Xeb-sed sahifasining manbasini koʻrish

'''Heb-sed''' — [[qadimgi Misr]]ning „dum bayrami“dir. U [[Firʼavn|fir’avn]] hukmronligining 30-yilligi munosabati bilan juda katta tantana bilan nishonlangan va kelgusi har 3 yilda dabdaba bilan bayram qilingan. Faqat [[Exnaton|Akhenaten]] va qirolicha [[Xatshepsut]] belgilangan muddatdan oldin: oʻz hukmronliklarining tegishli ravishda toʻrtinchi va 16-yillarida heb-sedni nishonlagan.

Koʻpincha bayramni nishonlash maxsus ibodatxona qurilishi birga boʻlib oʻtgan. Osorkon II tomonidan Bubastisda qurilgan maʼbad majmuasi shunday ibodatxonalarning eng mashhuri hisoblanadi. Bayram qadimdan nishonlab kelingani ehtimolki, Den va Joser davrida tantana qilingan. Hayvon dumi oʻsha paytda qirollik liboslarining zaruriy elementlaridan biri edi; Keyinchalik uning oʻrnini jed egallagan.

Ushbu anʼananing boshlanishi antik davrlarga borib yoʻqoladi. Maʼlum bir vaqt oʻtgach hukmdor oʻz hukmronligini davom ettirish uchun kuch-qudratini omma oldida isbotlashi talab etilgan. Chunki mamlakatni dushmanlardan himoya qilishgina emas, balki oʻsha paytdagi inonchlarga koʻra, yer unumdorligi, chorva mollarining koʻpayishi, fuqarolarning baxti va farovonligi hukmdorning kuchiga bevosita bogʻliq deb hisoblangan. Agar u kuchini isbotlay olmasa, uni oʻldirib, oʻrniga yoshrogʻini qoʻyishgan. Misr shohining bunday majburiyatlari koʻp boʻlgan. Misol uchun, Horus va Set haqidagi afsonasiga koʻra, hukmdor dushman yoʻboshchisini magʻlub etishi talab etilardi. Keyingi davrlar hukmdorlari bu majburiyatni odat tusiga kirib qolgani uchun ramziy maʼnoda oʻtkazgan. Podshoh zimmasidagi koʻp sonli majburiyatlarni qabrda ham bajarishi kerak edi, chunki u qabrda ham hukmdor va xudo boʻlib qolishiga ishonilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Shou, Ian. Qadimgi Misrni oʻrganish. Oksford universiteti matbuoti. 2003-yil. — P.53 ISBN 0-19-511678-X.
* Komil, Jill. Qadimgi Misrliklar: Qadimgi Qirollikdagi hayot. Qohiradagi Amerika universiteti, 1996-yil. ISBN 977-424-392-7. 47-bet.
* Devid OʻKonnor va Erik Klayn, Amenxotep: uning hukmronligi istiqbollari, Michigan universiteti, 1998-yil, 16-bet.
* Kottrell, Leonard. Yoʻqolgan Fir’avnlar. Evans, 1950-yil. 71-bet.
* Uilkinson, Tobi A.H. Misrning ilk sulolasi. p. 63. Routledge, 1999-yil. ISBN 0-203-20421-2
* Applegate, Melissa Littlefield. Misrning hayot kitobi: Qadimgi Misr ibodatxonasi va qabr sanʼatining ramzi. HCI, 2001-yil. 173-bet.
* Uilyam Murnane, Sed festivali: tarixiy uslubdagi muammo, MDAIK 37, pp.369-76
* Koʻkrak qafasi, Jeyms Genri, Misrning qadimiy yozuvlari: Qadimgi davrlardan forslar istilosigacha boʻlgan tarixiy hujjatlar, Chikago universiteti matbuoti, 1906, bet. 116-117.
* Mathieu M.E. Heb-sed (Qadimgi Misr dini tarixidan). Qadimgi tarix byulleteni, 1956-yil, No 3, bet. 7-28. ISSN 0321-0391

== Havolalar ==

* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/258986/Heb-Sed Heb-Sed]{{En icon}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</small>
* {{Книга|заглавие=Большой Энциклопедический словарь|часть=Хеб-сед|год=2000|автор=}}

*
*
[[Turkum:Qadimgi Misr]]