William Dean Howells
Wиллиам Деан Ҳоwеллс- (1-март, 1837 — Май 11, 1920) америкалик реалист, ёзувчи, адабиёцҳунос ва драматург бўлган. Унинг лақаби „Америка хатлари декани“ бўлган."Атлантик ойлик" номли газетанинг муҳаррири ва шу билан бир қаторда, ўзининг сермаҳсул ёзувлари туфайли машҳур бўлган. Шу жумладан, „Ҳар куни Рождество“ ҳикояси ҳамда „Силас Лапҳамнинг юксалиши“ ва „Алтруриядан келган саёҳатчи“ романларининг муҳаррири сифатида танилган.
| Wиллиам Деан Ҳоwеллс | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1-март 1837-йил |
| Вафоти |
18-апрел 1955-йил (76 ёшда) Манҳаттан, Неw Ёрк (шаҳар), Америка Қўшма Штатлари |
| Касби |
|
| Фуқаролиги |
|
| Фаолият йиллари | 1861-1865 |
| Турмуш ўртоғи | Элинор Меад |
| Болалари |
Wинифред Ҳоwеллс (б. 1863) Жоҳн Меад Ҳоwеллс (б. 1868) Милдред Ҳоwеллс (б. 1872) |
| Онаси | Марй Арден |
| Имзоси | |
| Файл:Апплетонъс Ҳоwеллс Wиллиам Деан сигнатуре.жпг | |
Биографияси
Ҳаётнинг бошланғич даври ва оиласи
Wиллиам Деан Ҳоwеллс 1837-йил 1-март Мартинсвилле (Индиана),(ҳозирги кундаги — Мартинс Феррй (Оҳио))да Wиллиам Cоопер Ҳоwеллс ва Марй Деан Ҳоwеллсларнинг,[1] 8 фарзандидан 2-чиси эди. Унинг отаси Оҳио (Неw Ёрк) атрофида тез-тез кўчиб юрадиган газета муҳаррири ва матбуотчи эди.[2] 1840-йилда оиласи билан Ҳамилтон (Оҳио) кўчди, у ерда отаси „Янги черковга“ эргашди.[3] Уларнинг сарфланган 9 йили уларнинг бир жойда сарфлаган энг кўп вақти бўлди. Гарчи ёш Ҳоwеллсни ота-онаси унинг адабий қизиқишлари учун рағбатлантирган бўлса ҳам, оила тежамкор яшаши керак эди.[4] У ёшлигида отасига матн териш ва чоп этишда ёрдам беришни бошлади, бу иш ўша пайтда принтер сифатида танилган. 1852- йилда отаси шеърларидан бирини унга билдирмасдан „Оҳаё штати журнали“ да нашр қилишни йўлга қўйди.
Дастлабки карераси
1856 -йил Ҳоwеллс,Оҳаё штати Вакиллар палатасига котиб этиб сайланди. 1858 йилда у „Оҳаё штати журнали“ да ишлай бошлади, у ерда Шеър ва қисқа ҳикоялар ёзди, шунингдек, франсуз, испан ва немис тилларидан парчаларни таржима қилди. У Немис тили ва бошқа тилларни астойдил ўрганган ва Ҳеинрич Ҳеинега катта қизиқиш билдирган. 1860-йилда Бостонга ташриф буюриб; Жамес Т. Фиэлдс, Жамес Русселл Лоwелл ва Ҳенрй Давид Тҳореаулар билан учрашди. Ҳенрй Адамс, Ҳенрй Жамес ва Оливер Wенделл Ҳолмес Жр.ларнинг дўстига айланди.[5] 1860 - йилда Ҳоwеллс Абраҳам Линcолннинг сайлов кампанияси биографиясини „'Абраҳам Линcолн ҳаёти“'ни ёзди ва кейинчалик Венецияда консулликка эга бўлди.
Муҳаррирлик ва бошқа адабий ишлар
1865-чи йилда Ҳоwеллс Америка Қўшма Штатларига қайтиб келди ва Cамбридге, Массачусетц штатига жойлашди. 1866-йилнинг январида Жамес Фиэлдс унга „Тҳе Атлантиc Монтҳлй“да муҳаррир ёрдамчиси лавозимини таклиф қилди; у Фиэлдснинг қаттиқ назоратидан қониқмаган бўлса ҳам, юқори маош учун муваффақиятли музокаралардан сўнг қабул қилди.[6] Ҳоwеллс 5 йил муҳаррир ёрдамчиси сифатида ишлагандан кейин, 1871 йилда муҳаррир этиб тайинланди ва у бу лавозимда 1881 йилгача қолди. 1869 йилда у Марк Тwаин билан учрашди ва у билан узоқ йиллик дўстлик муносабатларини ўрнатди. Лекин, унинг Жонатҳан Бахтер Ҳаррисон билан бўлган муносабати адабий услубини яхшилаш учун унга муҳимроқ эди. Харрисон 1870-йилларда „Тҳе Атлантиc Монтҳлй“ журналида оддий америкаликлар ҳаёти ҳақида бир қатор мақолалар ёзган.[7] Ҳоwеллс „Италиан поэц оф оур cентурй“ учун бир қанча лексиялар ўтди.[8] Унинг шеърлари 1873 ва 1886 йилларда тўпланган ва бу тўплам 1895 йили „Стопс оф Вариоус Қуиллс“ номи остида чиқарилган. У америкалик реалистлар мактабининг биринчи очган инсонлардан эди ва бундан бошқача фантастикалар турига унчалик ҳам ҳамдард эмас эди. Унинг ёзувлари қолган бир қанча ёзувчиларни ҳам руҳлантирди, жумладан, Степҳен Cране, Франк Норрис,Ҳамлин Гарланд ва Паул Лауренcе Дунбар.
Келаси йилларда
1902 - йилда Понй Бейкернинг парвози қисман ўз болалигидан илҳомланган болалар учун китоб бўлган.[9] Шу йилнинг ўзида Пискатақуа дарёси га қарган (Киттерй Поинт, Маинеда) жойлашган ёзги уй сотиб олди.[10] У ҳар йили Элинор вафот этгунга қадар у эрга қайтиб келди, у уйни ўғли ва оиласига қолдириб, Ёрк бандаргоҳидаги уйга кўчиб ўтди. Унинг набираси Жон Ноес Мид Хоуэллс 1979- йилда бу мулкни Ҳарвард университетига ёдгорлик сифатида ҳадя қилган.[11] 1910-йил феврал ойида Элинор Ҳоwеллс ёмонлашган Невритни даволаш учун Морфин дан фойдаланишни бошлади.[12] У 6-май куни, туғилган кунидан бир неча кун ўтгач ва Ҳоwеллснинг дўсти Марк Тwаин вафотидан икки ҳафта ўтгач вафот этди. Ҳоwеллс ва унинг қизи Милдред йилнинг бир қисмини Конкорд авенюдаги Кембриждаги уйларида ўтказишга қарор қилишди; гарчи Элинорсиз уларга бу оғир бўлса ҳам.[13] Ҳоwеллс 1920-йил 11-майда ярим тунда, уйқусида вафот этди ва Кембрижда (Массачусец штатида) дафн этилган.[14] 8 йил ўтгач, қизи унинг ёзишмаларини адабий ҳаётининг таржимаи ҳоли сифатида нашр этди.
Манбалар
- ↑ Лйнн, 35
- ↑ Wиллиам Д. П. Блисс (эд.), Тҳе Энcйcлопедиа оф Соcиал Реформс. Тҳирд Эдитион. Неw Ёрк: Функ анд Wагналлс Cо., 1897; пг. 698.
- ↑ Олсен, 33-34
- ↑ Олсен, 36
- ↑ Сеэ, э.г., Смитҳ, Ҳарриэт Элинор, эд., Тҳе Аутобиограпҳй оф Марк Тwаин, Волуме 1, Университй оф Cалифорниа Пресс, 2010, п.475.
- ↑ Гоодман анд Даwсон, 107-108
- ↑ Фрйcкстедт 1958
- ↑ Ҳарриэт Книгҳт Смитҳ, Тҳе Ҳисторй оф тҳе Лоwелл Институте, Бостон: Ламсон, Wолффе анд Cо., 1898.
- ↑ Олсен, 5
- ↑ Ж. Деннис Робинсон. „Wиллиам Деан Ҳоwеллс ат Киттерй“. сеаcоастнҳ.cом.
- ↑ Wиллиам Деан Ҳоwеллс Мемориал Ҳоусе, Киттерй Поинт, Маине (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-06-27 санасида архивланган)
- ↑ Гоодман анд Даwсон, 401
- ↑ Гоодман анд Даwсон, 402
- ↑ ИСИТЕ Десигн. „Cамбридге Cеметерй - Публиc Wоркс - Cитй оф Cамбридге, Массачусетц“. cамбридгема.гов. 2014-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-апрел.