Wei Yi sahifasining manbasini koʻrish

 {{Sportchi bilgiqutisi|ism=Wie Yi|tasvir=WeiYi17a.jpg|izoh=Wei Yi xitoyliy grossmeyster|jins=Erkak|fuqaroligi=Jiangsu, Xitoy|tavallud_sanasi=1999-yil 2-iyun|tavallud_joyi=Xitoy|sport=Shaxmat}}  
'''Wei Yi''' (1999-yil 2-iyunda tugʻilgan) – xitoylik [[shaxmat]] [[Grossmeyster|grossmeysteri]].

Wei 13 yosh 8 oy 23 kunligida grossmeysterlik unvonini qoʻlga kiritdi. Bu tarixdagi eng yosh 9-grossmeystr unvoni edi<ref>{{Veb manbasi |url=http://en.chessbase.com/Home/TabId/211/PostId/4009007/wei-yi-has-become-the-youngest-gm-in-the-world-010313.aspx |sarlavha=Wei Yi has become the youngest GM in the world |nashriyot=ChessBase |sana=1 March 2013 |qaralgan sana=2013-08-13}}</ref><ref name="Reykjavik">{{Veb manbasi |url=http://ratings.fide.com/apps/227816.pdf |sarlavha=Certificate of Title Result (Reykjavik 2013) |nashriyot=FIDE |qaralgan sana=2013-08-23}}</ref>. U 2700 reytingga erishgan eng yosh shaxmatchi boʻlib, 15 yoshida bu muvaffaqiyatga erishdi <ref name="chessbase2500">{{Veb manbasi |url=http://en.chessbase.com/post/march-2015-ratings-after-26-years-yifan-no-1 |sarlavha=March 2015 ratings: After 26 years, Yifan no.1 |nashriyot=ChessBase |sana=28 February 2015 |qaralgan sana=2016-01-18}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=https://www.chess.com/news/view/wei-yi-wins-in-danzhou-climbs-to-world-14 |sarlavha=Wei Yi Wins in Danzhou, Climbs to World #14}}</ref> Vey Xitoy shaxmat ligasida [[Szyansu|Jiangsu]] klubini himoya qiladi va shaxmat boʻyicha uch karra Xitoy chempioni, shuningdek, shaxmat boʻyicha 2018 yilgi Osiyo chempioni hisoblanadi<ref>[http://www.olimpbase.org/playersqn/f7rnhlv6.html Chinese Chess League: Wei Yi] OlimpBase</ref>.

== Faoliyati ==

=== Bolalik yillari ===
2007-yilda Wei 8 yoshida shaxmat boʻyicha Xitoy chempionatining B guruhida qatnashib, grossmeyster Zhou Jianchaoga qarshi durang natijani qayd etgan<ref name="chessbase">{{Veb manbasi |url=http://chessbase.com/Home/TabId/211/PostId/4011697/wei-yi--youngest-2600-gm-ever-011113.aspx |sarlavha=Wei Yi: youngest 2600+ GM ever |nashriyot=ChessBase |sana=31 October 2013 |qaralgan sana=2015-08-03}}</ref>.

2009-yilda Wei Yi Gretsiyaning [[Saloniki]] shahrida boʻlib oʻtgan maktab oʻquvchilari oʻrtasidagi 5-jahon shaxmat chempionatining 11 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar bahsida gʻolib boʻldi<ref>[http://chess-results.com/tnr21463.aspx?lan=1&art=1&wi=821&turdet=YES 5th WORLD SCHOOL CHESS CHAMPIONSHIP OPEN UNDER 11]. </ref>.

2010-yilda u shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 12 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi musobaqada gʻolib chiqdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr35959.aspx?lan=1&art=4&wi=821 |sarlavha=Asian Youth Chess Championship 2010 U12 |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2015-08-03}}</ref>. Shundan soʻng yoshlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida ham xuddi shu toifada gʻolib chiqdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr39338.aspx?lan=1&art=4&flag=30&wi=821 |sarlavha=World Youth Chess Championship 2010 Open Under 12 |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2015-08-03}}</ref>.

=== 2012-yil ===
Avgust oyida u [[Afina (shahar)|Afinada]] oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida grossmeystr normasini bajaradi. Ushbu turnirda [[Richárd Rapport]] ustidan gʻalaba qozondi. Yakunda turnir gʻolibi boʻlgan [[Alexander Ipatov]] bilan durang taijani qayd etadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://ratings.fide.com/apps/227818.pdf |sarlavha=Certificate of Title Result (Athens 2012) |nashriyot=FIDE |qaralgan sana=2013-08-23}}</ref>.

Shu yilning oktyabr oyida u Shaxmat boʻyicha Indoneziya ochiq chempionatida Michal Krasenkow va Sergey Fedorchuk ustidan gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi |url=http://ratings.fide.com/apps/227817.pdf |sarlavha=Certificate of Title Result (Indonesia 2012) |nashriyot=FIDE |qaralgan sana=2013-08-23}}</ref>.

=== 2013-yil ===
Fevral oyida u Reykjavik ochiq chempionatida 7½/10 ballni qoʻlga kiritdi. Maxime Vachier-Lagrave ustidan gʻalaba qozongan Wei yakunda 6-oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr72648.aspx?lan=1&art=9&fed=CHN&flag=30&wi=821&snr=32 |sarlavha=Wei Yi at Reykjavik Open 2013 |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2015-05-03}}</ref>.

Avgust oyida Yi Tromsøda boʻlib oʻtgan FIDE Jahon kubogida debyut qildi. Shunda u [[FIDE]] prezidenti nomzodlaridan biri edi. Wei birinchi raundda Ian Nepomniachtchi, ikkinchi raundda Alexei Shirovni, uchinchi raundda [[Shakhriyar Mamedyarov|Shakhriyar Mamedyarovni]] nokautga uchratdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.chessworldcup2013.com/games/pairings |sarlavha=Chess World Cup 2013: Pairings & Results |qaralgan sana=2013-08-19 |arxivsana=21 December 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131221232754/http://www.chessworldcup2013.com/games/pairings}}</ref>.

Noyabr oyidagi [[Shaxmatchilarning FIDE reytingi|FIDE reytingida]] 14 yosh 4 oy va 30 kunlik boʻlgan Wei 2604 reytingga erishdi va shu tariqa tarixda 2600dan yuqori reytingga erishgan eng yosh shaxmatchiga aylandi. Shu tariqa Wesley Soga tegishli rekordni yangiladi<ref name="chessbase">{{Veb manbasi |url=http://chessbase.com/Home/TabId/211/PostId/4011697/wei-yi--youngest-2600-gm-ever-011113.aspx |sarlavha=Wei Yi: youngest 2600+ GM ever |nashriyot=ChessBase |sana=31 October 2013 |qaralgan sana=2015-08-03}}</ref>.

=== 2014-yil ===
Iyun oyida Wei Yi finalda Francisco Vallejo Ponsni magʻlub etib, ''[[Leon (shahar)|León]]'' [[Tezkor shaxmat|rapid]] turnirida gʻolibi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Leon Final: Wei Yi wins on tiebreaks |url=http://en.chessbase.com/post/leon-final-wei-yi-wins-on-tiebreaks |nashriyot=ChessBase |qaralgan sana=21 November 2015 |sana=10 June 2014}}</ref>.

Avgust oyida u Tromsødagi [[41-shaxmat Olimpiadasi|41-shaxmat Olimpiadasida]] Xitoy sharafini himoya qildi. Yi 4/5 hisobni qayd etib, Xitoy terma jamoasining oltin medalni qoʻlga kiritishiga yordam berdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr140380.aspx?lan=1&art=20&flag=30&wi=821&snr=7 |sarlavha=Olympiad 2014 Open: Chinese team composition with round-results |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2014-09-07}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr140380.aspx |sarlavha=Olympiad 2014 Open: final ranking after 11 rounds |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2014-09-07}}</ref>.

Oktyabr oyida Hindistonning [[Puna|Pune]] shahrida oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Lu Shangleidan keyingi ikkinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://chess-results.com/tnr147550.aspx?lan=1&art=1&rd=13&flag=30&wi=821 |sarlavha=World Junior Chess Championship 2014: final standing |nashriyot=Chess-Results |qaralgan sana=2015-08-03}}</ref>.

=== 2019-yil ===
2019-yil dekabr oyida Wei Yi FIDE Grand Prix 2019 nufuzli turnirining toʻrtinchi bosqich finaliga chiqdi (yarim finalda Devid Navarani tay-breklarda magʻlub etdi). Soʻnggi raundda Ian Nepomniachtchiga yutqazib, turnirda umumiy hisobda oltinchi oʻrinni egalladi.

=== 2022-yil ===
Wei Yi FTX Road to Miami turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi. Finalda [[Levon Aronian|Levon Aronianga]] magʻlub boʻldi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Doggers (PeterDoggers) |ism=Peter |sarlavha=Levon Aronian Wins FTX Road To Miami |url=https://www.chess.com/news/view/levon-aronian-wins-2022-ftx-road-to-miami |qaralgan sana=2023-05-01 |ish=Chess.com |til=en-US}}</ref>.

== Wei ishtirokidagi yirik oʻyinlar ==

* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1795096 Vey Yi Lazaro Bruzon Batistaga qarshi, 6-Xaynan Danchjou (2015)] . Bu Edvard Lasker va Ser Jorj Tomas oʻrtasidagi 1912-yilgi mashhur oʻyinni ezlatuvchi „Oʻn yillik oʻyini“ deb taʼriflangan<ref>[http://en.chessbase.com/post/hainan-danzhou-and-wei-yi-s-immortal-game Hainan Danzhou and Wei Yi’s immortal game], [[Chessbase]], 7 April 2015</ref>. 
* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1782832 Vey Yi vs.] [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1782832 Anne Xaast, Tata Steel guruhi B (2015)]
* [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1729234 Vey Yi vs.] [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1729234 Aleksey Shirov, JCh-2013]
* [https://www.chessbomb.com/arena/2017-tata-steel-masters/11-Wei_Yi-Karjakin_Sergey Vey Yi vs.] [https://www.chessbomb.com/arena/2017-tata-steel-masters/11-Wei_Yi-Karjakin_Sergey Sergey Karjakin, Tata Steel-Masters 2017]

== Talabalik hayoti ==
2018-yilda Wei Xitoydagi nufuzli Tsinghua universitetining Iqtisodiyot va boshqaruv fakultetiga talaba sifatida qabul qilindi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=韦奕：六年超霸战对我帮助很大 祝学弟柯洁早毕业 |url=http://sports.sina.com.cn/go/2019-07-02/doc-ihytcitk9246664.shtml |ish=sports.sina.com.cn |sana=2 July 2019}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Havolalar ==

* {{FIDE}}
* {{Chessgames|130615}}
* {{365chess|Yi_Wei|Wei Yi}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1999-yilda tugʻilganlar]]