Usein Balich
Усеин Вели Балич (1884-йил, Корбек, Таврид вилояти – 1939-йил, Чиноз, Тошкент вилояти) – қрим татар ўқитувчиси, жамоат арбоби. Қрим Автоном Совет Социалистик Республикаси Маориф халқ комиссари (1924–1928).
| Усеин Вели Балич | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1884-йил Корбек, Таврид вилояти |
| Вафоти |
1939-йил Чиноз, Тошкент вилояти |
| Фуқаролиги |
 Россия империяси Россия империяси→ СССР |
| Касби | ўқитувчи, жамоат арбоби |
Ҳаёти
Усеин Вели Белич 1884-йилда Таврид вилоятида туғилган.
У 1897–1902-йилларда Симферопол татар ўқитувчилар семинариясида таҳсил олган. 1903–1907-йилларда Алушта ва Симеиз шаҳарларида ўқитувчи бўлиб ишлаган. 1905-йилда инқилобий ҳаракатда қатнашгани учун ҳибсга олинган. 1907-йилда эса Қримдан ташқарига сургун қилинган. У Туркияда уч ой юриб қайтгач, Бахчисарой шаҳар ҳокимиятида ишлаган.
Усеин Белич 1917-йил апрел ойида Ялтага кўчиб ўтган ва у ерда халқ таълими бўлими бошлиғи этиб сайланган. 1918–1919-йилларда Қурултай ҳукумати Молия комиссиясининг инструктори бўлган. Совет ҳокимияти ўрнатилгандан сўнг халқ таълими органларида ишлаган. 1921-йилда Қрим Ревкомининг аъзоси ҳамда Қрим Халқ Маориф Комиссарлиги бошлиғи бўлган. 1922–1923-йилларда Москва шаҳрида Краснодар Автоном Совет Социалистик Республикасининг РСФСР Халқ Комиссарлигидаги вакили этиб сайланган.
Қримга қайтгач, Краснодар Автоном Совет Социалистик Республикаси Марказий Ижроия Қўмитаси раисининг ўринбосари бўлган. 1924-йилдан бошлаб Қрим халқ таълими комиссари сифатида ишлаган[1]. У қрим-татар тилида мактаб таълимини ривожлантириш учун курашган. 1928-йилда ҳибсга олинганидан сўнг, ўз лавозимидан бўшатилган ва партиядан чиқариб юборилган. 1929-йилда 3 йилга (1,5 йил ўтаган), 1930-йилда эса иккинчи марта қамоққа олиниб, 10 йилга озодликдан маҳрум қилинган[2]. Жазони Соловки оролларидаги қамоқхонада ўтаган. Тасдиқланмаган маълумотларга кўра, Усеин Белич 1939-йилда озод қилинган ҳамда Ўзбекистонда яшай бошлаган.
Усеин Белич 1939-йилда Тошкент вилоятида вафот этган.
Манбалар
- ↑ „Усеин Белич“. www.cримеа.ру. Қаралди: 4-ноябр 2023-йил.
- ↑ „Усеин Белич“. www.политика-cримеа.ру. Қаралди: 4-ноябр 2023-йил.