Usmoniylar davlati sahifasining manbasini koʻrish

== XVI — XVIII asrlarda ==
[[Fayl:Ottoman small animation.gif|thumb|Usmonli imperiyasi, 1299-1683]]

=== Imperiyaning yuksalishi ===
[[Fayl:Fatih Sultan Mehmet Alternatif Portre.jpg|thumb|Usmonli İmperiyası, Mehmet II Fotih hukmronligi davrida yuksalish davriga kirdi.]]
[[XVI asr]] boshlarida butun imperiya [[viloyat]]ga, viloyatlar esa [[sanjoq]] (tuman)larga boʻlingan edi. Viloyatlarni [[vali]], sanjoqlarni esa [[sanjoqbey]] boshqarardi. Imperiyaning asosiy tayanchi uning qoʻshini edi. Qoʻshinni yer egalarining lashkarlari tashkil etardi. Sulton harbiy majburiyat evaziga yer-suv taqsimlab berardi. Harbiy majburiyat evaziga ajratilgan katta-katta yer egalari zoimlar va beylar, ulardan maydaroq yer egalari esa [[tumori]]lar va [[sipohiy]]lar deb atalgan. Ularga harbiy harakat vaqtida sulton [[farmon]] bergan hamonoq, yerlarining katta-kichikligiga qarab belgilab qoʻyilgan miqdordagi qurolli dehqonlar bilan belgilangan joyga yetib kelish majburiyati yuklangan edi. Bundan tashqari, imperiyaning doimiy qoʻshini — [[yanicharlar]]i, shuningdek, kuchli [[harbiy-dengiz floti]] ham boʻlgan. Bu omillar Usmoniy turklar sultonlariga keng koʻlamda bosqinchilik urushlari olib borish imkonini bergan. Bunday urushlar natijasida Usmoniylar turklar davlatining ulkan imperiyaga aylanganligi Sizlarga VII sinf „Jahon tarixi“ darsligidan maʼlum. Imperiya [[XVI asr]]da ham bosqinchilik urushlarini davom ettirdi. Bu davrda [[Eron]] imperiyaning [[Osiyo]]dagi eng yirik raqibiga aylangan edi. Sulton Salim I [[1514-yil]]da Eron shohi Ismoil Safaviy qoʻshinini tor-mor etdi. Bu gʻalaba sultonga shohning ittifoqchisi [[Misr]] sultonligiga qarshi yurish boshlashga yoʻl ochdi. [[1516-yil]]da yoʻl-yoʻlakay [[Suriya]] va [[Falastin]]ni bosib oldi. [[1517-yil]]da esa Misr poytaxti [[Qohira]] shahri egallandi. Imperiya nafaqat Osiyo va Yevropada, hatto [[Afrika]]da ham mustamlakalarga ega boʻldi.

Imperiya hududining kengayishi yirik savdo yoʻllarining ham [[Turkiya]] qoʻliga oʻtishiga olib keldi. Bu omillar imperiya markaziy hokimiyatining hamda harbiy qudratining yanada kuchayishini taʼminladi. Oqibatda Turkiyaning xalqaro taʼsir-eʼtibori, Yevropa, Osiyo va Afrika mamlakatlari taqdiridagi oʻrni yanada ortdi.