Vinca minor sahifasining manbasini koʻrish

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%"
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |''Vinca minor''
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |[[Fayl:Vinca_minor_Nashvillle.jpg|frameless]]
|- style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)"
|-
! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |Ilmiy tasniflash
|-
|
|Oʻsimliklar
|-
|
|Yuksak oʻsimliklar
|-
|
|Gulli oʻsimliklar
|-
|
|Ikki urugʻpallalilar
|-
|
|[[Asterids]]
|-
|
|[[Gentianales]]
|-
|
|[[Apocynaceae]]
|-
|
|''[[Vinca]]''
|-
|
|<div class="species" style="display:inline">'''''V.&nbsp;minor'''''</div>
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |Binar nomi
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Vinca minor''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[Carl Linnaeus|L.]]</div>
|- style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)"
|}
'''''Vinca minor''''' (umumiy nomlari '''kichik periwinkle''' yoki '''mitti periwinkle''') — [[Gulli oʻsimliklar|gulli oʻsimlik]] [[Tur (biologiya)|turi]], markaziy va janubiy Yevropa, Portugaliya va [[Fransiya]], Niderlandiya va Boltiqboʻyi davlatlari, sharqda Kavkaz, Turkiya va janubi-gʻarbiy Osiyoda oʻsadi. Umumiy nomlari orasida '''kichik periwinkle''', '''oddiy periwinkle bor.''' Bbaʼzan Amerika Qoʻshma Shtatlarida '''mirta''' yoki '''sudraluvchi mirta''' drb ataladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www2.eugeneweekly.com/2003/091103culture.html#gardening|muallif=Foster|ism=Rachel|sarlavha=So Many Myrtles&nbsp;— Unraveling the confusion and contradiction|qaralgan sana=2-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080412114931/http://www2.eugeneweekly.com/2003/091103culture.html#gardening|arxivsana=April 12, 2008}}</ref>.
[[Fayl:Vinca_major-minor_margins.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Vinca_major-minor_margins.jpg/220px-Vinca_major-minor_margins.jpg|right|thumb| Taqqoslash uchun barg chetlari; ''Vinca minor'' yuqorida, ''Vinca major'' pastda; ''V. minorning'' tuksiz chetiga, ''V.'' majorning tukli chetiga eʼtibor bering. Oʻlchov mm.]]

== Tavsif ==
''Vinca minor'' — bu yerga tarqalib oʻsuvchi yatimbuta, katta koloniyalarni hosil qiladi. Balandligi {{Convert|40|cm}} gacha yetadi. [[Barg|Barglari]] [[Doim yashil oʻsimliklar|doim yashil]], qarama-qarshi, uzunligi {{Convert|2|-|4.5|cm}} kengligi {{Convert|1|-|2.5|cm}}, yaltiroq toʻq yashil rangda.

[[Gul|Gullari]] barg qoʻltigʻida yolgʻiz joylashgan, asosan erta bahordan yozning oʻrtalarigacha hosil boʻladi. Baʼzi turlari kuzda gullaydi. Gullari binafsharangda (baʼzi madaniy seleksiyalarda och binafsha yoki oq), diametri {{Convert|2|–|3|cm}}). Mevasining uzunligi {{Convert|2.5|cm}}

== Kultivatsiya ==
[[Fayl:Vinca_minor_patch_MN_2007.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Vinca_minor_patch_MN_2007.JPG/220px-Vinca_minor_patch_MN_2007.JPG|left|thumb| Zich oʻsishi bilan zamin qoplami]]
[[Fayl:Vinca_minor_in_Latvia.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Vinca_minor_in_Latvia.jpg/220px-Vinca_minor_in_Latvia.jpg|left|thumb| Minor Vinka qal’a vayronalarida]]
Tur odatda oʻzining doimiy yashil barglari, bahor va yozda ochiladigan gullari, zich boʻlib oʻsish xususiyati sababli moʻtadil iqlimli bogʻlarda tuproq qoplami sifatida oʻstiriladi. Bir vaqtlar u Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubiy qismlaridagi qabristonlarga ekilgan. Periwinkle oʻsib chiqqan joyga qarab gʻoyib boʻlgan qabrlar mavjudligini koʻrsatishi mumkin<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hobbs |first=Holly |date=20-noyabr 2012-yil |title=Preservation group discovers Fairfax County's past as it cleans up graves |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/local/preservation-group-discovers-fairfax-countys-past-as-it-cleans-up-graves/2012/11/20/74e6f268-314d-11e2-9f50-0308e1e75445_story.html}}</ref>.

Turning bir nechta zararkunandalari va kasalliklari mavjud. [[Shimoliy Amerika|Shimoliy Amerikaning]] baʼzi qismlarida keng tarqalgan va invaziv tur sifatida tasniflangan. Ekilganidan soʻng, uni yoʻq qilish qiyin, chunki uning mumsimon barglariga gerbitsidlar taʼsir qilmaydi. Biroq, glifosat oʻsimlikni 2-3 hafta ichida osongina quritadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/control-vines.htm|sarlavha=Vines|nashriyot=NPS|sana=November 11, 2010|qaralgan sana=29-iyun 2013-yil}}</ref>.

=== Turlari ===
[[Fayl:Vinca_minor_'Argenteovariegata'_Barwinek_pospolity_2017-10-15_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Vinca_minor_%27Argenteovariegata%27_Barwinek_pospolity_2017-10-15_01.jpg/220px-Vinca_minor_%27Argenteovariegata%27_Barwinek_pospolity_2017-10-15_01.jpg|thumb| Rezyume. „Argenteovariegata“]]
Turli xil gullar va rang- barang barglari boʻlgan koʻplab [[Nav|navlari]] mavjud. Quyidagi navlar Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf|sarlavha=AGM Plants - Ornamental|sana=2017-yil iyul|nashriyot=Royal Horticultural Society|qaralgan sana=18-fevral 2019-yil}}</ref>:

* 'Argenteovariegataʼ<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/53560/Vinca-minor-Argenteovariegata-(v)/Details|sarlavha=Vinca minor ''Argenteovariegata''|nashriyot=[[Royal Horticultural Society|RHS]]|qaralgan sana=17-mart 2021-yil}}</ref> (barglari oq qirralarga ega)
* „Atropurpurea“<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/96889/Vinca-minor-Atropurpurea/Details|sarlavha=Vinca minor ''Atropurpurea''|nashriyot=RHS|qaralgan sana=17-mart 2021-yil}}</ref> (bordo-binafsha gullar)
* „Azurea Flore Pleno“<ref>{{Veb manbasi|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=2023|sarlavha=Vinca minor 'Azurea Flore Pleno'|nashriyot=RHS|qaralgan sana=17-mart 2021-yil}}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (qoʻsh koʻk gullar)
* „Bowles’s [[Variety]]<nowiki/>“<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/81165/Vinca-minor-Bowles-s-Variety/Details|sarlavha=Vinca minor 'Bowles's Variety'|nashriyot=RHS|qaralgan sana=19-fevral 2019-yil}}</ref> (binafsharang-koʻk gullar: „Bowles’s Blue“ va „La Grave“ nomi bilan ham tanilgan)
* „Ralf Shugert“<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/208929/Vinca-minor-Ralph-Shugert-(v)/Details|sarlavha=''Vinca minor 'Ralph Shugert'|nashriyot=RHS|qaralgan sana=5-mart 2021-yil}}</ref>

== Dorivor foydalanish: kimyoviy tarkibiy qismlar ==
''Vinca minor'' tarkibida 50 dan ortiq [[alkaloidlar]], shu jumladan vinkamin mavjud<ref>{{jurnal manbasi|last=Khanavi|first1=M.|last2=Pourmoslemi|first2=S.|last3=Farahanikia|first3=B.|last4=Hadjiakhoondi|first4=A.|last5=Ostad|first5=S. N.|title=Cytotoxicity ofVinca minor|doi=10.3109/13880200903046187|journal=Pharmaceutical Biology|volume=48|issue=1|pages=96–100|year=2010|pmid=20645762}}</ref>. Boshqa alkaloidlar orasida reserpin, reserpinin, akuammisin, majdin, vinerin, ervine, vineridin, tombozin, vinkamajin, vinkanin, vinkanidin,<ref>{{jurnal manbasi|last=Tulyaganov|first1=T. S.|title=Alkaloids of Vinca minor|last2=Nigmatullaev|first2=A. M.|journal=Chemistry of Natural Compounds|volume=36|issue=5|pages=540|year=2000|doi=10.1023/A:1002820414086}}</ref> vinkamon, apovinkamin, vinkaminolkamin, devinkaminol vinkaminolkamin<ref>{{jurnal manbasi|last=Yasui|first1=Y.|last2=Kinugawa|first2=T.|last3=Takemoto|first3=Y.|title=Synthetic studies on {{chem name|vincorine}}: Access to the 3a,8a-dialkyl-1,2,3,3a,8,8a-hexahydropyrrolo\2,3-b]indole skeleton|doi=10.1039/b907210a|journal=Chemical Communications|issue=28|pages=4275-7|year=2009|pmid=19585045|url=https://zenodo.org/record/895697}}</ref> vikaminolkamin mavjud<ref>{{jurnal manbasi|last=Smeyers|first1=Y. G.|last2=Smeyers|first2=N. J.|last3=Randez|first3=J. J.|last4=Hernandez-Laguna|first4=A.|last5=Galvez-Ruano|first5=E.|title=A structural and pharmacological study of alkaloids of Vinca Minor|doi=10.1007/BF00420051|journal=Molecular Engineering|volume=1|issue=2|pages=153|year=1991}}</ref><ref>{{jurnal manbasi|last=Farnsworth|first1=N. R.|last2=Draus|first2=F. J.|last3=Sager|first3=R. W.|last4=Bianculli|first4=J. A.|title=Studies on Vinca major L. (Apocynaceae) I. Isolation of perivincine|doi=10.1002/jps.3030490908|journal=Journal of the American Pharmaceutical Association|volume=49|issue=9|pages=589|year=2006}}</ref>.

Vinpotsetin vinkaminning yarim sintetik hosilasi alkaloididir.

== Rang ==
Periwinkle rangining nomi vinca minor gulidan olingan.

== Manbalar ==
<references responsive="1"></references>

[[Turkum:Yevropa bog‘ o‘simliklari]]
[[Turkum:Shimoliy Amerika florasi]]