Wиндоwс 11 — Wиндоwс 10 операцион тизимининг давомчиси ҳисобланиб, Миcрософт томонидан Wиндоwс НТ оиласига мансуб бўлган шахсий компютерлар учун операцион тизимдир. Унинг илк тақдимоти 2021-йил 24-июнда бўлиб ўтди[1]. Wиндоwс 11 2021-йил 5-октябрда Wиндоwс 10 билан ишлайдиган мувофиқ қурилмалар учун Wиндоwс Упдате орқали бепул янгиланиш сифатида чиқарилди[2]. Айнан худди санада Миcрософт Оффиcе 2021 чиқарилганлиги эълон қилинди[3][4][5].

Операцион тизим
Wиндоwс 11
Ишлаб чиқувчи Миcрософт
ОТ оиласи Wиндоwс НТ
Негизи Wиндоwс 10
Негиз коди ёпиқ (айрим иловалари очиқ манба кодли)
Илк э’лон қилиниши 5-октябр 2021-йил 5-октябр, 2021-йил (5 йил аввал) (2021-10-05)
Сўнгги версияси 10.0.22000.282 21-октябр, 2021-йил (5 йил аввал) (2021-10-21)
Тугал версиялар янгиланиш частотаси Йилига бир марта - 2022-йилдан октябр ойида
Со’нгги тест версияси  (10.0.22483.1011 22-октябр, 2021-йил (5 йил аввал) (2021-10-22))
Янгиланиш услуби Wиндоwс Янгиланиш маркази
Миcрософт Сторе
ИСО образи орқали
Wиндоwс Янгиланиш сервери хизмати (WСУС)
Қо’ллаш тиллари 110 та (жумаладан ўзбек тилини ҳам қўллайди)
Қо’ллайдиган платформалари х64
АРМ64
Ядро типи гибрид (Wиндоwс НТ ядроси асосида)
Интерфейс Wиндоwс шелл (ГУИ) “Флуэнт Десигн”
Лицензия ЭУЛА
Ҳолати фаол
Олдингиси Wиндоwс 10 (2015)
Веб сайт миcрософт.cом/wиндоwс/wиндоwс-11

Ишлаб чиқиш тарихи

Wиндоwс 10 операцион тизими чиқарилгандан сўнг, Миcрософт Wиндоwс 10 операцион тизимини “Wиндоwснинг сўнгги версияси” бўлишини айтган эди[6][7]. Операцион тизимда вақт ўтиши билан янги тузилмалар ва янгиланишлар чиқарилишига зарурат бор деб қарала бошлади. Бироқ, Wиндоwснинг янги версияси ёки қайта ишлаб чиқилиши ҳақидаги тахминлар 2021-йил январ ойида, Миcрософт томонидан “Wиндоwсни визуал ёшартириши”га тегишли иш рўйхати эълон қилинганидан кейин пайдо бўлди[8]. Хабар қилинишича, «Сун Валлей» (Қуёшли ўлка) код номи остида ишлаб чиқилган Wиндоwс учун визуал янгиланиш тизим фойдаланувчи интерфейсини қайта лойиҳалаштиришга мўлжалланган[9]. 2021-йил 15-июнда Интернет тармоғида Wиндоwс 11 операцион тизимининг тахмин қилинган бета версияси ҳақида маълумотлар пайдо бўлди. Унда ишлаб чиқиш бекор қилинган Wиндоwс 10Х интерфейсига ўхшаш интерфейс, шунингдек Wиндоwс 11 учун қайта ишланган кўриниш ва савдо белгиси намойиш этилди[10].

Миcрософт Буилд 2021 дастурчилар конференциясида Миcрософт бош директори Сатя Наделла Wиндоwснинг кейинги авлоди ҳақида сўз юритди. У бир неча ойдан бери янги операцион тизим устида ишланаётганлиги ҳамда яқин орада унинг расмий тақдимоти бўлишини айтди[11]. Наделла нутқидан бир ҳафта ўтиб, Миcрософт Wиндоwснинг 2021-йил 24-июнга режалаштирилган тадбирига таклифнома юборишни бошлади[12][13]. 21-июн куни Миcрософт Wиндоwс 11 устида ишлаётганлиги ҳақидаги хабарлар тарқалди.

24-июн куни Миcрософт Wиндоwс 11 расмий тақдимотини ўтказди. Тадбир 11:00 (Ню-Ёрк вақти билан), 16:00 (Тошкент вақти билан)да бошланди. Унда болғуси операцион тизим янгиликлари намойиш этилди.

Янгиликлари

Интерфейсда

Ушбу тизим “Миcрософт Флуэнт Десигн” деб номланувчи янгиланган фойдаланувчи интерфейсига эга. Бутун тизим шаффофлик, соялар ва юмалоқ бурчакларга эга эканлиги билан ажралиб туради[14]. Қайта ишланган Ишга тушириш («Пуск») менюси жорий этилди, у вазифалар панели ўртасида жойлашган (лекин уни аввалгидек жойлаштириш мумкин), жонли плиткалар мавжуд эмас. Вазифалар панели ҳам марказлаштирилган ва соддалаштирилган[10]. Wиндоwс 10ъда илгари тақдим этилган Вазифаларни кўриш функсияси янгиланган дизайн асосида ишлаб чиқилган. Шунингдек янги тизим иконкалари, товушлар ва виджетлар қўшилган[15].

Wиндоwс 11 янгиланган Сегоэ УИ Вариабле шрифтини ўз ичига олади. Шрифт олдинги Сегоэ УИ шрифтида ҳисобга олинмаган замонавий юқори ДПИ дисплейларини қўллаб-қувватлашга мўлжалланган[16].

Ишлаб чиқувчилар Wиндоwс 11ъда фон вазифалари билан ишлашни яхшиладилар, бу эса уни аввалгидан кўра тезроқ ва самаралироқ ишлашини таъминлашга олиб келади.

Кириш ва ўчириш экранлари учун стандарт кўк ранг схемаси қора ранг билан алмаштирилди. “Ўлик кўк экран” (БСОД) ҳам қора рангга ўзгартирилган[17].

Ўзгаришлари

Иловалар ва бошқа контентлар учун ягона дўкон сифатида хизмат қилувчи “Миcрософт Сторе” Wиндоwс 11ъда қайта ишлаб чиқилди. Энди Миcрософт ишлаб чиқувчиларга Wин32, Прогрессиве Wеб Аппс ва бошқа қадоқлаш технологияларини стандарт Универсал Wиндоwс Платформ иловалари билан бир қаторда “Миcрософт Сторе”да тарқатиш имконини яратди[18].

“Миcрософт Теамс” ҳамкорлик платформаси Wиндоwс 11 фойдаланувчи интерфейсига киритилди ва унга вазифалар панели орқали кириш мумкин. Бу платформа Скйпе ўрнига таклиф этилди[19][20][21]. Чунки бундай платформаларга CОВИД-19 пандемияси шароитида талаб ошганлиги ҳисобга олинди.

Шунингдек Wиндоwс 11 “Чромиум”га асосланган “Миcрософт Эдге” веб-браузери билан таъминланди. Бу браузер “Интернет Эхплорер”ни ўз ичига олмайди ҳамда қўлламайди[22].

Янгиланган Хбох иловаси, шунингдек Хбох Сериэс Х/Съда тақдим этилган “Ауто ҲДР” ва “ДиреcтСтораге” технологиялари Wиндоwс 11ъга қўшилди. Шу боис операцион тизимга компютерда “ДиреcтХ12” график картаси ҳамда “НВМе-ССД”ни қўллаши талаб этилади.

Вазифалар панелидаги тугмани босиш орқали виджет панели мавжуд. Виджетлар МСН хизматидан янгиликлар, спорт, об-ҳаво ҳамда молиявий маълумотларни кўрсатиб боради[23][24].

Андроид учун Wиндоwс қуйи тизими

Илк версияларда бу функсия киритилмаган бўлса-да[25][26], келгуси 2022-йилга мўлжалланган Wиндоwс 11ънинг янгиланишида расман фойдаланувчиларга Андроид учун янги Wиндоwс қуйи тизими (WСА) ва Андроид очиқ манба лойиҳаси (АОСП) ёрдамида Андроид иловаларини ўрнатиш ва ишга тушириш имконини бериш кўзда тутилди (бироқ буни октябр янгиланишида ҳам қилиш мумкин). Андроид иловаларни Миcрософт Стореъдаги “Амазон Аппсторе” орқали олиш мумкин[27]. Иловаларни ишга тушириш учун Миcрософт ҳисоб қайдномаси, Амазон ҳисоб қайдномаси, “Амазон Аппсторе” мижозининг бир марталик ўрнатилиши ҳамда компютерда 8 Гб ёки ундан кўп тезкор хотира (РАМ) талаб этилади[28][29][30][31][32]. Бундан ташқари фойдаланувчилар Андроид иловалар тўплами (АПК) файл форматидан фойдаланиб, ҳар қандай манбадан Андроид иловаларини кўчириб олиб ўрнатишлари мумкин.

Хавфсизлик

Минимал тизим талабларининг бир қисми сифатида Wиндоwс 11 фақат Ишончли платформа модули (ТПМ) 2.0 хавфсизлик процессорига эга қурилмаларда ишлайди[33]. Миcрософт маълумотларига кўра, ТПМ 2.0 процессори прошивка ва қўшимча қурилмаларга ҳужумлардан ҳимояланиш учун “ўта муҳим” ҳисобланади. Бундан ташқари, Миcрософт энди Wиндоwс 11 қурилмаларида ўрнатилган ва стандарт Виртуализацияга асосланган хавфсизлик (ВБС), “Ҳйпервисор Протеcтед Cоде Интегритй” (ҲВCИ) ва “Сеcуре Боот” бўлишини талаб қилади. Операцион тизим, шунингдек, нол кунлик эксплуатациядан ҳимоя қилиш учун қўллаб-қувватланадиган Интел ва АМД процессорлари учун ускуналар тўпламидан ҳимояланишга эга.

Олдинги (Wиндоwс 10) каби Wиндоwс 11 ҳам Wиндоwс Ҳелло орқали ко'п факторли аутентификацияни ва биометрик аутентификацияни қўллаб-қувватлайди.

Тизим талабномаси

Wиндоwс 11 фақат 64 битли версияда тақдим этилади. Эълон қилинган вақтда минимал тизим талаблари:

  • икки ёки ундан кўп ядроли 1 гигагерцли процессор;
  • 4 ГБ тезкор хотира (ДДР), лекин 8-16 ГБ тезкор хотира бўлса мақсадга мувофиқ бўлади;
  • 64 ГБ қаттиқ дискдан бўш жой;
  • ДиреcтХ 12/WДДМ (Wиндоwс Дисплай Дривер Модел) 2.хъни қўллаб-қувватловчи видеокарта бўлиши лозимлиги айтилган.

Манбалар

  1. ↑ „Представлена Wиндоwс 11“ (ру). Вести.Ру (2021-йил 24-июн).
  2. ↑ „Панай, Панос (4-октабр 2021-йил). "Wиндоwс 11: А неw эра фор тҳе ПC бегинс тодай". Wиндоwс Эхпериэнcе Блог. Ретриэвед 4-октабр 2021-йил.“ (эн).
  3. ↑ Том Wаррен. „Миcрософт кеэпс ҳинтинг ат ан Оcтобер релеасе фор Wиндоwс 11“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 28-июн).
  4. ↑ „Упграде то тҳе Неw Wиндоwс 11 ОС | Миcрософт“ (эн-ус). Wиндоwс.
  5. ↑ Сэм Спейд. „Wиндоwс 11 выйдет 4 октября. Владельцы Wиндоwс 10 смогут обновить систему бесплатно — Железо на ДТФ“. ДТФ (2021-йил 31-август).
  6. ↑ „Wиндоwс форевер: Wиндоwс 10 буилдс wилл cонтинуэ эвен афтер Миcрософт шипс ит“ (эн). ПCWорлд (2015-йил 30-апрел). Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  7. ↑ „Wиндоwс 10 Такес Иц Плаcе ас Миcрософт'с 'Форевер ОС' -- Редмондмаг.cом“ (эн-УС). Редмондмаг. Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  8. ↑ Wаррен. „Миcрософт планнинг ʻсwеэпинг висуал режувенатион оф Wиндоwс’“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 4-январ). Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  9. ↑ „Эверйтҳинг wе кноw абоут Wиндоwс' биг Сун Валлей релеасе со фар“. Wиндоwс Cентрал (2021-йил 3-июн). Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Wиндоwс 11 Буилд Леакс, Шоwс а Неw Десктоп УИ, Старт Мену, анд Море“. ревиэwгеэк (15-июн 2021-йил). 2021-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-июл.
  11. ↑ „Сатя Наделла теасес мажор упдатес cоминг соон то Wиндоwс дуринг Буилд 2021 кейноте“. Wиндоwс Cентрал (25-май 2021-йил).
  12. ↑ „Миcрософт то ревеал иц нехт генератион оф Wиндоwс он Жуне 24тҳ“. Тҳе Верге (2-июн 2021-йил).
  13. ↑ „Миcрософт Wиндоwс Эвент - Wатч тҳе Жуне 24 ЛИВЕ стреам“. Миcрософт (2-июн 2021-йил).
  14. ↑ „Wиндоwс 11 Леакс Индиcате а Драматиc Неw Лоок Ис Cоминг Соон“ (эн-ус). Гизмодо. Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  15. ↑ „Леак Шоwс Офф 'Wиндоwс 11' Аҳеад оф Нехт Wеэк'с Миcрософт Эвент“ (эн). ПCМАГ. Қаралди: 2021-йил 16-июн.
  16. ↑ „Wиндоwс 11 феатурес алреадй ин превиэw: Эверйтҳинг ёу cан трй ригҳт ноw“ (эн-УС). хда-девелоперс (2021-йил 18-июн). Қаралди: 2021-йил 21-июн.
  17. ↑ Том Wаррен. „Миcрософт’с Блуэ Сcреэн оф Деатҳ ис чангинг то блаcк ин Wиндоwс 11“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 1-июл). Қаралди: 2021-йил 3-июл.
  18. ↑ „Миcрософт ис cоммиттед то тҳе Миcрософт Сторе wитҳ Wиндоwс 11“. Wиндоwс Cентрал (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  19. ↑ Ричард Лаwлер. „Миcрософт дидн’т килл Скйпе, бут Wиндоwс 11 ис шовинг ит оут оф сигҳт“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  20. ↑ Чрис Wелч. „Миcрософт Теамс wилл бе диреcтлй интегратед ас парт оф Wиндоwс 11“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  21. ↑ Том Wаррен. „Миcрософт анноунcес Wиндоwс 11, wитҳ а неw десигн, Старт мену, анд море“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  22. ↑ Том Wаррен. „Wиндоwс 11 ис делетинг Интернет Эхплорер“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 25-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  23. ↑ Том Wаррен. „Wиндоwс 11 леак ревеалс неw УИ, Старт мену, анд море“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 15-июн). Қаралди: 2021-йил 19-июн.
  24. ↑ „Wиндоwс 11 ҳас а неw 'Wидгец' панел тҳат реплаcес Неwс & Интересц“. Wиндоwс Cентрал (2021-йил 16-июн). Қаралди: 2021-йил 19-июн.
  25. ↑ Габриэл Эрард. „Wиндоwс 11 се ланзарá син эл сопорте де аппс де Андроид, уна де сус cараcтерíстиcас мáс эсперадас“ (эс). Ҳипертехтуал (2021-йил 31-август). 2021-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  26. ↑ „Wиндоwс 11: лас аплиcаcионес де Андроид но ллегарáн эсте аñо а ла платаформа де Миcрософт“ (эс). ФаерWаер. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  27. ↑ „Wиндоwс 11 разрешит установку и запуск Андроид-приложений“ (ру). Вести.Ру (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 5-октябр.
  28. ↑ „Андроид апплиcатионс ин Wиндоwс 11 wилл реқуире ат леаст 8 ГБ оф РАМ“ (эн-УС). НеwсWеп (2021-йил 13-сентябр). 2021-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  29. ↑ „Амазон анд Миcрософт cреате неw оппортунитиэс фор девелоперс анд инcреасе ретурн он инвестмент ин тҳе Амазон Аппсторе : Аппсторе Блогс“. девелопер.амазон.cом. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  30. ↑ Жордан Новет,Киф Лесwинг,Тодд Ҳаселтон. „Миcрософт жуст унвеилед Wиндоwс 11: Ҳере'с эверйтҳинг ит анноунcед“ (эн). CНБC (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  31. ↑ Том Wаррен. „Миcрософт ис брингинг Андроид аппс то Wиндоwс 11 wитҳ Амазон’с Аппсторе“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  32. ↑ Чаим Гартенберг. „Wиндоwс 11’с Интел-поwеред Андроид аппс wилл рун он АМД анд Арм проcессорс, тоо“ (эн). Тҳе Верге (2021-йил 24-июн). Қаралди: 2021-йил 4-октябр.
  33. ↑ „Wиндоwс 11 wон'т wорк wитҳоут а ТПМ - Wҳат ёу неэд то кноw“ (эн-ус). БлеэпингCомпутер. Қаралди: 2021-йил 4-октябр.