Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Ulugʻ Muhammad
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Ulugʻ Muhammad]]
{{Shaxsiyat bilgiqutisi}}
 
'''Ulugʻ Muhammad''' (1445) — [[Oltin Oʻrda]] xoni (1419—37, tanaffuslar bilan), [[Qozon xonligi]] asoschisi, Jaloliddinning oʻgʻli, [[Toʻxtamish|Toʻxtamishning]] nabirasi. Idiqu (Yedigey) vafotidan soʻng, Oltin Oʻrda taxtini egallab, 1419—1423-yillarda [[Oʻzbek ulusi]]ga ([[Joʻji ulusi]]ning sharqiy qismi) ega boʻlish uchun (temuriy Shohrux bilan boʻlgan ittifoqqa suyangan holda) Baroq bilan qattiq kurash olib borgan. Baroqdan magʻlub boʻlgach, 1423-yil [[Volga]] Bulgʻoriyasiga qochgan, lekin 1426-yil [[Buyuk Litva knyazligi|Litva buyuk knyazi]] Vitovt koʻmagida yana Oltin Oʻrda taxtiga oʻtirgan. 1428-yil turk sultoni Murod II bilan doʻstona aloqa oʻrnatib, Qrimni oʻz hokimiyatiga tobe etgan. 1433-yil Moskva [[Knyaz|knyazi]] Vasiliy II Vasilyevichga ulugʻ knyazlik yorligʻini bergan. Oʻzaro ichki kurashlardan zaiflashgan va mamlakat ichkarisida oʻziga mustahkam tayanch topa olmagan Ulugʻ Muhammad 1437-yil taxtni Kichik Muhammadga berishga majbur boʻlgan. Oka daryosi boʻyidagi Belov shahriga qochgan, 1438-yil oʻz oʻrdasi bilan Oʻrta Volgaga koʻchgan va Volga Bulgʻoriyasi aholisini boʻysundirib, Yangi Qozon xonligini barpo etgan. Shim. Sharqiy Rusga bir necha bor yurishlar qilgan (1439-yil [[Moskva]]ga, 1444—45-yillarda Murom, Ryazan va Suzdalga). 1445-yil Moskva ulug knyazi Vasiliy II ni asir olgan. ''Ulugʻ muhammad sulolasi'' 1521-yil barham topgan.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
== Yana qarang ==
 
* [[Toʻxtamish]]
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
 
 
{{chala}}
 
[[Turkum:Oltin Oʻrda hukmdorlari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi


Ulugʻ Muhammad

Ulugʻ Muhammad (1445) — Oltin Oʻrda xoni (1419—37, tanaffuslar bilan), Qozon xonligi asoschisi, Jaloliddinning oʻgʻli, Toʻxtamishning nabirasi. Idiqu (Yedigey) vafotidan soʻng, Oltin Oʻrda taxtini egallab, 1419—1423-yillarda Oʻzbek ulusiga (Joʻji ulusining sharqiy qismi) ega boʻlish uchun (temuriy Shohrux bilan boʻlgan ittifoqqa suyangan holda) Baroq bilan qattiq kurash olib borgan. Baroqdan magʻlub boʻlgach, 1423-yil Volga Bulgʻoriyasiga qochgan, lekin 1426-yil Litva buyuk knyazi Vitovt koʻmagida yana Oltin Oʻrda taxtiga oʻtirgan. 1428-yil turk sultoni Murod II bilan doʻstona aloqa oʻrnatib, Qrimni oʻz hokimiyatiga tobe etgan. 1433-yil Moskva knyazi Vasiliy II Vasilyevichga ulugʻ knyazlik yorligʻini bergan. Oʻzaro ichki kurashlardan zaiflashgan va mamlakat ichkarisida oʻziga mustahkam tayanch topa olmagan Ulugʻ Muhammad 1437-yil taxtni Kichik Muhammadga berishga majbur boʻlgan. Oka daryosi boʻyidagi Belov shahriga qochgan, 1438-yil oʻz oʻrdasi bilan Oʻrta Volgaga koʻchgan va Volga Bulgʻoriyasi aholisini boʻysundirib, Yangi Qozon xonligini barpo etgan. Shim. Sharqiy Rusga bir necha bor yurishlar qilgan (1439-yil Moskvaga, 1444—45-yillarda Murom, Ryazan va Suzdalga). 1445-yil Moskva ulug knyazi Vasiliy II ni asir olgan. Ulugʻ muhammad sulolasi 1521-yil barham topgan.