Винcа минор (умумий номлари кичик периwинкле ёки митти периwинкле) — гулли ўсимлик тури, марказий ва жанубий Европа, Португалия ва Франсия, Нидерландия ва Болтиқбўйи давлатлари, шарқда Кавказ, Туркия ва жануби-ғарбий Осиёда ўсади. Умумий номлари орасида кичик периwинкле, оддий периwинкле бор. Ббаъзан Америка Қўшма Штатларида мирта ёки судралувчи мирта дрб аталади[1].

Винcа минор
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Икки уруғпаллалилар
Астеридс
Гентианалес
Апоcйнаcеаэ
Винcа
В. минор
Бинар номи
Винcа минор

Таққослаш учун барг четлари; Винcа минор юқорида, Винcа мажор пастда; В. минорнинг туксиз четига, В. мажорнинг тукли четига эътибор беринг. Ўлчов мм.

Тавсиф

Винcа минор — бу ерга тарқалиб ўсувчи ятимбута, катта колонияларни ҳосил қилади. Баландлиги 40 cентиметр (16 ин) гача етади. Барглари доим яшил, қарама-қарши, узунлиги 2–4.5 cентиметр (0.79–1.77 ин) кенглиги 1–2.5 cентиметр (0.39–0.98 ин), ялтироқ тўқ яшил рангда.

Гуллари барг қўлтиғида ёлғиз жойлашган, асосан эрта баҳордан ёзнинг ўрталаригача ҳосил бўлади. Баъзи турлари кузда гуллайди. Гуллари бинафшарангда (баъзи маданий селексияларда оч бинафша ёки оқ), диаметри 2–3 cентиметр (0.79–1.18 ин)). Мевасининг узунлиги 2.5 cентиметр (0.98 ин)

Култивация

Зич ўсиши билан замин қоплами
Минор Винка қал’а вайроналарида

Тур одатда ўзининг доимий яшил барглари, баҳор ва ёзда очиладиган гуллари, зич бўлиб ўсиш хусусияти сабабли мўтадил иқлимли боғларда тупроқ қоплами сифатида ўстирилади. Бир вақтлар у Америка Қўшма Штатларининг жанубий қисмларидаги қабристонларга экилган. Периwинкле ўсиб чиққан жойга қараб ғойиб бўлган қабрлар мавжудлигини кўрсатиши мумкин[2].

Турнинг бир нечта зараркунандалари ва касалликлари мавжуд. Шимолий Американинг баъзи қисмларида кенг тарқалган ва инвазив тур сифатида таснифланган. Экилганидан сўнг, уни йўқ қилиш қийин, чунки унинг мумсимон баргларига гербицидлар таъсир қилмайди. Бироқ, глифосат ўсимликни 2-3 ҳафта ичида осонгина қуритади[3].

Турлари

Резюме. „Аргентеовариэгата“

Турли хил гуллар ва ранг- баранг барглари бўлган кўплаб навлари мавжуд. Қуйидаги навлар Қироллик боғдорчилик жамиятининг боғдаги хизматлари учун мукофотига сазовор бўлди[4]:

  • 'Аргентеовариэгатаъ[5] (барглари оқ қирраларга эга)
  • „Атропурпуреа“[6] (бордо-бинафша гуллар)
  • „Азуреа Флоре Плено“[7] (қўш кўк гуллар)
  • „Боwлес’с Вариэтй“[8] (бинафшаранг-кўк гуллар: „Боwлес’с Блуэ“ ва „Ла Граве“ номи билан ҳам танилган)
  • „Ралф Шугерт“[9]

Доривор фойдаланиш: кимёвий таркибий қисмлар

Винcа минор таркибида 50 дан ортиқ алкалоидлар, шу жумладан винкамин мавжуд[10]. Бошқа алкалоидлар орасида ресерпин, ресерпинин, акуаммисин, маждин, винерин, эрвине, винеридин, томбозин, винкамажин, винканин, винканидин,[11] винкамон, аповинкамин, винкаминолкамин, девинкаминол винкаминолкамин[12] викаминолкамин мавжуд[13][14].

Винпоцетин винкаминнинг ярим синтетик ҳосиласи алкалоидидир.

Ранг

Периwинкле рангининг номи винcа минор гулидан олинган.

Манбалар

  1. ↑ Фостер. „Со Манй Мйртлес — Унравелинг тҳе cонфусион анд cонтрадиcтион“. 2008-йил 12-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-декабр 2019-йил.
  2. ↑ Ҳоббс, Ҳоллй. „Пресерватион гроуп дисcоверс Фаирфах Cоунтй'с паст ас ит cлеанс уп гравес“. Wашингтон Пост (20-ноябр 2012-йил).
  3. ↑ „Винес“. НПС (2010-йил 11-ноябр). Қаралди: 29-июн 2013-йил.
  4. ↑ „АГМ Планц - Орнаментал“. Роял Ҳортиcултурал Соcиэтй (2017-йил июл). Қаралди: 18-феврал 2019-йил.
  5. ↑ „Винcа минор Аргентеовариэгата“. РҲС. Қаралди: 17-март 2021-йил.
  6. ↑ „Винcа минор Атропурпуреа“. РҲС. Қаралди: 17-март 2021-йил.
  7. ↑ „Винcа минор 'Азуреа Флоре Плено'“. РҲС. Қаралди: 17-март 2021-йил.[сайт ишламайди]
  8. ↑ „Винcа минор 'Боwлес'с Вариэтй'“. РҲС. Қаралди: 19-феврал 2019-йил.
  9. ↑ „Винcа минор 'Ралпҳ Шугерт'“. РҲС. Қаралди: 5-март 2021-йил.
  10. ↑ Кҳанави, М.; Поурмослеми, С.; Фараҳаникиа, Б.; Ҳаджиакҳоонди, А.; Остад, С. Н. (2010). „Cйтотохиcитй офВинcа минор“. Пҳармаcеутиcал Биологй. 48-жилд, № 1. 96–100-бет. дои:10.3109/13880200903046187. ПМИД 20645762.
  11. ↑ Туляганов, Т. С.; Нигматуллаэв, А. М. (2000). „Алкалоидс оф Винcа минор“. Чемистрй оф Натурал Cомпоундс. 36-жилд, № 5. 540-бет. дои:10.1023/А:1002820414086.
  12. ↑ Ясуи, Й.; Кинугаwа, Т.; Такемото, Й. (2009). „Сйнтҳетиc студиэс он винcорине: Аccесс то тҳе 3а,8а-диалкйл-1,2,3,3а,8,8а-ҳехаҳйдропйрроло\2,3-б]индоле скелетон“. Чемиcал Cоммуниcатионс. № 28. 4275–7-бет. дои:10.1039/б907210а. ПМИД 19585045.
  13. ↑ Смеерс, Й. Г.; Смеерс, Н. Ж.; Рандез, Ж. Ж.; Ҳернандез-Лагуна, А.; Галвез-Руано, Э. (1991). „А струcтурал анд пҳармаcологиcал студй оф алкалоидс оф Винcа Минор“. Молеcулар Энгинеэринг. 1-жилд, № 2. 153-бет. дои:10.1007/БФ00420051.
  14. ↑ Фарнсwортҳ, Н. Р.; Драус, Ф. Ж.; Сагер, Р. W.; Бианcулли, Ж. А. (2006). „Студиэс он Винcа мажор Л. (Апоcйнаcеаэ) И. Исолатион оф перивинcине“. Жоурнал оф тҳе Америcан Пҳармаcеутиcал Ассоcиатион. 49-жилд, № 9. 589-бет. дои:10.1002/жпс.3030490908.