Turgash sahifasining manbasini koʻrish

'''Turkash (Turgash, Turgesh)''' — ilk [[oʻrta asr]] [[turkiy xalqlar]]idan biri. 

[[Qozogʻiston]]lik tarixchi Y. A. Zuyevning fikricha, turkashlarning qadimgi ajdodlaridan birini [[yuyechji]] qabilalari tashkil qilgan. Turkashlar toʻgʻrisida ilk maʼlumotlar VII asrning 2-choragidan uchraydi. Ular, asosan, [[Yettisuv]]da yashagan. Bu davrda turkashlar [[Gʻarbiy Turk xoqonligi]] hududida yashagan [[dulu]] qabilaviy ittifoqiga kirgan. VII asrning oxirida turkashlar oʻz davlati — [[Turkash xoqonligi]]ni barpo etdi. Turkashlar 2 katta guruh — qora va sariqlarga boʻlingan. Ular oʻrtasida vaqt-vaqti bilan oʻzaro kelishmovchiliklar boʻlib turgan. [[Gardiziy]]ning maʼlumotiga qaraganda, turkashlar 2 urugʻ: [[tuxsi]] va azlarga boʻlingan. 766-yil [[qarluqlar]] kuchayib Turkash xoqonligini tugatdilar va turkashlarning asosiy qismini oʻzlariga boʻysundirdilar. Turkashlarning qolgan qismi [[uygʻurlar]]ga qaram boʻldi. [[Lev Gumilyov|L. N. Gumilyovning]] fikricha, bu voqeadan soʻng turkashlar xalq sifatida tugatildi. Ularning bir qismi qarluq nomini qabul qildi, qolgani esa uygʻurlar tarkibiga singib ketdi. Ammo, shuni taʼkidlab oʻtish kerakki, turkashlarning nomi IX asrda ham manbalarda uchraydi. Az va tuxsi urugʻlarining nomi esa keyingi asrlarda ham manbalarda tilga olingan. Ularning bir qismi [[Toshkent vohasi]] va [[Zarafshon vodiysi]]da mahalliy turkiy aholi bilan aralashib ketgan va [[oʻzbek]] xalqining bir qismiga aylangan.

== Adabiyotlar ==
* Bartold V. V., Ocherk istorii Semirechya, Sochineniya, t.2, ch. 1, M., 1963; 
* Shoniyozov K., Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni, T., 2001.
* Zuyev Yu.A., Ranniye tyurki: ocherki istorii i ideologii, Almati, 2002.
* Azim Malikov

{{chala}}

{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->

[[Turkum:Turkiy xalqlar]]
[[Turkum:Osiyo tarixi]]
[[Turkum:Markaziy Osiyo xalqlari]]
[[Turkum:Oʻzbek qabilalari]]
[[Turkum:Oʻzbek urugʻlari]]