1946-йил Борово аёллари томонидан Иккинчи Жаҳон уруши қурбонлари хотираси (серб кириллида).

Хорватиядаги аёллар аҳолининг ярмини ташкил қилади ва замонавий Хорватия маданиятида улар асосан эркаклар билан тенг ҳуқуқларга эга.

Демография

2011-йилги Хорватия аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, Хорватияда жами 4,284,889 кишидан 2,218,554 нафар аёл бор.

Аҳолининг жинсий нисбати туғилган ва 14 ёшгача бўлган 1 аёлга 1,06 эркак, 15 ёшдан 64 ёшгача бўлган 1 аёлга 0,99 эркак тўғри келади. Аммо 64 ёшдан ошганларда бу нисбат 1 аёлга 0,64 эркакни ташкил қилади. Аҳолининг умумий сонига нисбати 1 аёлга 0,93 эркак.[1] Хорватияда аёлларнинг умр кўриш давомийлиги 80,1 йил (2012).

2009-йилда Хорватияда 44 577та туғилиш бўлиб, уларнинг 22 877 нафари эркак ва 21 700 нафари қиз болалардан иборат. Уларнинг деярли барчаси тиббиёт муассасаларида амалга оширилган; фақат 34 та туғилиш бошқа жойларда содир бўлган. Умумий сонидан 38 809 нафари никоҳда ёки никоҳ тугаганидан кейин 300 кун ичида туғилган, оналарнинг биринчи фарзанди туғилгандаги ўртача ёши 27 ёшу 5 ойни ташкил этган. Умумий туғилиш коэффициэнти, яъни 15-49 ёшдаги ҳар 1000 аёлга туғилганлар сони 42,9, ёшга хос кўрсаткич эса 25-29 ёшдаги аёлларда 101,0 миллионга тенг.[1]

2014-йилда жами иш билан банд бўлганларнинг 46 фоизи аёлларга тўғри келади.

2013-йилда Хорватияда аёллар ўлимининг асосий сабаби қон айланиш тизими касалликлари 54,3 %, ўсма касалликларидан 23,6 % бўлган. Ўлимнинг бошқа муҳим сабаблари жароҳатлар, заҳарланишлар ва бошқа ташқи сабаблар (4,3 %), нафас олиш тизими касалликлари (3,5 %), овқат ҳазм қилиш тизими касалликлари (3,3 %), эндокрин, овқатланиш ва метаболик касалликлар (2,8 %).

Хорватиялик таниқли аёллар

Хорватия тарихида бир нечта таниқли хорват аёллари қайд этилган.

Желена Нелипчич Босния қироличаси эди. Беатриcа Франкопан олийжаноб аёл бўлиб, турмуш ўртоғи Ҳуняд қал’асининг меросхўри эди. Ана Катарина Зринска, шунингдек, Франкопан оиласидан, олийжаноб аёл бўлиб, санъат ҳомийси, ёзувчи ва ватанпарвар сифатида эсланади. Унинг қизи Желена Зрински миллий қаҳрамон ҳисобланади. Хорватия сиёсий тарихидаги яна бир таниқли аёл Савка Дабчевич-Куčар эди, у коммунистик даврда энг нуфузли хорват аёл сиёсатчиларидан бирига айланди ва Хорватиянинг 5- бош вазири ва Хорватиянинг 1-аёл Бош вазири бўлди.

Бадиий адабиётда Ивана Брлиć-Мажуранич болалар учун энг яхши хорват ёзувчиси сифатида эсга олинади. Слава Раšкаж 19-аср охири ва 20-аср бошларининг энг буюк хорват рассоми эди. Дора Пежачевич Хорватия мусиқасига оркестр қўшиғини киритган бастакорлардан бири бўлган, Паула фон Прерадович эса Австриянинг " Ланд дер Берге, Ланд ам Строме " миллий мадҳияси учун сўзларни ёзган.

Ҳуқуқий ҳолат

Гендер тенглиги Хорватия Конституциясининг 3-моддасининг бир қисмидир. 

Гендер тенглиги бўйича Омбудсман ва Гендер тенглиги бўйича идора 2003-йилдан бери мавжуд[2]

Аёлларнинг сайлов ҳуқуқи 1945-йилда иккинчи Югославия ташкил этилганда жорий қилинган. 

Яна шунингдек

  • Хорватия ҳукуматининг аёллар вазирлари
  • Хорватия бўйича Европа парламентининг аёл аъзолари рўйхати
  • Хорватиядаги шаҳар ҳокимлари аёллари
  • Хорватия аёллар антифашистик фронти
  • Посткоммунистик Марказий ва Шарқий Европада гендер роллари

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Wорлд Фаcтбоок“. Cентрал Интеллигенcе Агенcй. 2024-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-август.
  2. ↑ Cроатиан Парлиамент (14 Жулй 2003). „Закон о равноправности сполова“. Народне новине (хорват). № 116/2003. {{cите магазине}}: Ункноwн параметер |транс_титле= игноред (|транс-титле= суггестед) (ёрдам)

Ҳаволалар