Viivi Luik sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi
| ismi                     = Viivi Luik
| tasvir                   = Luik, Viivi.IMG 9426.JPG
| tasvir_eni               = 
| asl_ismi                 = 
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1946|11|06}}
| tavallud_joyi            = [[Tänassilma]], [[Harju]]
| fuqaroligi               = {{SSSR}} {{EST}}
| ijod_tili                = [[eston tili]]
| turmush_oʻrtogʻi         = [[Jaak Jõerüüt]]
}}
'''Viivi Luik''' ([[6-noyabr]] [[1946-yil]], [[Tänassilma]], [[Harju]]) — [[Estoniya|estoniyalik]] [[yozuvchi]] va [[shoira]]. Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan yozuvchi ([[1986]]).
== Biografiyasi ==
Viivi Luik [[1946|1946-yil]] [[6-noyabr|6-noyabrda]] Tänassilma qishlogʻida ishchi oilasida tugʻilgan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://laidinen.ru/biograficheskaja-spravka-o-vijvi-lujk/ |sarlavha=БИОГРАФИЧЕСКАЯ СПРАВКА О ВИЙВИ ЛУЙК |sana=27.09.2023 |qaralgan sana=28.05.2024}}</ref>. Dastlab Tänassilma qishlogʻidagi boshlangʻich maktabda, Kale (Rõngu volosti) qishlogʻidagi oʻrta maktabda va [[Tallin|Tallinda]] sirtqi oʻrta maktabda oʻqigan. 1965-yildan 1967-yilgacha [[Tallin|Tallinda]] kutubxonachi va arxivchi boʻlib ishlagan<ref name=":0" />. Uzoq vaqt xorij mamlakatlarida ([[Finlandiya|Finlyandiya]], [[Germaniya]], [[Latviya]], [[Shvetsiya]]) boʻlganini hisobga olmaganda 1967-yildan bu yerda yashab, professional [[yozuvchi]] boʻlib faoliyat olib borgan. 1990-yillarda adabiy faoliyati uchun turli stipendiyalar olgan. [[Juhan Smuuli nomidagi Estoniya SSR adabiyot mukofoti]] laureati (1976, 1977, 1983, 1986). Madaniyat sohasidagi Estoniya milliy mukofotlari laureati (1992, 2011, 2019).

== Sheʼriyati ==
1962-yilda Viivi Luikning birinchi sheʼrlari tuman gazetasida nashr etilgan. 1965-yilda uning birinchi sheʼrlar toʻplami „''Pilvede püha''“ („Bulutlar bayrami“) „Yosh mualliflar 1964“ nashriyotida nashr etiladi<ref name="Merilai">{{Cite journal|last1=Merilai|first1=A.|doi=10.12697/IL.2013.18.1.15|title=Of Hard Joy: Half a Century of Viivi Luik's Creations. Poetry|journal=Interlitteraria|volume=18|pages=211–225|year=2013|url=http://ojs.utlib.ee/index.php/IL/article/download/IL.2013.18.1.15/993|doi-access=free}}</ref>. Undan keyin boshqa koʻplab toʻplamlari ham chiqa boshlaydi. 1970-yildan [[Estoniya Yozuvchilar uyushmasi]] aʼzosi. Qirq yoshida 400 ga yaqin sheʼr yozgan. 1988-yilda [[Juhan Smuuli nomidagi Estoniya SSR adabiyot mukofoti]] bilan taqdirlangan. [[1992-yil|1992-yilda]] madaniyat boʻyicha Estoniya davlat mukofotiga sazovor boʻladi.

== Prozasi ==
1985-yil bahorida uning [[stalinizm]] davridagi bolaligini samimiy tilda tasvirlangan „Seitsmes rahukevad“ („Yettinchi tinch bahor“) debyut lirik-psixologik romani nashr etiladi<ref>Cornelius Hasselblatt: Viivi Luik und der 'Siebte Friedensfrühlingʻ. — baltisches jahrbuch (1986), S. 227—236</ref>. Roman 10 dan ortiq tillarga tarjima qilingan va yozuvchini [[Estoniya|Estoniyadan]] tashqarida ham mashhur qilgan. Olti yil oʻtgach, Viivi Luik oʻzining „Ajaloo ilu“ („Tarix goʻzalligi“) ikkinchi romanini nashr etadi<ref name=":0" />. Ushbu roman yosh eston ziyolilarining 1968-yildagi [[Praga bahori]] voqealariga boʻlgan munosabatiga bagʻishlangan<ref>Cornelius Hasselblatt: Kann Geschichte schön sein? Zur Konstruktion von Vergangenheit in zwei Romanen Viivi Luiks. — Nordost-Archiv. Zeitschrift für Regionalgeschichte. NF VIII (1999), S. 419—433</ref>.

== Shaxsiy hayoti ==
[[1974-yil|1974-yilda]] Viivi Luik estoniyalik yozuvchi va siyosatchi [[Jaak Jõerüüt]] (1947-yilda tugʻilgan) bilan turmush qurgan.
== Asarlari ==
Viivi Luik 10 ta sheʼriy toʻplam, 3 ta [[roman]] nashr etgan, shuningdek, [[Esse (asar)|esselar]], [[Pyesa|radiopyesalar]] va bolalar kitoblari muallifi.{{Div col|3}}
* „Pilvede püha“ (sheʼrlar toʻplami, 1965)
* „Taevaste tuul“ (sheʼrlar toʻplami, 1966)
* „Hääl“ (sheʼrlar toʻplami, 1968)
* „Lauludemüüja“ (sheʼrlar toʻplami, 1968)
* „Ole kus sa oled“ (sheʼrlar toʻplami, 1971)
* „Pildi sisse minek“ (sheʼrlar toʻplami, 1973)
* „Leopold“ (bolalar kitobi, 1974)
: Rus tilida: „Leopold“ (1978)
* „Salamaja piir“ (hikoya, 1974)
* „Vaatame mis Leopold veel räägib“ (bolalar kitobi, 1974)
* „Põliskevad“ (sheʼrlar toʻplami, 1975)
* „Leopold aitab linnameest“ (bolalar kitobi, 1976)
* „Luulet 1962—1974“ (antologiya, 1977)
* „Maapäälsed asjad“ (sheʼrlar toʻplami, 1978)
* „Tubased lapsed“ (bolalar kitobi, 1979)
: Rus tilida: „Domashniye deti“ (1985)
* „Rängast rõõmust“ (sheʼrlar toʻplami, 1982)
* „Kõik lood Leopoldist“ (bolalar kitobi, 1984)
: Rus tilida: „Vse rasskazi o Leopolde“ (1984)
* „Seitsmes rahukevad“ (roman, 1985)
: Rus tilida: „Sedmaya mirnaya vesna“ (1988)
* „Kolmed tähed“ (bolalar kitobi, 1987)
* „Ajaloo ilu“ (roman, 1991)
: Rus tilida: „Krasota istorii“ (1992)
* „Inimese kapike“ (esse, 1998)
* „Maa taevas: luulet 1962—1990“ (antologiya, 1998)
* „Elujoon: valitud luuletused 1962—1997“ (antologiya, 2005)
* „Kõne koolimaja haual. Artiklid ja esseed 1998—2006“ (esse, 2006)
* „Varjuteater“ (roman, 2010)
* „Ma olen raamat“ (esse, 2010); Xedi Rosma bilan hammualliflikda
{{Div col end}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1946-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:6-noyabrda tugʻilganlar]]