Tursunoy Saidazimova sahifasining manbasini koʻrish

{{Teatr xodimi
|Ismi               = Tursunoy Saidazimova
|Asl ismi     = 
|Tasvir       = [[Fayl:Tursunoy photo.jpg|220px]]
|Kenglik      =
|Tasvir izohi =
|Tugʻilgandagi ismi  =
|Taxalluslar  =
|Tugʻilgan sanasi  =  {{circa}} 1911
|Tugʻilgan joyi = [[Toshkent]], [[Rossiya Turkistoni]], [[Rossiya imperiyasi]]
|Vafot sanasi =  {{Vafot sanasi|1928|5|10}}
|Vafot joyi = [[Buxoro]], [[Oʻzbekiston SSR]], SSSR
|Fuqaroligi = {{SSSR}}
|Kasbi = aktrisa, xonanda
|Faoliyat yillari =
}}

'''Tursunoy Saidazimova''' (1911, [[Toshkent]] – 1928-yil, 5-oktyabr, [[Buxoro]]) – birinchi oʻzbek aktrisasi. [[Moskva oʻzbek drama studiyasi]]da oʻqigan (1924—27); 1927-yildan Oʻzbek drama truppasida aktrisa. Qisqa umri davomida oʻzbek va chet el dramaturgiyasidan yorqin obrazlar yaratdi: Mariya Antonovna („Revizor“), Turandot („Malikai Turandot“, 1927), Klariche („Ikki boyga bir malay“) va boshqalar, F.Zafariyning „Halima“ [[musiqali drama]]sida Halima obrazini yaratish bilan oʻzbek musiqali sahna ijrochiligida yangi sahifa ochdi. Saidazimova bu spektaklda musiqali drama janrida ilk bor dramatik va vokal komponentlarni bir-biri bilan uygʻunlashtirgan holda obraz psixologiyasini, uning ichki dunyosini chuqur ochishga erishdi. 17 yoshida vahshiyona oʻldirilgan. [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Hamza Niyoziy]] unga atab „Tursunoy [[marsiya]]si“ni yaratgan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.

==Musiqiy faoliyati==
U [[1926-yil]]da Toshkentda [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Hamza Niyoziy]] bilan uchrashgan va u bilan do‘stlashib, Niyoziy uni operaga qo‘shilishga ko‘ndirgan. [[1925-yil]]dan [[1927-yil]]gacha u [[Moskva]]dagi O‘zbek drama studiyasida teatr bo‘yicha tahsil olgan va Niyoziyning shogirdi bo‘lgan. [[1927-yil]]dan vafotigacha u O‘zbek davlat drama uyushmasining aktrisasi bo‘lib, u yerda ko‘plab spektakllarga qo‘shiq qismlarini kiritgan<ref>{{Cite journal|date=2000|title=Турсуной Саидазимова|url=http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20S%20harfi.pdf|journal=ЎзМЕ|pages=32|via=Ziyouz}}</ref>.

==Qotillik va shahidlik==
U [[1928-yil]]da hali o‘smir bo‘lganida [[paranji]]siz chiqish qilib, ularni "obro‘sizlantirgani" uchun oilasining bosimi ostida eri tomonidan o‘ldirilgan. Uning vafoti [[Oʻzbekiston teatrlari|o‘zbek teatr]] jamoatchiligi tomonidan keng ta’ziya bilan kutib olingan. [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Niyoziy]] uning dafn marosimida yozgan madhiyasini o‘qib, bir necha kishini motam tutib yig‘lashga majbur qilgan. [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Niyoziy]] uning o‘limiga bag‘ishlab yozgan she’rida uni san’at shahidi deb atagan; uning o‘ldirilishi deyarli bir asr o‘tsa ham esga olindi va uning xotirasini saqlab qolish uchun harakatlar davom etmoqda. Uning hamkasbi [[Nurxon Yo‘ldoshxo‘jayeva]] xuddi shunday sharoitda qotillikka va la’natga uchraganiga qaramay, Saidazimova o‘zbek tilidagi teatr ommaviy axborot vositalarida esda qoldi va uning nomi hanuzgacha saqlanib qolgan. Bu qisman [[Hamza Hakimzoda Niyoziy|Niyoziyning]] "Tursunoy marsiyasi" she’rining mashhurligi bilan bog‘liq<ref>https://darakchi.uz/oz/112271</ref>.


== Yana qarang ==
* [[Tamaraxonim]]
* [[Nurxon Yoʻldoshxoʻjayeva]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [https://newspaperarchive.com/other-articles-clipping-jun-18-1967-2102995/ „Sovet Oʻzbekistoni“ 18-iyun 1967-yil]

{{OʻzME}}
{{bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:Saidazimova, Tursunoy}}
[[Turkum:10-mayda vafot etganlar]]
[[Turkum:1928-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1911-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik aktrisalar]]
[[Turkum:[[shahid|Shahidlar]]
]]