Tuvaluda din sahifasining manbasini koʻrish

[[Xristianlik]] '''Tuvaluda asosiy din boʻlib''', [[Kalvinizm]] yagona eng katta mazhabdir. Tuvalu cherkovi (tuvalucha : ''Te Ekalesia Kelisiano Tuvalu'', '''EKT''') umumiy aholining qariyb 97 % ni tashkil qiladi va [[Tuvalu|Tuvaluning]] davlat cherkovi hisoblanadi, garchi amalda bu unga shunchaki „yirik milliy tadbirlarda maxsus xizmatlarni bajarish imtiyozi“ huquqini beradi. ".<ref name="2017USStateDept"/> U yoʻnalishi boʻyicha [[Kalvinizm|kalvinistik]] va jamoatchi siyosatga ega.

== Tuvalu cherkovi ==
Tuvalu cherkovi tarafdorlari Tuvaluning 11 000 (2017-yil hisobi) aholisining qariyb 97 foizini tashkil qiladi.<ref name="2017USStateDept"/>
[[Fayl:Fetu_Ao_Lima_(Morning_Star_Church),_Congregational_Christian_Church_of_Tuvalu.jpg|thumb|300x300px| Fetu Ao Lima (Morning Star cherkovi), Tuvalu jamoat xristian cherkovi]]
Tuvaluning barcha toʻqqiz orollari umumiy 26 km² yer maydonini oʻz ichiga oladi. Tuvalu cherkovining aʼzolari boʻlgan anʼanaviy boshliqlar (alikislar) bor.<ref name="2017USStateDept"/>

[[Funafuti|Funafutidagi]] eng koʻzga koʻringan bino Tuvalu cherkovining ''Fetu’ao Lima'' (Morning Star cherkovi) hisoblanadi.

== Boshqa dinlar ==
Yettinchi kun adventistlar cherkovi, Tuvalu birodarlar cherkovi ([[Xarizma|xarizmatik]] protestant mazhabi), Iegova guvohlari va [[Katolik cherkovi|katoliklarning]] kichik aholisini tashkil etuvchi boshqa dinlar yoki konfessiyalarning aksariyat izdoshlari poytaxt [[Funafuti]] shahrida joylashgan. [[Bahoiylik|Bahai]] dinining kichik tarafdorlari Nanumea orolida joylashgan.<ref name="2017USStateDept"/>

Katolik jamoatiga Funafuti missiyasi Sui Iuris xizmat qiladi. Mamlakatdagi yagona katolik cherkovi Vayaku shahridagi Teone cherkovidir.

Bundan tashqari, [[Musulmon|musulmonlar]], [[Baptizm|baptistlar]], Iso Masihning Oxirgi kun avliyolari cherkovi aʼzolari va [[Ateizm|ateistlar]] soni kamroq.<ref name="2017USStateDept"/> 2010-yil holatiga koʻra, [[Ahmadiya|Ahmadiya Musulmon Jamiyatining]] mamlakatda 50 ga yaqin aʼzosi bor edi, bu aholining 0,5 foizini tashkil qiladi.<ref>{{Kitob manbasi|title=Religious Diversity in Southeast Asia and the Pacific|last=Gary D. Bouma|page=198|date=2010}}</ref>

== Diniy demografiya ==
Tuvalu aholisi 2017-yilgi hisob-kitoblarga koʻra 11 000 kishini tashkil etdi,<ref name="2017USStateDept">{{Cite report|url=https://www.state.gov/reports/2017-report-on-international-religious-freedom/tuvalu/|title=2017 Report on International Religious Freedom: Tuvalu|work=[[Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor]]|publisher=[[United States Department of State]]|date=2018-yil mart|access-date=24-may 2019-yil}}<cite class="citation report cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.state.gov/reports/2017-report-on-international-religious-freedom/tuvalu/ 2017 Report on International Religious Freedom: Tuvalu]. ''[[Demokratiya, inson huquqlari va mehnat byurosi|Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor]]'' (Report). [[Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti|United States Department of State]]. March 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-05-24</span></span>.</cite></ref> 2012-yilgi aholini roʻyxatga olishda 10 837 kishidan koʻp.<ref name="MDG">{{Veb manbasi|ish=Ministry of Education and Sports, and Ministry of Finance and Economic Development from the Government of Tuvalu; and the United Nations System in the Pacific Islands|sarlavha=Tuvalu: Millennium Development Goal Acceleration Framework - Improving Quality of Education|sana=2013-yil aprel|url=http://www.undp.org/content/dam/undp/library/MDG/MDG%20Acceleration%20Framework/MAF%20Reports/RBAP/MAF%20Tuvalu-FINAL-%20April%204.pdf|kirish sanasi=13-oktabr 2013-yil|qaralgan sana=31-oktabr 2022-yil|arxivsana=13-fevral 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140213133607/http://www.undp.org/content/dam/undp/library/MDG/MDG%20Acceleration%20Framework/MAF%20Reports/RBAP/MAF%20Tuvalu-FINAL-%20April%204.pdf}}</ref>

2017-yil holatiga koʻra, nasroniylikdan keyingi turli konfessiyalar aholining taxminan 99 % ni tashkil qiladi (kichik umumiy aholi bilan yaxlitlash xatolar). Umuman olganda, eng katta eʼtiqod guruhlari:

* Tuvalu cherkovi 97 %
* Yettinchi kun adventistlar cherkovi 1,4 %
* [[Bahoiylik|Bahai]] 1 %
* boshqa barcha dinlar yoki konfessiyalar ≈ 1 %

== Diniy erkinlik ==
Tuvalu konstitutsiyasi Tuvaluni „xristianlik tamoyillari, qonun ustuvorligi va Tuvalu urf-odatlari va anʼanalariga asoslangan mustaqil davlat“ sifatida belgilaydi.<ref name="2017USStateDept"/> Konstitutsiya diniy eʼtiqod erkinligini alohida belgilab beradi, garchi u bu erkinlikni Diniy tashkilotlarni cheklash toʻgʻrisidagi qonun (RORA) ostida yozilgan qonunlar bilan cheklanishiga imkon beradi.<ref name="2012USStateDept">{{Cite report|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2012/eap/208276.htm|title=2012 Report on International Religious Freedom: Tuvalu|work=[[Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor]]|publisher=[[United States Department of State]]|date=20-may 2013-yil|access-date=24-may 2019-yil}}</ref> Baʼzi kuzatuvchilar RORA konstitutsiyaga mos kelmaydigan koʻrinishini taʼkidladilar, garchi bu aktga hali qonuniy eʼtiroz bildirilmagan.<ref name="2012USStateDept" />

2017-yilda Tuvalu rivojlanishini yaxshilashga yordam berish maqsadida hukumat mamlakatda „marginallashgan aholi ehtiyojlarini tizimli ravishda hal qilishga“ qaratilgan inson huquqlari, shu jumladan din erkinligini tasdiqlash boʻyicha milliy harakatlar rejasini tuzishni eʼlon qildi.<ref name="2017USStateDept"/> Ushbu boʻlimning qolgan qismi RORAga inson huquqlari boʻyicha ushbu harakat rejasidan kelib chiqishi mumkin boʻlgan har qanday oʻzgarishlar bilan (hali) yangilanmagan.

RORAga koʻra, kattalar aʼzoligi Tuvalu aholisining kamida 2 foizini tashkil etuvchi diniy tashkilotlar hukumatda roʻyxatdan oʻtishlari kerak, aks holda jinoiy javobgarlikka tortiladi. Bundan tashqari, barcha diniy guruhlar, kattaligidan qatʼi nazar, agar "orol jamoasining qadriyatlari va madaniyatiga toʻgʻridan-toʻgʻri tahdid soladigan boʻlsa, ular oʻz dinini omma oldida eʼtiqod qilmoqchi boʻlgan har qanday orolning anʼanaviy oqsoqollar kengashlarida (''falekaupule'') roʻyxatdan oʻtishlari va ularning roziligini olishlari kerak. "<ref name="2017USStateDept"/>

[[Funafuti]] orolining asosiy orolidagi diniy ozchilik vakillari oʻz eʼtiqodlarini bemalol amalga oshirishlari mumkinligi haqida xabar berishdi. 2014-yilgi hisobotlarda ''falekaupule RORA'' ostida prozelitizmni taqiqlash uchun oʻz vakolatlaridan foydalangan boshqa orollarda vaziyat yanada cheklanganligi haqida xabar berilgan.<ref name="2014USStateDept">{{Cite report|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm?year=2014&dlid=238342|title=2014 Report on International Religious Freedom: Tuvalu|work=[[Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor]]|publisher=[[United States Department of State]]|date=20-may 2013-yil|access-date=22-dekabr 2015-yil}}</ref> Oʻsha yili Nanumangadagi Yahovaning Shohidlari zoʻravonlik tahdidlarini boshdan kechirganliklarini aytishdi, ammo hukumat rasmiylari zoʻravonlik tahdidlarini rad etishdi.<ref name="2014USStateDept" />

=== Sud himoyasi ===
2003-yilda Nanumangadagi Tuvalu birodarlar cherkovining baʼzi aʼzolari kamsitish, jumladan, zoʻravonlik harakatlari va tahdidlari ushbu orolda ularning diniy erkinliklariga toʻsqinlik qilgani haqida xabar berishdi, bu esa ularni 2004-yilda Tuvalu Oliy sudida ish yuritishni boshlashga undadi<ref name="TvP2">{{Veb manbasi|ish=PACLII|sarlavha=Teonea v Pule o Kaupule of Nanumaga [2009] TVCA 2; Court of Appeal Civil Appeal No. 1 of 2005 (4 November 2009)|url=http://www.paclii.org/tv/cases/TVCA/2009/2.html|kirish sanasi=10-mart 2014-yil|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2015-04-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150413020704/http://www.paclii.org/tv/cases/TVCA/2009/2.html}}</ref> Ish sud orqali oʻtdi va 2009-yilda Tuvalu Apellyatsiya sudi ushbu aʼzolarning konstitutsiyaviy huquqlari buzilganligini aniqladi.<ref name="TvP2" />

2008-yilda Nanumaga shahridagi Tuvalu birodarlar cherkovining toʻrt nafar aʼzosi diniy asosda noqonuniy kamsitish va ularning eʼtiqod, soʻz va uyushmalar erkinligiga boʻlgan konstitutsiyaviy huquqlari rad etilganligi sababli ishdan noqonuniy ravishda ishdan boʻshatilganligini daʼvo qilib Oliy sudga daʼvo qildi. . Daʼvolarning uchtasi rad etildi, toʻrtinchi daʼvogarga umumiy zarar va ogʻirlashtirilgan zarar undirildi.<ref name="KvKoN">{{Veb manbasi|ish=PACLII|sarlavha=Konelio and Others v Kaupule of Nanumaga [2010] TVHC 9; Case 13 of 2008 (23 March 2010)|url=http://www.paclii.org/tv/cases/TVHC/2010/9.html|kirish sanasi=10-mart 2014-yil|qaralgan sana=2022-10-31|arxivsana=2022-11-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122171553/http://www.paclii.org/tv/cases/TVHC/2010/9.html}}</ref>

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}
[[Turkum:Pages with unreviewed translations]]