Hugo Chávez: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Hugo Chávez | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Prezident | |||
| ism=Hugo Chávez | |||
| tasvir= | |||
| muhlat boshi=[[2-dekabr]] [[1999]]-yildan | |||
| muhlat oxiri= [[2013]]-yil [[5-mart]]gacha | |||
| yordamchi= | |||
| avvalgi=[[Rafael Caldera]] | |||
| tavalludi sanasi= {{tugʻilgan sanasi|1954|7|28}} | |||
| tavalludi joyi=[[Sabaneta, Barinas|Sabaneta]], [[Barinas]], [[Venesuela]] | |||
| vafoti sanasi= {{vafot sanasi va yoshi|2013|3|5|1954|7|28}} | |||
| vafoti joyi = [[Karakas]], Venesuela | |||
| partiya=[[Venesuela Birlashgan Sotsialist Partiyasi|Partido Socialista Unido de Venesuela]] | |||
| turmush ortogi=[[Nancy Colmenares]] (ajrashgan)<br />[[Marisabel Rodríguez de Chávez|Marisabel Rodríguez]] (ajrashgan) | |||
| imzo= Hugo Chavez Signature.svg | |||
|muhlat oxiri2=}} | |||
'''Hugo Rafael Chávez Frías''' ({{IPA|ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as}}; {{talaffuz|Ugo Rafael Chaves Frias}}; [[28-iyul]], [[1954]] — [[5-mart]], [[2013]]) 1999-yildan to 2013-yili vafotiga qadar [[Venesuela]] [[Venesuela prezidenti|prezidenti]] boʻlgan. 1997-yildan [[Beshinchi Respublika Harakati]] siyosiy partiyasi, 2007-yildan esa [[Venesuela Birlashgan Sotsialist Partiyasi]] (PSUV) rahbari boʻlgan. Oʻzining [[bolivarianizm]] va „[[XXI asr sotsializmi]]“ siyosiy mafkuralariga tayanib, u mamlakatda [[Bolivar inqilobi]] ijtimoiy loyihasi doirasida [[Venesuela konstitutsiyasi|yangi konstitutsiya]], [[ishtirokchi demokratiya|ishtirokchi demokratik]] kengashlar, qator muhim sanoat sohalarining davlatlashtirilishi, sogʻliqni saqlash va maorif sohalarining davlat tomonidan moliyalashtirilishi oshirilishi, qashshoqlikni kamaytirish kabi sotsialistik islohotlar olib bordi<ref>{{veb manbasi|author=Ian James|url=http://news.yahoo.com/venezuela-vote-puts-chavismo-critical-test-172039207.html|title=Venezuela vote puts 'Chavismo' to critical test|publisher=Yahoo|date=4-oktabr 2012-yil|accessdate=2-fevral 2013-yil|archivedate=2013-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130308142635/http://news.yahoo.com/venezuela-vote-puts-chavismo-critical-test-172039207.html}}</ref>. | |||
== Hayoti == | |||
[[Sabaneta (Barinas)|Sabaneta]] shahrida ishchi oilasida tugʻilgan Chávez harbiy zobit boʻlib yetishdi. Venesuela siyosiy tizimidan koʻngli toʻlmaganidan keyin u 1980-yillar boshida uni toʻntarish uchun maxfiy [[Inqilobiy Bolivarian Harakat-200]] (MBR-200) ga asos soldi. Chávez 1992-yilgi muvaffaqiyatsiz [[davlat toʻntarilishi]]ga urinishda MBR-200 harakatini prezident [[Carlos Andrés Pérez]]'ning [[Demokratik Ish]] partiyasiga qarshi olib chiqib, shu ishi uchun qamaldi. Ikki yildan soʻng u ozodlikka chiqib, Beshinchi Respublika Harakati nomli [[ijtimoiy demokratiya|ijtimoiy demokratik]] partiyaga asos soldi va 1998-yilgi prezidentlik [[saylov]]ida gʻolib chiqdi. Keyincha u marginallashgan guruhlarga kengroq huquqlar beruvchi va Venesuela hukumati tuzilishi oʻzgartiruvchi yangi konstitutsiya joriy etdi va 2000-yilgi umumiy saylovda qayta saylandi. Ikkinchi prezidentlik muhlatida u [[Bolivar vazifalari]], kommunal kengashlar va ishchi-boshliq kooperativlar tizimi hamda yer islohoti dasturini kiritdi. 2012-yil 7-oktabrida Chávez galgi saylovda raqibi [[Henrique Capriles]]'ni yengib, toʻrtinchi bora saylandi.<ref name="Reuters">{{veb manbasi|title=Venezuela's Chávez re-elected to extend socialist rule|url=http://www.reuters.com/article/2012/10/08/venezuela-election-idUSL1E8L70WK20121008|publisher=Reuters|accessdate=8-oktabr 2012-yil|archivedate=2015-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016075944/http://www.reuters.com/article/2012/10/08/venezuela-election-idUSL1E8L70WK20121008}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151016075944/http://www.reuters.com/article/2012/10/08/venezuela-election-idUSL1E8L70WK20121008 |date=2015-10-16 }}</ref> | |||
== Siyosatdagi faoliyati == | |||
Sobiq askar Chaves [[Venesuela]] siyosiy sahnasiga [[1992]]-yilda amalga oshmagan harbiy inqilob bilan kirib keldi.<ref>[http://www.bbc.co.uk/uzbek/multimedia/2013/03/130306_chavez_uzbek.shtml Венесуэла Президенти Уго Чавес ҳукумат тепасида ўтказган 14 йили ортидан 58 ёшида вафот этган]</ref> | |||
Qamoqda oʻtkazgan ikki yili ortidan u siyosatga qaytdi va [[1998]]-yil boʻlib oʻtgan saylovlarda yirik dastak bilan prezidentlik lavozimini qoʻlga kiritdi. | |||
Oʻzini [[sotsialist]] va inqilobchi deb atagan Chaves qashshoq qatlam orasida davomiy dastakka ega boʻlgan va Venesuelaning [[neft]] savdosidan yigʻilgan boyligini ijtimoiy siyosatlari yoʻlida qoʻllashi bilan soʻnggi saylovlarda ham gʻolib chiqqan. | |||
Lekin, uning tanqidchilari Chavesni [[iqtisod]]ni barbod qilish va mamlakatni [[diktatura]] sari etaklashda ayblab kelishgan. | |||
Xalqaro sahnada Chaves [[AQSh]] „imperializm“ining ashaddiy tanqidchisi boʻlgan va [[Vashington]]ni oʻziga qarshi [[2002]]-yilda amalga oshmay qolgan davlat toʻntarishi harakatida ayblagan. | |||
[[Fayl:HugoChavez1820.jpeg|thumb|left|Hugo Chavez Porto Alegr [[Braziliya]]ga tashrif davomida]] | |||
Chávez oʻz siyosatini [[anti-imperialist]] deb tasvirlagan, [[neoliberalizm]] va aralashmaslik kapitalizmini keskin tanqid qilgan. Umuman olganda Chávez [[AQSh]] tashqi siyosatining koʻzga koʻringan raqiblaridan biri edi.<ref>{{jurnal manbasi |last={{aut|Ellner, Steve}} |year=2002 |title=The 'Radical' Thesis on Globalization and the Case of Venezuelaʼs Hugo Chávez |url=https://archive.org/details/sim_latin-american-perspectives_2002-11_29_6/page/88 |journal=[[Latin American Perspectives]] |volume=29 |publisher=SAGE Publications |location=Thousand oaks, California |pages=88-93|ref=Ell02 |jstor=3185001 |first1=S. |issue=6 |doi=10.1177/0094582X0202900609 | issn = 0094-582X}}</ref> Oʻzini [[Kuba]]dagi [[Fidel Castro]] kommunist hukumati va [[Boliviya]]dagi [[Evo Morales]], [[Ekvador]]dagi [[Rafael Correa]] va [[Nikaragua]]dagi [[Daniel Ortega]] sotsialist hukumatlariga ittifoqchi tutgan Chávez hukumati ham Lotin Amerikasidagi sotsializm toʻlqini qismi boʻlib koʻringan. U [[Lotin Amerika integratsiyasi]] tarafkashi boʻlib, [[Janubiy Amerika Mamlakatlari Birlashmasi]], [[Amerika Bolivar Ittifoqi]], [[Janub Banki]] va [[TeleSur]] mintaqaviy televideniye tarmogʻini tuzishda koʻmaklashgan. Chávez ham vatanida, ham xorijda janjalli va kelishmovchiliklarga sababchi shaxs sifatida qabul qilingan. | |||
2011-yil 30-iyunida Chávez saraton hujayralari aralash yiringlagan shishni olib tashlash maqsadida qilingan jarrohlik amaliyotidan tuzalayotgani haqida xabar berdi.<ref>[http://english.eluniversal.com/2011/07/01/president-chavezs-address-to-the-nation.shtml „President Chávez’s address to the Nation“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110703132105/http://english.eluniversal.com/2011/07/01/president-chavezs-address-to-the-nation.shtml |date=2011-07-03 }}.</ref> 2012-yil dekabrida u ikkinchi amaliyotga ehtiyoj sezdi<ref>{{veb manbasi|author=Virginia Lopez in Caracas |url=http://www.guardian.co.uk/world/2012/dec/09/hugo-chavez-names-successor-cancer-surgery |title=Hugo Chávez names successor after confirming need for cancer surgery |publisher=Guardian |date= |accessdate=2013-02-02}}</ref>. 2013-yil 10-yanvarida u qasamyod etishi kerak edi, biroq Venesuela Milliy Assambleyasi inauguratsiyani u Kubadagi uchinchi amaliyotidan qaytib kelib, tuzalgunicha qoldirishga rozi boʻldi<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://world.myjoyonline.com/pages/news/201301/99679.php |access-date=2013-03-06 |archivedate=2013-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130119150207/http://world.myjoyonline.com/pages/news/201301/99679.php }}</ref>. Chávez [[2013]]-yil 5-mart kuni 58 yoshida vafot etdi<ref name=died>{{yangiliklar manbasi|last=Castillo|first=Mariano|title=Venezuelan leader Hugo Chávez dies|url=http://www.cnn.com/2013/03/05/world/americas/obit-venezuela-chavez/index.html?hpt=hp_t1|accessdate=5-mart 2013-yil|newspaper=CNN|date=5-mart 2013-yil}}</ref><ref name=reutersdeath>{{yangiliklar manbasi|last=Cawthorne|first=Andrew|title=Venezuela's Hugo Chávez dies from cancer: VP|url=http://www.reuters.com/article/2013/03/05/us-venezuela-chavez-idUSBRE92405420130305|accessdate=5-mart 2013-yil|newspaper=Reuters|date=5-mart 2013-yil|seperator=|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924175843/http://www.reuters.com/article/2013/03/05/us-venezuela-chavez-idUSBRE92405420130305|access-date=2013-03-06|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924175843/http://www.reuters.com/article/2013/03/05/us-venezuela-chavez-idUSBRE92405420130305}}</ref><ref name="vafotKunUz"/>. | |||
== Shaxsiy hayoti == | |||
Chaves ikki marotaba uylangan. Birinchi turmushi Nensi Kolmenares (Nancy Colmenares) bilan [[1992]]-yil ajrashgan. Ikkinchi hotini jurnalist Marisabel Rodriges Oropesa (Marisabel Rodríguez Oropeza) bilan [[2002]]-yilgacha birga yashagan. | |||
Besh farzandning otasi. Birinchi turmushidan toʻrt farzand: Rosa Virxiniya, Mariya Gabriela, Ugo Rafael (Hugo Rafael), Raul Alfonso (Raul Alfonzo) va ikkinchi turmushidan bir qiz Rosines (Rosinés) larning otasi. | |||
[[Twitter]]da Ugo Chavesning oʻz [http://twitter.com/chavezcandanga mikroblogi] bor. U mikroblogi orqali turli sovgʻalar ulashib ham turadi<ref>[http://kun.uz/2012/05/31/natalya/ Venesuela prezidenti Tvitterdagi oʻzining uch millioninchi „folloveri“ga uy sovgʻa qildi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120720044410/http://kun.uz/2012/05/31/natalya/ |date=2012-07-20 }} — Kun.uz, 31-may, 2012-yil</ref>. Chaves [[Kuba]] yetakchisi [[Fidel Kastro]] va [[Boliviya]] Prezidenti [[Evo Marales]]larga ham [[Twitter]]da mikroblog yuritishga chaqirgan<ref>{{Citation |year= |title=Ugo Chaves pozval Fidelya Kastro v Twitter |url=http://news.tut.by/168716.html |access-date=2013-03-06 |archivedate=2010-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100612121917/http://news.tut.by/168716.html }}</ref>. | |||
=== Salomatligi va oʻlimi=== | |||
*2011-yilning oʻrtalarida Venesuela prezidenti saraton bilan kasallangani aniqlangan. | |||
*2011-yilning oktabr oyida u davolanish kursini muvaffaqiyatli oʻtagani haqida eʼlon qilgan. 2012-yilning iyul oyida u yana bir marta davolanish kursidan yaxshi oʻtganini maʼlum qildi<ref>[http://kun.uz/2012/07/10/nocancer/ Ugo Chaves yana saratondan tuzalgani haqida eʼlon qildi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120714035136/http://kun.uz/2012/07/10/nocancer/ |date=2012-07-14 }} — Kun.uz, 10-iyul, 2012-yil</ref>. | |||
*Soʻnggi ikki yil davomida Chaves onkogolik xastalikka qarshi kurashib yashadi. 58 yoshli Chaves, [[2013]]-yil 5-martdan 6-martga oʻtar kechasi vafot etdi<ref name="vafotKunUz">{{yangiliklar manbasi|url=http://kun.uz/2013/03/06/hugochavez/|title=Уго Чавес вафот этди|publisher=[[kun.uz]]|language=oʻzbek|date=6-mart 2013|accessdate=6-mart 2013|seperator=|archivedate=2013-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130308130600/http://kun.uz/2013/03/06/hugochavez/|access-date=2013-03-06|archive-date=2013-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308130600/http://kun.uz/2013/03/06/hugochavez/|url-status=dead}}</ref> . | |||
*Venesuela hukumati Ugo Chavesning oʻlimi munosabati bilan etti kunlik motam eʼlon qildi. Chaves tarafdorlari va axolining koʻp qismi „Biz barchamiz Chavesmiz“ („We are all Chavez!“) shiori ostida [[Karakas]]dagi Chaves yotgan harbiy shifoxona oldida toʻplandilar va Poytaxt maydonlariga chiqishdi<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21679053 Iconic Venezuelan president Hugo Chavez dies]</ref><ref>[http://www.tagesspiegel.de/politik/venezuela-trauert-comandante-chvez-ist-tot/7884018.html"Comandante" Chávez ist tot]</ref>. | |||
*8-mart kuni, [[Venesuela]]ni vaqtincha boshqarayotgan vitse prezident Nikolas Maduro Chaves mayiti poytaxt [[Karakas]]dagi harbiy akademiya muzeyiga joylashtirilishga qaror qilinganini maʼlum qildi. Ugo Chaves jasadi koʻmilmasdan, „Lenin kabi“ mumiyolashtirilib, jamoatchilik abadiy koʻra olishi uchun shisha idish ichiga solib qoʻyilishi eʼlon qilindi<ref>[https://www.ozodlik.org/content/article/24923333.html Уго Чавес кўмилмайдиган бўлди]</ref><ref>[https://ru.wikinews.org/wiki/Тело_Чавеса_забальзамируют_и_выставят_в_музее Тело Чавеса забальзамируют и выставят в музее]</ref>. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
== Havolalar == | |||
* [http://www.chavez.org.ve/ Rasmiy blogi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120712083013/http://www.chavez.org.ve/ |date=2012-07-12 }} {{ref-es}} | |||
* [http://www.bbc.co.uk/uzbek/multimedia/2013/03/130306_pgl_hugo_chavez.shtml Уго Чавеснинг ҳаёти суратларда] | |||
{{Commons turkum}} | |||
{{Venesuela Prezidentlari}} | |||
{{DEFAULTSORT:Chavez, Hugo}} | |||
[[Turkum:Venesuela prezidentlari]] | |||
[[Turkum:Prezidentlar]] | |||
{{bio-stub}} | |||
{{president-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Mansabda boʻlgan yillari 2-dekabr 1999-yildan – 2013-yil 5-martgacha | |
| Avvalgi prezident | Rafael Caldera |
|---|---|
|
Tavalludi |
28-iyul 1954-yil Sabaneta, Barinas, Venesuela |
| Vafoti | 5-mart 2013-yil (58 yoshda) Karakas, Venesuela |
| Siyosiy partiya | Partido Socialista Unido de Venesuela |
| Turmush oʻrtogʻi | Nancy Colmenares (ajrashgan) Marisabel Rodríguez (ajrashgan) |
| Imzo | 
|
Hugo Rafael Chávez Frías (ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as; talaffuzi: Ugo Rafael Chaves Frias; 28-iyul, 1954 — 5-mart, 2013) 1999-yildan to 2013-yili vafotiga qadar Venesuela prezidenti boʻlgan. 1997-yildan Beshinchi Respublika Harakati siyosiy partiyasi, 2007-yildan esa Venesuela Birlashgan Sotsialist Partiyasi (PSUV) rahbari boʻlgan. Oʻzining bolivarianizm va „XXI asr sotsializmi“ siyosiy mafkuralariga tayanib, u mamlakatda Bolivar inqilobi ijtimoiy loyihasi doirasida yangi konstitutsiya, ishtirokchi demokratik kengashlar, qator muhim sanoat sohalarining davlatlashtirilishi, sogʻliqni saqlash va maorif sohalarining davlat tomonidan moliyalashtirilishi oshirilishi, qashshoqlikni kamaytirish kabi sotsialistik islohotlar olib bordi[1].
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sabaneta shahrida ishchi oilasida tugʻilgan Chávez harbiy zobit boʻlib yetishdi. Venesuela siyosiy tizimidan koʻngli toʻlmaganidan keyin u 1980-yillar boshida uni toʻntarish uchun maxfiy Inqilobiy Bolivarian Harakat-200 (MBR-200) ga asos soldi. Chávez 1992-yilgi muvaffaqiyatsiz davlat toʻntarilishiga urinishda MBR-200 harakatini prezident Carlos Andrés Pérez'ning Demokratik Ish partiyasiga qarshi olib chiqib, shu ishi uchun qamaldi. Ikki yildan soʻng u ozodlikka chiqib, Beshinchi Respublika Harakati nomli ijtimoiy demokratik partiyaga asos soldi va 1998-yilgi prezidentlik saylovida gʻolib chiqdi. Keyincha u marginallashgan guruhlarga kengroq huquqlar beruvchi va Venesuela hukumati tuzilishi oʻzgartiruvchi yangi konstitutsiya joriy etdi va 2000-yilgi umumiy saylovda qayta saylandi. Ikkinchi prezidentlik muhlatida u Bolivar vazifalari, kommunal kengashlar va ishchi-boshliq kooperativlar tizimi hamda yer islohoti dasturini kiritdi. 2012-yil 7-oktabrida Chávez galgi saylovda raqibi Henrique Capriles'ni yengib, toʻrtinchi bora saylandi.[2]
Siyosatdagi faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sobiq askar Chaves Venesuela siyosiy sahnasiga 1992-yilda amalga oshmagan harbiy inqilob bilan kirib keldi.[3] Qamoqda oʻtkazgan ikki yili ortidan u siyosatga qaytdi va 1998-yil boʻlib oʻtgan saylovlarda yirik dastak bilan prezidentlik lavozimini qoʻlga kiritdi. Oʻzini sotsialist va inqilobchi deb atagan Chaves qashshoq qatlam orasida davomiy dastakka ega boʻlgan va Venesuelaning neft savdosidan yigʻilgan boyligini ijtimoiy siyosatlari yoʻlida qoʻllashi bilan soʻnggi saylovlarda ham gʻolib chiqqan. Lekin, uning tanqidchilari Chavesni iqtisodni barbod qilish va mamlakatni diktatura sari etaklashda ayblab kelishgan. Xalqaro sahnada Chaves AQSh „imperializm“ining ashaddiy tanqidchisi boʻlgan va Vashingtonni oʻziga qarshi 2002-yilda amalga oshmay qolgan davlat toʻntarishi harakatida ayblagan.
Chávez oʻz siyosatini anti-imperialist deb tasvirlagan, neoliberalizm va aralashmaslik kapitalizmini keskin tanqid qilgan. Umuman olganda Chávez AQSh tashqi siyosatining koʻzga koʻringan raqiblaridan biri edi.[4] Oʻzini Kubadagi Fidel Castro kommunist hukumati va Boliviyadagi Evo Morales, Ekvadordagi Rafael Correa va Nikaraguadagi Daniel Ortega sotsialist hukumatlariga ittifoqchi tutgan Chávez hukumati ham Lotin Amerikasidagi sotsializm toʻlqini qismi boʻlib koʻringan. U Lotin Amerika integratsiyasi tarafkashi boʻlib, Janubiy Amerika Mamlakatlari Birlashmasi, Amerika Bolivar Ittifoqi, Janub Banki va TeleSur mintaqaviy televideniye tarmogʻini tuzishda koʻmaklashgan. Chávez ham vatanida, ham xorijda janjalli va kelishmovchiliklarga sababchi shaxs sifatida qabul qilingan.
2011-yil 30-iyunida Chávez saraton hujayralari aralash yiringlagan shishni olib tashlash maqsadida qilingan jarrohlik amaliyotidan tuzalayotgani haqida xabar berdi.[5] 2012-yil dekabrida u ikkinchi amaliyotga ehtiyoj sezdi[6]. 2013-yil 10-yanvarida u qasamyod etishi kerak edi, biroq Venesuela Milliy Assambleyasi inauguratsiyani u Kubadagi uchinchi amaliyotidan qaytib kelib, tuzalgunicha qoldirishga rozi boʻldi[7]. Chávez 2013-yil 5-mart kuni 58 yoshida vafot etdi[8][9][10].
Shaxsiy hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Chaves ikki marotaba uylangan. Birinchi turmushi Nensi Kolmenares (Nancy Colmenares) bilan 1992-yil ajrashgan. Ikkinchi hotini jurnalist Marisabel Rodriges Oropesa (Marisabel Rodríguez Oropeza) bilan 2002-yilgacha birga yashagan.
Besh farzandning otasi. Birinchi turmushidan toʻrt farzand: Rosa Virxiniya, Mariya Gabriela, Ugo Rafael (Hugo Rafael), Raul Alfonso (Raul Alfonzo) va ikkinchi turmushidan bir qiz Rosines (Rosinés) larning otasi.
Twitterda Ugo Chavesning oʻz mikroblogi bor. U mikroblogi orqali turli sovgʻalar ulashib ham turadi[11]. Chaves Kuba yetakchisi Fidel Kastro va Boliviya Prezidenti Evo Maraleslarga ham Twitterda mikroblog yuritishga chaqirgan[12].
Salomatligi va oʻlimi
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 2011-yilning oʻrtalarida Venesuela prezidenti saraton bilan kasallangani aniqlangan.
- 2011-yilning oktabr oyida u davolanish kursini muvaffaqiyatli oʻtagani haqida eʼlon qilgan. 2012-yilning iyul oyida u yana bir marta davolanish kursidan yaxshi oʻtganini maʼlum qildi[13].
- Soʻnggi ikki yil davomida Chaves onkogolik xastalikka qarshi kurashib yashadi. 58 yoshli Chaves, 2013-yil 5-martdan 6-martga oʻtar kechasi vafot etdi[10] .
- Venesuela hukumati Ugo Chavesning oʻlimi munosabati bilan etti kunlik motam eʼlon qildi. Chaves tarafdorlari va axolining koʻp qismi „Biz barchamiz Chavesmiz“ („We are all Chavez!“) shiori ostida Karakasdagi Chaves yotgan harbiy shifoxona oldida toʻplandilar va Poytaxt maydonlariga chiqishdi[14][15].
- 8-mart kuni, Venesuelani vaqtincha boshqarayotgan vitse prezident Nikolas Maduro Chaves mayiti poytaxt Karakasdagi harbiy akademiya muzeyiga joylashtirilishga qaror qilinganini maʼlum qildi. Ugo Chaves jasadi koʻmilmasdan, „Lenin kabi“ mumiyolashtirilib, jamoatchilik abadiy koʻra olishi uchun shisha idish ichiga solib qoʻyilishi eʼlon qilindi[16][17].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Ian James. „Venezuela vote puts 'Chavismo' to critical test“. Yahoo (4-oktabr 2012-yil). 2013-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2-fevral 2013-yil.
- ↑ „Venezuela's Chávez re-elected to extend socialist rule“. Reuters. 2015-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-oktabr 2012-yil. (Wayback Machine saytida 2015-10-16 sanasida arxivlangan)
- ↑ Венесуэла Президенти Уго Чавес ҳукумат тепасида ўтказган 14 йили ортидан 58 ёшида вафот этган
- ↑ Ellner, Steve, S. (2002). „The 'Radical' Thesis on Globalization and the Case of Venezuelaʼs Hugo Chávez“. Latin American Perspectives. 29-jild, № 6. Thousand oaks, California: SAGE Publications. 88–93-bet. doi:10.1177/0094582X0202900609. ISSN 0094-582X. JSTOR 3185001.
{{cite magazine}}: CS1 maint: multiple names: authors list () - ↑ „President Chávez’s address to the Nation“ (Wayback Machine saytida 2011-07-03 sanasida arxivlangan).
- ↑ Virginia Lopez in Caracas. „Hugo Chávez names successor after confirming need for cancer surgery“. Guardian. Qaraldi: 2013-yil 2-fevral.
- ↑ arxiv nusxasi, 2013-01-19da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-03-06
- ↑ Castillo, Mariano. „Venezuelan leader Hugo Chávez dies“ (5-mart 2013-yil). Qaraldi: 5-mart 2013-yil.
- ↑ Cawthorne, Andrew. „Venezuela's Hugo Chávez dies from cancer: VP“ (5-mart 2013-yil). 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-mart 2013-yil.
- ↑ 10,0 10,1 „Уго Чавес вафот этди“ (oʻzbek). kun.uz (6-mart 2013). 2013-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-mart 2013.
- ↑ Venesuela prezidenti Tvitterdagi oʻzining uch millioninchi „folloveri“ga uy sovgʻa qildi (Wayback Machine saytida 2012-07-20 sanasida arxivlangan) — Kun.uz, 31-may, 2012-yil
- ↑ Ugo Chaves pozval Fidelya Kastro v Twitter, 2010-06-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-03-06
- ↑ Ugo Chaves yana saratondan tuzalgani haqida eʼlon qildi (Wayback Machine saytida 2012-07-14 sanasida arxivlangan) — Kun.uz, 10-iyul, 2012-yil
- ↑ Iconic Venezuelan president Hugo Chavez dies
- ↑ "Comandante" Chávez ist tot
- ↑ Уго Чавес кўмилмайдиган бўлди
- ↑ Тело Чавеса забальзамируют и выставят в музее
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Rasmiy blogi (Wayback Machine saytida 2012-07-12 sanasida arxivlangan) (isp.)
- Уго Чавеснинг ҳаёти суратларда
 |
Vikiomborda „Hugo Chávez“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
 | Shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
 | Davlat yetakchisi haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |