When Father Was Away on Business
| When Father Was Away on Business | |
|---|---|
| Rejissyor(lar) | Emir Kusturica |
| Prodyuser(lar) | Mirza Pašić |
| Ssenariy muallif(lar)i |
Abdulah Sidran |
| Rollarda | |
| Bastakor(lar) | Zoran Simjanović |
| Operator(lar) | Vilko Filač |
| Montajyor(lar) | Andrija Zafranović |
| Studiya |
|
| Distribyutor | |
| Premyera sanasi |
|
| Davomiylik | 136 daqiqa |
| Mamlakat | Yugoslaviya |
| Til | Serb-xorvatcha |
| Daromad |
$25 053 (faqat GFR) $16 131 (faqat AQSh)[1] |
When Father Was Away on Business (Ota xizmat safarida boʻlgan payt: serb-xorvatcha Otac na službenom putu) — 1985-yilda Emir Kusturica tomonidan suratga olingan Yugoslaviya filmi. Ssenariyni dramaturg Abdulah Sidran yozgan. Film 1985-yilda Cannes kinofestivalida „Oltin palma novdasi“ni qoʻlga kiritdi va Oscar mukofotining „Eng yaxshi xorijiy film“ nominatsiyasiga nomzod boʻldi[2][3].
Syujeti
1950-yil iyun. Sarayevo mahallalaridan birida mast Franyo amaki dala ishchilariga qoʻshiq aytib yurar edi. Ajablanarlisi shuki, u faqat meksikacha qoʻshiqlarni kuylaydi. Sovuq urush avjiga chiqqan bu yillarda AQSh yoki Sovet Ittifoqidan chiqqan bironta kuyni xirgoyi qilish ham odamga qimmatga tushishi mumkin edi, Meksika qoʻshiqlari esa hech kimni xavotirga solmaydi. Josip Broz Tito va Joseph Stalin ziddiyatidan keyin Yugoslaviyada hamma bir-biridan shubhalanadigan, hokimiyat esa har qadamda „davlat dushmanlari“ni qidirayotgan edi. Shu tashvishli mahallada kichkina Malik tengdoshlari bilan daraxtlarga chiqib oʻynab yurardi. Hayoti oddiy bolalarnikidek tuyulsada, uning bir sirli odati bor, u tunda uyqusida yurardi. Onasi Sena oʻgʻliga otasi xizmat safarida ekanini aytadi va Malik bu gapga ishonadi.
Aslida esa Malikning otasi Meša xizmat safarida emas, mehnat lagerida edi. Meša kommunist amaldor edi, ammo „Politika“ gazetasida chiqqan, Josip Broz Tito va Joseph Stalin ziddiyatiga bagʻishlangan bir karikatura haqida beixtiyor fikr bildirib qoʻyadi, xolos. Shu bir gap uning taqdirini hal qiladi, uni lagerga oʻz qaynogʻasi, Senaning akasi Zijo joʻnatadi. Zijo ham kommunist amaldor, ustiga-ustak Mešadan ham baland lavozimda. Shunday qilib, oila boshiga tushgan kulfatning ortida begona emas, oʻz qarindoshi turadi.
Oradan yillar vaqt oʻtadi va Malik amakisi qoʻlida xatna qilinadi, soʻng Sena bolalari bilan Zvornikka, Mešaning yoniga koʻchib oʻtadi, shu tariqa oila yana bir joyga jam boʻladi. Bu yerda Malik hayotida birinchi muhabbatini uchratadi, rus shifokorining qizi Masha bolaning qalbini zabt etadi. Afsuski, bu hissiyotlar uzoqqa bormaydi. Malik Mashani oxirgi marta uni tez yordam mashinasi olib ketayotganda koʻradi.
Malikning togʻasi Fahroning toʻyida koʻp haqiqatlar oshkor boʻladi. Bola shu yerda otasining ayol uchuvchi bilan yashirin aloqasiga guvoh boʻladi. Keyinroq bu ayol hojatxonaning suv tushirish shnuri bilan oʻzini oʻldirishga urinadi. Shu tariqa, hikoya oʻzining yakuniy qismiga yetib keladi, Zijoga qandli diabet tashxisi qoʻyiladi va ayni shu dard aka va ukani yarashtiradi. Sena Zijo bilan oradagi kuchli adovatni unutib, u bilan yashashda davom etadi.
Ishlab chiqarish
Film Sarayevoda joylashgan „Centar Film“ va „Forum“ kompaniyalari tomonidan suratga olingan, prodyuseri — Mirza Pašić. Ssenariy muallifi Abdulah Sidran filmga „Tarixiy sevgi hikoyasi“ degan kichik sarlavha bergan. Filmning operatori Vilko Filač, montajyori Andrija Zafranović, musiqasi muallifi esa Zoran Simjanović boʻlgan.
Film 1985-yil 15-yanvarda Yugoslaviyada, 12-sentabrda esa Germaniyada namoyish etildi. Germaniyada film distributsiyasi bilan „Scotia International Filmverleih“ kompaniyasi shugʻullandi. AQShda esa kartina „Cannon Film Distributors“ kompaniyasi tomonidan subtitrli variantda premyera qilindi, 2005-yilga kelib esa „Koch Lorber Films“ tomonidan qayta tarqatildi.
1985-yil 8–20-may kunlari oʻtkazilgan Cannes kinofestivalida film „Oltin palma novdasi“ va FIPRESCI mukofotiga sazovor boʻldi[2]. Bu Kusturica uchun birinchi „Oltin palma novdasi“ edi, ikkinchisini u 1995-yilda „Underground“ filmi uchun oldi. Film shuningdek Oscar va Oltin globus mukofotlariga nomzod boʻlgan[3][4]. Pula kinofestivalida „Eng yaxshi film“ nominatsiyasida „Katta oltin arena“ mukofotini, Mirjana Karanović „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida „Oltin arena“ mukofotini qoʻlga kiritdi[5].
Rollarda
- Moreno de Bartoli — Malik Malkoč
- Miki Manojlović — Mehmed „Meša“ Malkoč
- Mirjana Karanović — Senija „Sena“ Malkoč (tugʻilganda Zulfikarpašić)
- Mira Furlan — Ankica Vidmar
- Mustafa Nadarević — Zijah „Zijo“ Zulfikarpašić
- Predrag Laković — Franyo
- Pavle Vujisić — Muzafer Zulfikarpašić
- Slobodan Aligrudić — Ostoja Cekić
- Aleksandar Dorčev — doktor Evgeni Lyaxov
- Silvija Puharić — Masha Lyaxov
- Emir Hadžihafizbegović — Fahro Zulfikarpašić
- Davor Dujmović — Mirza Malkoč
- Eva Ras — Ilonka Petrović
- Jelena Čović — Nataša Petrović
- Amer Kapetanović — Seryoja Petrović
- Zoran Radmilović — uchuvchi Brko
- Tomislav Gelić — Hamdo Malkoč, sartarosh va xatnachi
- Zaim Muzaferija — Prezident
Manbalar
- ↑ „When Father Was Away on Business“. Box Office Mojo. Qaraldi: 24-iyun 2017-yil.
- ↑ 2,0 2,1 „Otac na službenom putu“. festival-cannes.com. Qaraldi: 24-iyun 2017-yil.
- ↑ 3,0 3,1 „The 58th Academy Awards (1986) Nominees and Winners“. oscars.org. Qaraldi: 10-noyabr 2013-yil.
- ↑ „When Father Was Away on Business“. Hollywood Foreign Press Association. Qaraldi: 24-iyun 2017-yil.
- ↑ „Timeline“. Pula Film Festival. 11-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 24-iyun 2017-yil.