} {{Suvorov ordeni 2-darajali}} {{1-darajali Ulugʻ vatan urushi ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Qizil Yulduz ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}} {{„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali}} {{Lenin mukofoti}} {{Stalin mukofoti}} {{Stalin mukofoti}} {{Stalin mukofoti}} {{Stalin mukofoti}} {{SSSR Davlat mukofoti}} | |||
| imzosi = Sign of Andrey N. Tupolev.png | |||
| sayt = | |||
| taxallus = | |||
| mansubligi = {{SSSR}} | |||
| qoʻshin turi = [[General-polkovnik]] | |||
| xizmat qilgan yillari = | |||
| harbiy_mukofotlari = | |||
| harbiy_blanka1 = | |||
| harbiy_matn1 = | |||
| harbiy_blanka2 = | |||
| harbiy_matn2 = | |||
| harbiy_blanka3 = | |||
| harbiy_matn3 = | |||
| harbiy_blanka4 = | |||
| harbiy_matn4 = | |||
| harbiy_blanka5 = | |||
| harbiy_matn5 = | |||
| modul = | |||
| modul2 = | |||
| modul3 = | |||
| modul4 = | |||
| modul5 = | |||
| izohlar = | |||
| sana = | |||
| yil = | |||
| manba = | |||
}} | |||
[[Fayl:The Soviet Union 1988 CPA 5994 stamp (Birth centenary of Andrei Tupolev, Soviet aeronautical engineer known for his pioneering aircraft designs as Director of Tupolev Design Bureau).jpg|thumb|Andrey Nikolayevich Tupolev]] | |||
'''Tupolev Andrey Nikolayevich''' (1888.29.10, [[Kaliningrad viloyati]] – 1972.23.12, [[Moskva]]) – rus aviakonstruktori, akademik (1953), [[general-polkovnik]] muhandis (1968), 3 marta Mehnat Qahramoni (1945, 1957, 1972), Moskva oliy texnika bilim yurtini tugatgan (1918). N. Ye. Jukovskiy bilan birga [[Aerodinamika]] institutini tashkil qilgan (1918), shu institut tarkibida samolyotlar, torpeda katerlari va aerochanalar yaratish bilan shugʻullanuvchi tajriba konstruktorlik byurosini tuzgan (1922) va uni boshqargan. Tupolev rahbarligida 100 dan ortiq tipdagi harbiy va fuqarolar samolyotlari, shu jumladan, ANT-25, TU-104 [[Tayyora|samolyotlari]] (birinchi reaktiv fuqaro samolyoti), Tu-114, [[Tupolev Tu-144|Tu-144]] (tovushdan tezuchar fuqarolik samolyoti) yaratilgan. Tupolev samolyotsozlikka duralyuminiyni tatbiq qilish ishlariga rahbarlik qilgan (1922—24). Tupolev samolyotlarida 78 jahon rekordi oʻrnatilgan, 28 noyob uchib oʻtishlar (shu jumladan, ANT-4 samolyotida „Chelyuskin“ paroxodi ekipajini qutqarish, ANT-25 samolyotida [[Valeriy Chkalov|V. P. Chkalov]] va M. M. Gromovning Shimoliy qutb orqali [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]] ga qoʻnmay uchishi) bajarilgan<ref>{{OʻzME manba|maqola=[[Tupolev Andrey Nikolayevich]]|jild=8}}</ref>. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
{{OʻzME}} | |||
{{bio-stub}} | |||
{{DEFAULTSORT:Tupolev, Andrey}} | |||
[[Turkum:Texnika fanlari doktorlari]] | |||
[[Turkum:General-polkovniklar (SSSR)]] | |||
[[Turkum:Uch karra Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]] | |||
[[Turkum:Sovet Ittifoqida oqlanganlar]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Andrey Nikolayevich Tupolev | |
|---|---|
|
Aviatsiya texnik xizmati general-mayori A. N. Tupolev, 1944-yil | |
|
Mansab davri 1956-yil dekabr – 1972-yil 23-dekabr | |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
10-noyabr 1888-yil Pustomazovo qishlogʻi, Korchevsk uyezdi, Tver guberniyasi, Rossiya imperiyasi |
| Vafoti |
23-dekabr 1972-yil (84 yoshda) Moskva, SSSR |
| Siyosiy partiyasi | partiyasiz |
| Turmush oʻrtogʻi | Tupoleva Yuliya Nikolayevna (1894—1962) |
| Bolalari | qizi Yuliya (1920—2011) va oʻgʻli Aleksey (1925—2001) |
| Onasi | Tupoleva Anna Vasilyevna (1894—1928) |
| Otasi | Tupolev Nikolay Ivanovich (1842—1911) |
| Taʼlim |
Tver guberniya gimnaziyasi (1908) Moskva oliy texnika oʻquv yurti (1918) |
| Kasbi | aviakonstruktor |
| Ilmiy unvoni | texnika fanlari doktori |
| Mukofotlari |
|
| Dafn etilgan joyi | Novodevichye qabristoni |
| Imzosi |
|
| Mansubligi |
|
| Qoʻshin turi | General-polkovnik |
| Unvoni | SSSR Fanlar akademiyasi akademigi |

Tupolev Andrey Nikolayevich (1888.29.10, Kaliningrad viloyati – 1972.23.12, Moskva) – rus aviakonstruktori, akademik (1953), general-polkovnik muhandis (1968), 3 marta Mehnat Qahramoni (1945, 1957, 1972), Moskva oliy texnika bilim yurtini tugatgan (1918). N. Ye. Jukovskiy bilan birga Aerodinamika institutini tashkil qilgan (1918), shu institut tarkibida samolyotlar, torpeda katerlari va aerochanalar yaratish bilan shugʻullanuvchi tajriba konstruktorlik byurosini tuzgan (1922) va uni boshqargan. Tupolev rahbarligida 100 dan ortiq tipdagi harbiy va fuqarolar samolyotlari, shu jumladan, ANT-25, TU-104 samolyotlari (birinchi reaktiv fuqaro samolyoti), Tu-114, Tu-144 (tovushdan tezuchar fuqarolik samolyoti) yaratilgan. Tupolev samolyotsozlikka duralyuminiyni tatbiq qilish ishlariga rahbarlik qilgan (1922—24). Tupolev samolyotlarida 78 jahon rekordi oʻrnatilgan, 28 noyob uchib oʻtishlar (shu jumladan, ANT-4 samolyotida „Chelyuskin“ paroxodi ekipajini qutqarish, ANT-25 samolyotida V. P. Chkalov va M. M. Gromovning Shimoliy qutb orqali AQSH ga qoʻnmay uchishi) bajarilgan[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Tupolev Andrey Nikolayevich“, Fayl:National Encyclopedia of Uzbekistan logo.png Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi: 8-jild (Solnoma — Toʻytepa). Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2004 — 704-bet.
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
- 10-noyabrda tugʻilganlar
- 1888-yilda tugʻilganlar
- Rossiya imperiyasida tugʻilganlar
- 1972-yilda vafot etganlar
- 23-dekabrda vafot etganlar
- Moskvada vafot etganlar
- Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Lenin ordeni sohiblari
- Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
- Suvorov ordeni sohiblari
- 1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Qizil Yulduz ordeni sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Lenin mukofoti laureatlari
- SSSR Davlat mukofoti laureatlari
- Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
- Texnika fanlari doktorlari
- General-polkovniklar (SSSR)
- Uch karra Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Sovet Ittifoqida oqlanganlar
