Hyde Park

Ҳйде Парк (талаффузи: Ҳайд Парк) — Лондон марказидаги 1,4 км² қироллик парки. Ғарбдан Кенсингтон боғлари билан туташган. Сиёсий митинглар, тантаналар ва байрамлар учун анъанавий жой.

Тарих

Қадимги ҳудуд номи билан аталган Ҳйде Парк Норманд истилосидан олдин ҳам мавжуд бўлган, кейин эса истило пайтида ва кейин Генрих ВИИИ ҳукмронлигигача Вестминстер Аббейига тегишли эди. Монастирлар тарқатиб юборилиши бошланиши билан (1536), Генрих ВИИИ уни ўзининг ов ўйин-кулгилари учун ишлатиш учун хазинага мусодара қилди^[1]. Жеймс И даврида парк омма учун очиқ эди ва Чарлз ИИ даврида у лондонликларнинг севимли масканига айланди.

Боғнинг асосий диққатга сазовор жойи — сузишга рухсат берилган Серпантин кўли. Паркнинг жануби-шарқий бурчагида Веллингтон герсоги музейи жойлашган.Шунингдек, Апслей уйи ва Веллингтон арчаси жойлашган. Ушбу об’эктлар 1815-йилда Ҳйде Паркда Веллингтоннинг Наполеон устидан қозонган ғалабасига бағишланган тарихий парад бўлиб ўтганлиги хотирасига қурилган. 1822-йилда Ҳайд-паркда герсог шарафига ҳайкалтарош сер Ричард Wестмакотт^[1] томонидан Ахиллеснинг улкан ҳайкали ўрнатилди. Бу Британия пойтахтидаги бутунлай яланғоч одамнинг биринчи ҳайкали эди. Ҳатто унинг жинсий аъзоларини қоплаган бронза анжир барги билан тўлдирилган бўлса ҳам, у шаҳар аҳолисининг шов-шувига сабаб бўлди^[2]. [[Файл:Wестма.жпг|лефт|тҳумб|254х254пх| Ҳайд-паркда Веллингтон герсогининг Наполеон устидан қозонган ғалабасига бағишланган Ахиллес ҳайкали ҳайкалтарош Р. Вестмако ]] Қиролича Виктория 1851-йилги биринчи Жаҳон кўргазмаси ўтказиладиган жой сифатида Ҳйде Паркни танлади, бунинг учун паркда „дунёнинг янги мо''жизаси“ — Кристал сарой (сақланмаган). 1889 -йилда Ҳйде Паркда „Бўш вақтларда юрувчилар, очиқ омнибуслар ва югурувчи таксилар“ деб номланган қисқа метражли филми суратга олинган.

2012-йилда Лондон Олимпиадаси пайтида Ҳйде Паркда триатлон мусобақалари, шунингдек, очиқ сувда 10 км сузиш бўлиб ўтди.

2012-йил 17-июл куни Мадонна Тҳе МДНА Тоур доирасида паркда чиқиш қилди, концертга 55 000 га яқин томошабин ташриф буюрди.

2015-йил 27-июн куни Ҳйде-Паркда америкалик қўшиқчи Тайлор Сwифтнинг^[3] консерти бўлиб ўтди.

2018-йилда Тҳе Cуре мусиқа тарихидаги белгиловчи рок гуруҳларидан бири ўзининг 40 ёшини боғда концерт билан нишонлади. Консерт „Тҳе Cуре — Анниверсарй 1978-2018 Ливе ин Ҳйде Парк Лондон“^[4] деб номланган.

Спикерлар бурчаги

Англиядан ташқарида, Ҳйде Парк энг машҳур Спикерлар бурчаги бу ерда ҳар ким нутқ сўзлаши мумкин. Бу ерда турли нотиқ ва воизлар анъанага кўра ўзларининг нотиқлик маҳоратини ошириб борадилар. Шу сабабли, Ҳайд Парк ҳар қандай ғояларни эркин эълон қилиш ва ҳимоя қилиш мумкин бўлган жой билан синонимга айланди. Қайта қуриш даврида СССР шаҳарларидаги „Гайд боғлари“ турли сиёсий ва фалсафий оқимлар вакилларининг ўз қарашларини тарғиб қилиш учун йиғилиш жойлари деб атала бошланди.



Серпантин кўли		Ҳайд парки қушлар назаридан

Ёдгорликлар

Урушда қатнашган ҳайвонларга ёдгорлик

2004-йилда Ҳйде Паркнинг шарқий қисмида урушда қатнашган ҳайвонлар хотирасига бағишланган ёдгорлик очилди.

Бу девор бўлиб, унинг юзасида одамлар асрлар давомида ўз урушларида фойдаланган ҳайвонлар тасвирланган барелеф мавжуд. Деворнинг ўртасида ўтиш жойи бор, унинг олдида иккита оғир юкланган хачирнинг ҳайкаллари жойлашган. Улар девордаги бўшлиқдан олдинга, олд томонга ўтаётганга ўхшайди.

Деворда иккита ёзув бор. Биринчисида шундай дейилган: „Ушбу ёдгорлик Британия ва иттифоқчи кучлар таркибидаги ҳар доим уруш ва тўқнашувларда хизмат қилган ва ҳалок бўлган барча ҳайвонларга бағишланган“, иккинчиси пастда жойлашган: „Уларнинг бошқа иложи йўқ эди“^[5].

Манбалар

↑ ^1,0 ^1,1 „Тҳе Аcқуиситион оф тҳе Эстате | Бритиш Ҳисторй Онлине“. www.бритиш-ҳисторй.аc.ук. 2009-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-июн.
↑ Русский репортёр. 2010. № 23. С.88
↑ МТВ Ревиэw: БСТ Ҳйде Парк Провес Wҳй Тайлор Сwифт Ис Жуст Тҳе Бест Поп Стар | МТВ УК
↑ „Тҳе Cуре – Анниверсарй 1978-2018 Ливе ин Ҳйде Парк Лондон | CинемаЭмотион.ру — Кинособития, прямиэ трансляции в вашем городе“. cинемаэмотион.ру. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 17-июл.
↑ Максимов, Борис. „Как Британия чтит память четвероногих и пернатых героев войны“ (эн). ББC Неwс Русская служба (2018-йил 7-октябр). Қаралди: 2018-йил 24-октябр.

[:0-1] 1,0 ^1,1 „Тҳе Аcқуиситион оф тҳе Эстате | Бритиш Ҳисторй Онлине“. www.бритиш-ҳисторй.аc.ук. 2009-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-июн.

[2] Русский репортёр. 2010. № 23. С.88

[3] МТВ Ревиэw: БСТ Ҳйде Парк Провес Wҳй Тайлор Сwифт Ис Жуст Тҳе Бест Поп Стар | МТВ УК

[4] „Тҳе Cуре – Анниверсарй 1978-2018 Ливе ин Ҳйде Парк Лондон | CинемаЭмотион.ру — Кинособития, прямиэ трансляции в вашем городе“. cинемаэмотион.ру. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 17-июл.

[5] Максимов, Борис. „Как Британия чтит память четвероногих и пернатых героев войны“ (эн). ББC Неwс Русская служба (2018-йил 7-октябр). Қаралди: 2018-йил 24-октябр.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]