Turka
Турка (шунингдек жезва[1]: туркча: Cезве, арабча: جذوة -чўмич шаклидаги идиш бўлиб, туркча (шарқона) кофе дамлаш учун мўлжалланган. Анъанавий турка мисдан қуйилиб тайёрланади.
Дунёнинг кўплаб мамлакатларида, шу жумладан Америка Қўшма Штатларида турка Ибрик (арабча: دلة, қадимги. форсча. āпраиčа: āп — сув ва раиčа — қуйиш) деб аталади.
Туркада қайнатилган қаҳва бой таъмга ва эримайдиган заррачаларга (қуйқа) эга бўлади. Ичимлик қовурилган қаҳва доналаридан тайёрланганига қарамай, деярли барча моддаларни ўзида сақлаб қолади.
Туркада қайнатилган қаҳва — қаҳва тайёрлашнинг энг қадимги усулларидан биридир. Шунинг учун ҳам шарқона қаҳванинг рецептлари жуда кўп: улар қўшимча ингредиэнтлардан фойдаланиш, тайёрлаш технологияси ва ичимликни дастурхонга тортишда фарқ қилиши мумкин. Эрийдиган қаҳва туркада тайёрлаш учун мўлжалланмаган.
Сржеп
Арманч турка сржеп (ёки серчеп) (арманча: Սրճեփ) деб аталади. Сржеп — тумшуғи букилган ва узун тутқичли конуссимон идиш[2].
Сржепни тайёрлаш учун у биринчи навбатда тескари сиқиб чиқарилади — оғзининг торайган қисмига эмас, балки кенг томони билан. Айланаётган мис ёки купроникел қоришмаси қолипга яхши босим билан босилади, шундан сўнг конус тескари бурилади, у ерда ҳосил бўлган пастки қисми тор қисмдан кесилади ва алоҳида тайёрланган пастки қисмга елимланади[2]. Мис ёки купроникел қутиси қолиплангандан сўнг, унга чеканка қилинади. Бу фақат қўлда амалга оширилади.
Чеканкадан сўнг, кейин оловда тобланади. Чеканнинг зарбалари қаҳва қайнатгичда ўзига хос қолипни ҳосил қилади. Бу ўз навбатида идиш ичидаги босимни назорат қилади, тасодифий зарбалардан сочилиб кетмаслигини таъминлайди. Қолип туркани 500-600 ° да қиздириб олиб ташланади ва тез совутилади[2]. Инсон танасини заҳарли мис бирикмалари билан алоқа қилишини олдини олиш учун мис ёки купроникелли сржепни ички қисмидан қалайлаш керак[2].
Анъанага кўра, сржеп миллий безаклар билан қопланади[2].
Галерея
Яна қаранг
- Жебена
- Даллаҳ
- Қаҳва идиши
Манбалар
- ↑ Ежи Лисовский. „Турка или джезва?“ (ру) (2006-йил 22-март). 2013-йил 25-майда асл нусхадан архивланган.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Кривич, Ольгин 1982.
Адабиётлар
| Турка ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг | |
|
Маъно ва таржималари Викилуғатда |
|
Медиа файллар Викиомборда |
|
Таълим ресурслари Викиверситетда |
|
Хабарлар Викиянгиликларда |
|
Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда |
|
Асарлар матнлари Викиманбада |
|
Китоб ва дарсликлар Викикитобда |
- Кривич М., Олгин О. Кофеварка по-эревански // Химия и жизн : научно-популярний журнал Академии наук СССР. — 1982. — № 4. — С. 88—92. Архивировано 9 мая 2017 года.