Tursunali Sulaymonov sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Tursunali Sulaymonov
| tasvir                   = 
| tasvir_eni               =
| izoh                     = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = 1897-yil
| tavallud_joyi            = [[Fargʻona viloyati|Fargʻona viloyati]], [[Oʻsh uyezdi]], Narimon qishlogʻi — 1971-yil, [[Oʻsh (viloyat)|Oʻsh viloyati]], [[Qorasuv tumani]], Narimon qishlogʻi
| vafot_sanasi             = 1971-yil
| vafot_joyi               = [[Oʻsh (viloyat)|Oʻsh viloyati]] [[Qorasuv tumani]]) Narimon qishlogʻi
| fuqaroligi               = [[SSSR]]
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = [[deputat]], [[kolxoz]] [[rais]]i
| faoliyat_yillari         =
| asarlari                 =
| boʻyi                    =
| unvoni                   = 
| turmush_oʻrtogʻi         =
| bolalari                 =
| mukofotlari              = [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]]<br>[[Lenin ordeni]]<br>[[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni]] (3 marta)<br>Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasining [[oltin]] va [[kumush]] [[Medal|medallari]]

}}
'''Tursunali Sulaymonov''' ({{Lang-uz|Турсунали Сулаймонов}}; 1897-yil, [[Fargʻona viloyati|Fargʻona viloyati]], [[Oʻsh uyezdi]], Narimon qishlogʻi — 1971-yil, [[Oʻsh (viloyat)|Oʻsh viloyati]], [[Qorasuv tumani]], Narimon qishlogʻi) — Oʻsh tumani (hozirgi [[Qorasuv tumani]]) Andreyev [[Kolxoz|kolxozining]] (keyinchalik [[Narimon Narimonov|Narimonov]] nomidagi, undan keyin [[Vladimir Lenin|Lenin]] nomidagi kolxoz) [[Oʻsh (viloyat)|raisi.]] [[Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qirgʻiziston SSR]] [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1957-yil 15-fevral). SSSR Oliy Kengashining 2-chaqiriq [[Deputat|deputati]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.knowbysight.info/1_SSSR/08965.asp |sarlavha=Список депутатов Верховного Совета СССР II созыва |qaralgan sana=2017-03-13 |arxivurl=https://www.webcitation.org/66ad0EiZc?url=http://www.knowbysight.info/1_SSSR/08965.asp |arxivsana=2012-04-01}}</ref>. Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining 3 va 4-chaqiriq [[Deputat|deputati]].

== Biografiyasi ==
1897-yilda Fargʻona viloyati Oʻsh uyezdi (hozirgi Oʻsh viloyati Qorasuv tumani) Narimon qishlogʻida [[Dehqonlar|dehqon]] oilasida tavallud topgan, millati [[Oʻzbeklar|oʻzbek]].

1930- yilda Oʻsh viloyatidagi Andreyev kolxoziga ishga kiradi. 1932-yilda shu [[Kolxoz|kolxozga]] [[rais]] etib tayinlanadi. 1938-yilda [[Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi]] safiga qoʻshiladi.

Sulaymonov oʻzi rahbarlik qilgan kolxozni [[Oʻsh (viloyat)|Oʻsh viloyatidagi]] eng ilgʻor qishloq xoʻjaliklari qatoriga olib chiqadi. 1956-yilda kolxoz 810 gektar maydonning har [[Gektar|gektaridan]] oʻrtacha 32 sentnerdan [[paxta]] xom ashyosi olishga erishadi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 15-fevraldagi Farmoni bilan [[qand lavlagi]], [[paxta]] va [[chorvachilik]] mahsulotlari yetishtirishni ko‘paytirish, ekinlardan yuqori hosil olish maqsadida ilm-fan yutuqlari va ilg‘or tajribalarini keng qoʻllagan holda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun [[Lenin ordeni]], [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] unvoni hamda „O‘roq va bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ivanovo1945.ru/ukazy/1957.pdf |sarlavha=Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда колхозникам, колхозницам, работникам машинотракторных станций и совхозов, партийным и советским работникам Киргизской ССР» |qaralgan sana=2017-03-11 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304124231/http://www.ivanovo1945.ru/ukazy/1957.pdf}}</ref>.

Tajribali rahbar [[Ikkinchi jahon urushi]] yillarida butun tajribasi va kuchini kolxoz xoʻjaligini rivojlantirishga, aholi turmush darajasini yuksaltirishga yoʻnaltiradi. 1942-yilda Leningrad blokadasi paytida uning tashabbusi va rahbarligida oʻzi boshqarib kelayotgan [[Vladimir Lenin|Lenin]] [[Kolxoz|kolxozida]] 6 vagon [[sabzavot]] va [[Meva|mevalar]], [[Kiyim|kiyim-kechak]] va boshqa zarur buyumlar toʻplangan. Ushbu buyumlarni yetkazish uchun respublika boʻylab jami 54 ta vagon yigʻiladi va 13 kishidan iborat delegatsiya ushbu yordam yukini [[Sankt-Peterburg|Leningrad]] shahriga olib ketadi. Delegatsiya tarkibida Tursunali Sulaymonovning oʻzi ham bor edi. Sulaymonov Putilov zavodiga tashrif buyuradi va qamalda qolgan Leningrad shahri vaziyatini koʻradi. Sulaymonov Lenin nomidagi kolxoz boshqaruvining 5 gektar yerida [[sabzavot]] va [[meva]] yetishtirish toʻgʻrisidagi qarordan tashqari, qoʻshimcha ravishda Leningraddagi Putilov zavodi ishchilariga 1 vagon oziq-ovqat joʻnatadi. Koʻrsatgan yordami uchun Kirov zavodining faxriy xodimi unvoni bilan ham taqdirlanadi, shuningdek, Leningrad shahridagi Putilov zavodida [[Muzey|muzeyida]] [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] Tursunali Sulaymonovga bagʻishlangan burchak tashkil etiladi.

Sulaymonov Qorasuv tumani Narimon qishlog‘idagi Beshalish kanalida o‘rta quvvatli [[Gidroelektr stansiya|GESning]] [[Hashar|hashar yo‘li bilan]] [[Qurilish|qurilishi]] tashkilotchilaridan biri sifatida ushbu qurilish ishlarida katta tashabbus koʻrsatadi.

SSSR Oliy Kengashining 2-chaqiriq deputati (1946—1950) va Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi [[Deputat|deputati]] (1950—1958 [[1950|)]] etib saylangan. Oʻsh viloyat partiya komiteti byurosi hamda Qorasuv tuman partiya qoʻmitasi byurosi aʼzosi boʻlgan, partiya qurultoylari va konferensiyalarida faol ishtirok etgan.

Sulaymonov 1971-yilda oʻzi tugʻilgan qishloqda vafot etadi.

== Mukofotlari ==

* [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] (1957-yil 15-fevral);
* [[Lenin ordeni]];
* 3 marta [[Mehnat Qizil Bayrogʻi Ordeni|Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni]];
* Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasining [[oltin]] va [[kumush]] [[Medal|medallari]].

== Oilasi ==
Sulaymonov uylangan, xotini — Unsinxon Sulaymonova (1907—1986) bilan 2 o‘g‘il va 4 qizni tarbiyalagan.

== Xotira ==

* Qorasuv tumanidagi 57-maktab va O‘sh viloyati Qorasuv tumani Narimon qishlog‘ining markaziy ko‘chalaridan biriga uning nomi berilgan.
* Sulaymonov Kirov zavodining faxriy xodimi unvoni bilan taqdirlangan, Leningrad shahridagi Putilov zavodi muzeyida Sotsialistik Mehnat Qahramoni Tursunali Sulaymonov xotirasiga bagʻishlangan burchak tashkil etilgan.
* SSSR parchalanganib ketganidan keyin Oʻsh viloyatining Qorasuv tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz nomi Sulaymonov bilan oʻzgartirildi (keyinchalik kolxozdan uning nomi ham olib tashlangan).

== Adabiyotlar ==

* „Qirgʻiziston“. Uluttuk ensiklopediyasi: Boshki ed. Asanov Y. A., B.: Mamlekettik til jana ensiklopediya borboru, [[Bishkek]]
* Borbugulov M., Oʻsh tariyhi ensiklopediyasi, [[Bishkek|Frunze]], [[1989]]
* Qoʻl ostida Juraeva B. J. „Qirg‘iziston ravnaqi yo‘lida“ [[Qirgʻiziston|Qirg‘izistonning]] ko‘zga ko‘ringan [[Oʻzbeklar|o‘zbeklari]] haqida entsiklopedik nashri, 336 bet, „Rizvon“ [[Oʻsh (shahar)|O‘sh shahri]], [[2017|2017-yil]] .

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20111116085338/http://www.knowbysight.info/1_SSSR/08965.asp II chaqiriq SSSR Oliy Kengashi deputatlari roʻyxati]
* [http://www.ivanovo1945.ru/ukazy/1957.pdf SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining „Kolxozchilar, kolxozchilar, mashina-traktor stansiyalari va sovxozlari ishchilari, Qirgʻiziston SSR partiya va sovet xodimlariga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304124231/http://www.ivanovo1945.ru/ukazy/1957.pdf |date=2016-03-04 }}

[[Turkum:Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]
[[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:1971-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1897-yilda tugʻilganlar]]