Umut koʻprigi sahifasining manbasini koʻrish

'''Umut koʻprigi''' ({{Lang-tr|Umut Köprüsü}}, {{Lang-az|Ümid Körpüsü}}), avvaldan '''Boraltan koʻprigi''' nomi bilan tanilgan, {{Convert|286|m||-long|adj=mid}} uzunlikdagi [[Ozarbayjon-Turkiya chegarasi]]dan oqib oʻtuvchi [[Araz|Aras]] daryosini kesib oʻtuvchi arkali [[koʻprik]]. Hozirgi koʻprik 1991-yildan 1992-yilgacha boʻlgan davrda qurilgan va 1992-yil 25-mayda Dilucu bojxona nazorat punkti bilan birga rasmiy ravishda ochib berilgan.

Asl koʻprik tarixan 1945-yilda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] va [[Turkiya]] oʻrtasidagi ''Boraltan koʻprigi fojeasi'' ({{Lang-tr|Boraltan Köprüsü faciası}}) deb nomlanuvchi voqea orqali tanilgan. Unga koʻra, [[Ikkinchi jahon urushi]] paytida [[Uchinchi reyx|Germaniya]] uchun jang qilganlikda ayblangan 195 nafar sovet askari Turkiya hukumati tomonidan Sovet Ittifoqiga qaytarilgan. Undan avvalroq, yaʼni 1944-yilda 146 nafar ozarbayjonlik Stalin taʼqibidan qochib Turkiyadagi Boraltan chegara postlaridan boshpana izlagan<ref>{{Veb manbasi |muallif=sabah |ism=daily |sana=2015-04-23 |sarlavha=CHP's latest election promise of sending back Syrian refugees in Turkey comes under criticism |url=https://www.dailysabah.com/politics/2015/04/23/chps-latest-election-promise-of-sending-back-syrian-refugees-in-turkey-comes-under-criticism |qaralgan sana=2021-07-24 |ish=Daily Sabah |til=en-US}}</ref>. SSSR va Turkiya oʻrtasidagi ziddiyat kuchayganligi sababli, taranglikning yanada kuchayishiga yoʻl qoʻymaslik uchun mahkum askarlar SSSR hukumatiga topshirilgan. Askarlar chegarani kesib oʻtganidan koʻp oʻtmay, ular vatanga xiyonatda ayblanib, qatl qilingan<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.ismetinonu.org.tr/boraltan-koprusu-olayi-agustos-1945/ |sarlavha=Boraltan Köprüsü Olayı – Ağustos 1945 – İnönü Vakfı, İsmet İnönü, İsmet İnönü Kimdir, İsmet İnönü Hayatı, İsmet İnönü Resimleri}}</ref>.

Turkiya [[Kars]] shahrini Igdir viloyati<ref>[https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=ru&tl=en&u=https%3A%2F%2Fwww.rbc.ru%2Fpolitics%2F12%2F11%2F2020%2F5fad07149a7947f689ccce79 Turkey announces its intention to build a railway to Azerbaijan] rbc.ru 12 Nov 2020</ref><ref>[https://railturkey.org/2017/05/12/when-turkeys-transit-projects-be-commissioned/ Kars-Nakhchivan-Iran railway indicative route] railturkey.org</ref> orqali [[Naxichevan Avtonom Respublikasi|Naxichevan]] bilan bogʻlash rejasining bir qismi sifatida ozmi-koʻpmi xuddi shu joyda temir yoʻl koʻprigi qurish niyatini bildirgan.  Armanistonni toʻliq aylanib oʻtuvchi Boku-Naxichevan temir yoʻlini taʼminlash uchun Boku-Tbilisi-Axalkalaki-Kars temir yoʻlini kengaytirish ham rejaga kiritilgan. Ammo [[Togʻli Qorabogʻdagi qurolli toʻqnashuv (2020)|Ikkinchi Qorabogʻ urushidan]] keyin [[Zangazur yo’lagi|Zangazur yoʻlagi]] temir yoʻlini (Horadiz-Agband-Ordubad) reabilitatsiya qilish ishlari yoʻlga qoʻyilgan va natijada Boku-Naxichevan temir yoʻl loyihasi amalga oshmay qolgan<ref>[https://eurasianet.org/nakhchivan-rail-plans-promise-to-rewire-caucasus-connections Nakhchivan rail plans] eurasianet 31 Mar 2021</ref><ref>[[:File:Map of the Kars-Akhalkalaki-Tbilisi-Baku railway.png|South Caucasus railway map]] Wikimedia</ref>.

1990-yillarning boshlarida koʻprik Naxichevan hukumati boshdan kechirgan iqtisodiy qiyinchiliklarni, ayniqsa transport blokadasini bartaraf etishda beqiyos rol oʻynagan.

1992-yil 28-mayda Turkiyaning o‘sha paytdagi Bosh vaziri Sulaymon Demirel 60 nafar deputat va 40 dan ortiq nufuzli ommaviy axborot vositalari vakillari bilan Araz daryosi ustidagi “Umut ko‘prigi”ni ochish uchun Naxichevanga kelgani butun xalqning eʼtiborini tortgan<ref>{{veb manbasi |url=https://www.adalet.az/az/writers/detail/-umid-korpusu-81374 |title=ÜMİD KÖRPÜSÜ |author=Fəridə RƏHİMLİ |date= |website= |publisher=https://www.adalet.az |language=az |access-date=14 mart 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230314074312/https://www.adalet.az/az/writers/detail/-umid-korpusu-81374 |archive-date=2023-03-14 |url-status=unfit}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [https://freeimage.host/i/umut-quadripoint. BIURmF Umut koʻprigi toʻrtburchakli taklif]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.

[[Turkum:Ozarbayjondagi koʻpriklar]]
[[Turkum:Ozarbayjondagi binolar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Iğdır viloyatida transport]]
[[Turkum:Turkiyadagi yoʻl koʻpriklari]]
[[Turkum:Ozarbayjondagi yoʻl koʻpriklari]]
[[Turkum:Turkiyaning chegara oʻtish joylari]]
[[Turkum:Ozarbayjonning chegara oʻtish joylari]]