Wikirating
Wикиратинг — бу мамлакатлар, компаниялар ва тузилган маҳсулотларнинг кредит рейтинги ҳақида жамоатчилик маълумотларини тақдим этишга қаратилган бепул ҳамкорликдаги кредит рейтинглари платформаси. Бу мустақил, холис ва шаффоф рейтингни аниқлаш учун биринчи навбатда жамият томонидан тақдим этилган маълумотлар ва маълумотларга асосланган биринчи мустақил рейтинг платформаси ҳисобланади[2][3][4][5][6][7].
| Wикиратинг | |
|---|---|
|
| |
| Тижоратми | Йўқ |
| Қайси тилларда | инглизча |
| Муассиси | Дориан Cредé, Wикиратинг Ассоcиатион[1] |
| Муаллифи | Дориан Cредé |
| УРЛ | www.wикиратинг.орг |
Тарихи
Платформани ишлаб чиқиш 2010-йилнинг баҳорида бошланган. Австриялик математик Дориан Cредé ҳамкасби Эрван Салембиэр билан бирга уни яратишга киришган. Платформа 2011-йил октабр ойида МедиаWики тузилиши ичида интернетдан жой олган. 2011-йил охирига келиб, 2100 га яқин фойдаланувчилар рейтингларга ҳисса қўшишган[4]. 2012-йил феврал Салембиэр Wикиратингни тарк этди ва 2012-йил ноябр ойида Американинг нотижорат рейтинг компанияси Публиc Сеcтор Cредит Солутионс ушбу платформада ўзининг очиқ рейтинг маълумотларини эълон қилди[8].
Рейтинг схемаси
Wикиратинг анъанавий рейтинг агентликлари билан бир хил рейтинг схемасидан фойдаланади, яъни „ААА“ (энг юқори рейтинг) дан „Д“ гача (стандарт).
Баҳолаш усуллари
Платформа рейтингни аниқлашнинг учта усулини таклиф қилади.
Давлат сектори кредит асослари
Публиc Сеcтор Cредит Фрамеwорк (Давлат сектори кредит асослари)
Овоз бериш
Wикиринг фойдаланувчилари ҳар бир мамлакат ёки компания рейтингига овоз беришлари мумкин. Манипуляцияни олдини олиш учун овоз бериш бир овоз билан чекланган.
Суверен Wикиратинг Индех (СWИ)
СWИ (Мустақил Wикиратинг Индех) ҳукуматнинг кредит қобилиятига таъсир кўрсатадиган турли омилларни ҳисобга олган шаффоф формуладан фойдаланиб ҳисобланади.
2013-йил октабр ҳолатига кўра СWИ индекси қуйидаги беш мезонни ўз ичига олади (улуш қиймати билан):
- давлат қарзи (ялпи ички маҳсулотнинг %) — 50 %
- то'лов баланси (ялпи ички маҳсулотга нисбатан %) — 20 %
- Ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш сур’ати — 10 %
- Инфляция даражаси — 10 %
- Ишсизлик даражаси — 10 %
Олинган қиймат инсон тараққиёти индекси (ҲДИ) (60 %) ва коррупсияни идрок этиш даражаси (40 %) бўлган „тузатиш омили“ га кўпайтириш орқали ўрнатилади[9][10].
- Ҳисоб-китоблар
Ҳар бир мезон барча мамлакатларнинг нисбий минимал ва максимал миқдорини ҳисобга олган ҳолда тузатилади.Ҳисобланган қийматлар электрон жадвалда тузилади[11].
Манбалар
- ↑ „Wикиратинг:Абоут“. Wикиратинг. 2013-йил 31-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012.
- ↑ „Гемеинсам диэ Wелт беwертен“. Неуэ Зüрчер Зеитунг (2012-йил 21-феврал). 2013-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 28-октябр.
- ↑ „Мит дер Мачт дер Массе“. Спиэгел Онлине (2012-йил 23-январ). 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 28-октябр.
- ↑ 4,0 4,1 „АААстреине Идеэ“. Финанcиал Тимес Деуцчланд (2012-йил 2-январ). 2012-йил 8-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 4-январ.
- ↑ „Wикиратинг: уна алтернатива инновадора а лас агенcиас де cалифиcаcиóн“. РТ (2012-йил 29-январ). 2013-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 29-январ.
- ↑ „Wеб-Cоммунитй греифт нач Ратингмачт“. Wиэнер Зеитунг (2011-йил 29-декабр). 2012-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 4-январ.
- ↑ „Нотез лес пайс сур Wикиратинг“. Ле Матин (Сwитзерланд) (2011-йил 29-декабр). 2012-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 4-январ.
- ↑ „Cроwдсоурcед Cредит Ратинг Провидерс Жоин Форcес“. ПР Неwсwире (2012-йил 27-декабр). 2013-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 21-сентябр.
- ↑ „Ҳуман Девелопмент Репорт 2010“. 2011-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-октябр.
- ↑ „Cорруптион Перcептионс Индех 2010“. 2012-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-октябр.
- ↑ „ҳттп://www.wикиратинг.орг/wики/Ратинг_Метҳод_Совереигн_Wикиратинг_Индех_(СWИ)“. 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-октябр.