Yüreğir sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = Qishloq
| nomi                       = Yüreğir
| asl nomi                   = 
| tasvir                     =
| qaram                      = 
| mamlakat                   = Turkiya
| gerb                       = Adana in Turkey.svg
| bayroq                     = Flag of Turkey.svg
| gerb tarifi                = 
| bayroq tarifi              = 
| gerb eni                   = 290px
| bayroq eni                 = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| CoordAddon                 = 
| CoordScale                 = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
| tuman xaritasi oʻlchami    = 
| mintaqa turi               = 
| mintaqa                    = 
| jadvalda mintaqa           = 
| tuman turi                 = 
| tuman                      = 
| tuman 2                    = 
| tuman 3                    = 
| tuman 4                    = 
| tuman 5                    = 
| jadvalda tuman             = 
| jadvalda tuman 2           = 
| jadvalda tuman 3           = 
| jadvalda tuman 4           = 
| jadvalda tuman 5           = 
| jamoat turi                = 
| jamoat                     = 
| jadvalda jamoat            = 
| ichki bolinishi            = 
| rahbar turi                = 
| rahbar                     = 
| asos solingan              = 
| ilk eslatilishi            = 
| avvalgi nomlari            = 
| qachondan beri             = 
| maydon                     = 
| balandlik turi             = 
| AP markazi balandligi      = 
| iqlim                      = 
| rasmiy til                 = 
| aholi                      = 
| sanalgan yil               = 
| zichlik                    = 
| aglomeratsiya              = 
| milliy tarkib              = 
| konfessiyaviy tarkib       = 
| etnoxoronim                = 
| vaqt mintaqasi             = 
| DST                        = 
| telefon kodi               = 
| pochta indekslari          = 
| avtomobil kodi             = 
| identifikator turi         = 
| raqamli identifikator      = 
| sayt                       = 
| sayt tili                  = 
}}

'''Yüreğir —''' [[Adana|Adananing]] markaziy tumanlaridan biri. Adananing oʻrtasidan oqib oʻtuvchi Seyhan daryosi Yüreğir va Seyhan tumanlarini ajratib turadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://nisanyanmap.com/?yer=12202&haritasi=yemi%C5%9Flik|sarlavha=Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri|qaralgan sana=1 Mart 2022|nashriyot=nisanyanmap.com|til=Türkçe|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220301110810/https://nisanyanmap.com/?yer=12202&haritasi=yemi%C5%9Flik|arxivsana=1 Mart 2022}}</ref>.

== Tarixi ==
[[Adana|Adananing]] markaziy tumani Yüreğir 1986-yil 5-iyunda qishlog'iga aylantirildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun|url=https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6360.pdf|nashriyot=Resmigazete.gov.tr|sana=12 Kasım 2012|qaralgan sana=25 Eylül 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200804092840/https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6360.pdf|arxivsana=4 Ağustos 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/9325.pdf|sarlavha=Tamim|sana=6 Haziran 1956|qaralgan sana=9 Haziran 2022|nashriyot=Resmî Gazete|til=Türkçe|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211218175026/https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/9325.pdf|arxivsana=18 Aralık 2021}}</ref>. 1250 — 1352-yillar oraligʻida [[Turk|turk-]][[Oʻgʻuzlar|oʻgʻuz qabilasidan]] boʻlgan Üçoklara qabilasi yashab kelgani uchun shu nom bilan atalgan. Adanada eng koʻp muhojirlarni qabul qilgan tuman hisoblanadi.

== Geografik xususiyatlari ==
Geografik joylshuvi [[Tavr togʻlari|Toros]] tog'lari etagida tashkil etilgan [[Chukurova universitetining|Chukurova universiteti]] joylashgan, shimolda Yüreğir tumanining turar-joy maydoni bilan, sharqda [[Misis havzasi]] bilan o'ralgan aholi punktidir. G'arbda [[Seyhan daryosi]], janubda [[Qoratosh tekisligi]] bilan chegaradosh. Yüreğir tumani o'tish joylarida joylashganligi sababli, muhim birlashma nuqtasi sifatida qabul qilingan.

Tumanning shimolida [[İmamoğlu|Imoto'g'li]], shimoli-g'arbida [[Karaisali]], g'arbda [[Seyhan]], sharqda [[Jeyhan]], janubda [[Yumurtalik]] va [[Karatash]] tumanlari bilan chegaradosh.

== Tumanda topilgan arxeologik buyumlar ==
Ilk va oʻrta asrlarda muhim aholi punkti boʻlgan Yüreğir va uning hududida koʻpriklar va tepaliklar, pol mozaikalari, suv oʻtkazgichlari, hammom va karvonsaroylar kabi qadimiy asarlar topilgan. Bu asarlar [[Xettlar|Xet]], [[Rim]], [[Saljuqiy]] va [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar]]<nowiki/>davrlariga kelib taqaladi<ref name="nişan">{{Veb manbasi|url=https://nisanyanmap.com/?yer=396&haritasi=yenimurat|sarlavha=Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri|qaralgan sana=9 Haziran 2022|nashriyot=nisanyanmap.com|til=Türkçe|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220609195511/https://nisanyanmap.com/?yer=396&haritasi=yenimurat|arxivsana=9 Haziran 2022}}</ref>.

== Aholisi ==
'''Yüreğir''' tumani 107 ta [[Mahalladan|qishloqdan]] iborat.
{| class="wikitable"
|+
!Yil
!Jami
!Shahar
!Shahar atrofi
|-
|1990
|369.529
|273.829
|95.700
|-
|2000
|453.799
|322.776
|131.023
|-
|2007
|522.265
|375.954
|146.311
|-
|2008
|416.160
|411.299
|4.861
|-
|2009
|419.821
|415.047
|4.774
|-
|2010
|422.529
|417.692
|4.836
|-
|2011
|426.379
|421.692
|4.687
|-
|2012
|420.929
|416.302
|4.627
|-
|2013
|421.455
|421.455
| -
|-
|2014
|419.240
|419.240
| -
|-
|2015
|419.011
|419.011
| -
|-
|2016
|419.902
|419.902
| -
|-
|2017
|424.999
|424.999
| -
|-
|2018
|415.198
|415.198
| -
|-
|2019
|414.574
|414.574
| -
|-
|2020
|412.092
|412.092
| -
|}

== Qishloqlari ==
Yüreğirdagi 106 ta qishloqdan 39 tasi tuman markazda joylashgan. 360 628 nafar kishi (83,8%) markaziy qishloqlarda istiqomat qiladi. Eng uzoqdagi qishloq - '''Chelemli bo'lib''' 40,8 km uzoqlikda. Aholi eng koʻp boʻlgan qishloq '''Kışla''' bo'lib 25.966 kishi istiqimot qiladi. 2017-yilda Yüreğir aholisi 1,21% ga o'sdi.
{| class="wikitable"
| rowspan="2" |№
| rowspan="2" |Qishloq
| rowspan="2" |Km*
| rowspan="2" |Balandlik
| colspan="4" |'''Aholisi'''
|-
|- bgcolor="#ccccff"
|2016
|2017
|2018
|2019
|-
|1
|'''19 Mayıs''' 
|'''4,7'''
|
|'''20.559'''
|20.613
|
|
|-
|2
|'''Akdeniz''' 
|'''3,1'''
|
|'''5.323'''
|5.409
|
|
|-
|3
|'''Akıncılar'''
|'''3,4'''
|
|'''9.643'''
|9.444
|
|
|-
|4
|'''Anadolu''' 
|'''2,1'''
|
|'''8.343'''
|8.275
|
|
|-
|5
|'''Atakent''' 
|'''4,4'''
|
|'''18.187'''
|18.454
|
|
|-
|6
|'''Atatürk'''
|'''8,7'''
|
|'''2.127'''
|2.113
|
|
|-
|7
|'''Bahçelievler''' 
|'''4,3'''
|
|'''6.983'''
|7.170
|
|
|-
|8
|'''Başak''' 
|'''2,8'''
|
|'''6.448'''
|6.229
|
|
|-
|9
|'''Cumhuriyet''' 
|'''0,8'''
|
|'''7.409'''
|7.322
|
|
|-
|10
|'''Çamlıbel''' 
|'''6,0'''
|
|'''12.705'''
|12.822
|
|
|-
|11
|'''Dadaloğlu''' 
|'''4,6'''
|
|'''7.819'''
|7.709
|
|
|-
|12
|'''Dede Korkut''' 
|'''2,2'''
|
|'''5.454'''
|5.360
|
|
|-
|13
|'''Dervişler''' 
|'''3,6'''
|
|'''6.476'''
|6.249
|
|
|-
|14
|'''Güneşli''' 
|'''2,1'''
|
|'''3.987'''
|4.104
|
|
|-
|15
|'''Güzelevler''' 
|'''6,5'''
|
|'''7.604'''
|7.948
|
|
|-
|16
|'''Haydaroğlu'''
|'''3,6'''
|
|'''5.559'''
|5.772
|
|
|-
|17
|'''Karacaoğlan''' 
|'''5,9'''
|
|'''12.368'''
|12.386
|
|
|-
|18
|'''Kazım Karabekir''' 
|'''4,4'''
|
|'''7.501'''
|7.258
|
|
|-
|19
|'''Kışla''' 
|'''7,5'''
|
|'''20.046'''
|25.966
|
|
|-
|20
|'''Kiremithane''' 
|'''4,8'''
|
|'''9.255'''
|9.063
|
|
|-
|21
|'''Koza''' 
|'''4,4'''
|
|'''7.395'''
|7.422
|
|
|-
|22
|'''Köprülü'''
|'''4,6'''
|
|'''3.055'''
|2.975
|
|
|-
|23
|'''Levent''' 
|'''4,6'''
|
|'''15.530'''
|15.477
|
|
|-
|24
|'''Mutlu''' 
|'''7,2'''
|
|'''1.094'''
|1.159
|
|
|-
|25
|'''Özgür''' 
|'''2,5'''
|
|'''4.725'''
|4.619
|
|
|-
|26
|'''P.T.T''' 
|'''6,2'''
|
|'''14.611'''
|14.575
|
|
|-
|27
|'''Sarıçam''' 
|'''2,6'''
|
|'''9.751'''
|9.371
|
|
|-
|28
|'''Selahattin Eyyubi'''  
|'''5,1'''
|
|'''14.795'''
|14.736
|
|
|-
|29
|'''Serinevler''' 
|'''4,8'''
|
|'''7.806'''
|8.208
|
|
|-
|30
|'''Seyhan'''
|'''0,0'''
|
|'''5.313'''
|5.402
|
|
|-
|31
|'''Sinanpaşa'''
|'''1,8'''
|
|'''5.481'''
|5.305
|
|
|-
|32
|'''Şehit Erkut Akbay'''  
|'''5,1'''
|
|'''10.088'''
|9.868
|
|
|-
|33
|'''Tahsilli''' 
|4,0
|
|'''4.993'''
|4.815
|
|
|-
|34
|'''Ulubatlı Hasan''' 
|'''5,9'''
|
|'''19.571'''
|19.308
|
|
|-
|35
|'''Yamaçlı'''
|'''1,2'''
|
|'''6.039'''
|5.961
|
|
|-
|36
|'''Yavuzlar'''
|'''2,9'''
|
|'''15.099'''
|15.025
|
|
|-
|37
|'''Yenidoğan''' 
|'''5,5'''
|
|'''10.957'''
|11.488
|
|
|-
|38
|'''Yeşil Bağlar''' 
|'''3,0'''
|
|'''8.572'''
|8.450
|
|
|-
|39
|'''Yunus Emre'''
|'''2,6'''
|
|'''6.944'''
|6.798
|
|
|-
|- bgcolor="#B9FFC5"
|
|'''Yüreğir (markaz)'''
|
|'''26'''
|'''355.615'''
|'''360.628'''
|
|
|-
|40
|'''Abdioğlu''' Cumhuriyet 
|29,6
|17
|1.470
|1.403
|
|
|-
|41
|Ağzıbüyük 
|22,5
|16
|314
|311
|
|
|-
|42
|Akdam 
|28,4
|11
|144
|141
|
|
|-
|43
|Akpınar 
|35,6
|151
|576
|546
|
|
|-
|44
|Alihocalı 
|7,4
|46
|515
|558
|
|
|-
|45
|Aydıncık 
|16,7
|14
|73
|71
|
|
|-
|46
|Belören 
|35,0
|125
|688
|680
|
|
|-
|47
|Beyköy 
|29,8
|6
|127
|113
|
|
|-
|48
|Büyükkapılı 
|27,9
|15
|273
|273
|
|
|-
|49
|Camili 
|13,2
|29
|4.270
|4.288
|
|
|-
|50
|Cırık
|33,3
|6
|567
|588
|
|
|-
|51
|Çine 
|25,3
|8
|173
|178
|
|
|-
|52
|Çağırkanlı 
|25,0
|8
|937
|1.001
|
|
|-
|53
|Çatalpınar 
|32,1
|45
|926
|895
|
|
|-
|54
|'''Çelemli''' 
|'''40,8'''
|170
|1.269
|1.247
|
|
|-
|55
|Çotlu
|21,4
|17
|643
|641
|
|
|-
|56
|Danışment 
|25,5
|12
|295
|291
|
|
|-
|57
|Dedepınarı 
|15,6
|15
|391
|421
|
|
|-
|58
|Denizkuyusu 
|18,8
|12
|230
|232
|
|
|-
|59
|'''Doğankent''' Bahçelievler 
|14,0
|14
|2.587
|2.622
|
|
|-
|60
|'''Doğankent''' Cumhuriyet 
|18,3
|9
|4.901
|4.888
|
|
|-
|61
|'''Doğankent''' Kışla 
|16,6
|12
|4.921
|4.936
|
|
|-
|62
|Düzce 
|19,2
|16
|105
|95
|
|
|-
|63
|Eğriağaç 
|31,1
|9
|211
|216
|
|
|-
|64
|Esenler 
|33,5
|14
|209
|208
|
|
|-
|65
|Eski Misis 
|27,0
|37
|3.443
|3.517
|
|
|-
|66
|Gazipaşa 
|15,6
|12
|2.340
|2.356
|
|
|-
|67
|'''Geçitli''' Cumhuriyet
|28,5
|32
|2.355
|2.325
|
|
|-
|68
|Gökçeli 
|26,3
|8
|221
|223
|
|
|-
|69
|Gümüşyazı 
|31,8
|7
|207
|202
|
|
|-
|70
|Güveloğlu 
|35,4
|29
|347
|334
|
|
|-
|71
|Hacıali
|23,8
|12
|673
|707
|
|
|-
|72
|Havraniye  (Geçitli)
|29,5
|30
|865
|842
|
|
|-
|73
|'''Havutlu''' 
|7,5
|21
|4.004
|3.964
|
|
|-
|74
|Herekli.
|25,6
|12
|144
|158
|
|
|-
|75
|Irmakbaşı 
|25,2
|11
|279
|296
|
|
|-
|76
|'''İncirlik'''  Cumhuriyet 
|9,1
|47
|1.994
|1.978
|
|
|-
|77
|Kadıköy 
|29,4
|8
|386
|353
|
|
|-
|78
|Kamışlı 
|30,0
|8
|47
|42
|
|
|-
|79
|Karaahmetli
|28,4
|9
|376
|407
|
|
|-
|80
|Kaşlıca
|38,3
|78
|430
|471
|
|
|-
|81
|Kayarlı
|13,0
|16
|292
|279
|
|
|-
|82
|Köklüce
|10,9
|51
|1.085
|1.083
|
|
|-
|83
|Köprügözü 
|29,9
|8
|21
|22
|
|
|-
|84
|Kütüklü 
|30,3
|56
|322
|311
|
|
|-
|85
|Özler (Abdioğlu)
|29,0
|19
|1.723
|1.698
|
|
|-
|86
|Paşaköy 
|25,3
|11
|93
|89
|
|
|-
|87
|Pekmezli (Doğankent)
|15,0
|13
|175
|176
|
|
|-
|88
|Sağdıçlı 
|22,4
|12
|157
|154
|
|
|-
|89
|Sakızlı 
|20,0
|11
|125
|112
|
|
|-
|90
|Sazak 
|20,1
|10
|345
|349
|
|
|-
|91
|'''Solaklı'''  Cumhuriyet 
|20,7
|12
|3.429
|3.408
|
|
|-
|92
|'''Solaklı''' Hürriyet
|20,4
|11
|1.531
|1.546
|
|
|-
|93
|Şahinağa 
|24,4
|12
|184
|185
|
|
|-
|94
|Şeyhmurat qi
|20,0
|13
|785
|837
|
|
|-
|95
|Taşçı
|14,4
|16
|237
|234
|
|
|-
|96
|Vayvaylı
|34,9
|96
|248
|242
|
|
|-
|97
|Yahşiler 
|36,9
|16
|208
|209
|
|
|-
|98
|'''Yakapınar''' 
|25,7
|37
|2.741
|2.754
|
|
|-
|99
|Yalnızca
|28,3
|8
|200
|199
|
|
|-
|100
|Yenice
|27,8
|7
|174
|164
|
|
|-
|101
|Yeniköy 
|33,5
|5
|146
|154
|
|
|-
|102
|Yerdelen 
|22,6
|10
|36
|33
|
|
|-
|103
|Yukarıçiçekli
|10,6
|45
|312
|300
|
|
|-
|104
|'''Yunusoğlu''' Cumh.
|22,8
|9
|1.656
|1.657
|
|
|-
|105
|'''Yunusoğlu'''  Hürriyet 
|22,7
|8
|3.010
|3.038
|
|
|-
|106
|Zağarlı
|26,7
|9
|126
|120
|
|
|-
|- bgcolor="#ffdba4"
|
|'''Yüreğir (markazdan tashqari)'''
|
|
|'''64.287'''
|'''64.371'''
|
|
|-
|- bgcolor="#00ffff"
|
|'''Yüreğir (tuman)'''
|
|
|'''419.902'''
|'''424.999'''
|
|
|}
<nowiki>*</nowiki> Km — '''Seyhan''' tumanidagi tuman hokimligigacha boʻlgan masofa.

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}
[[Turkum:Yüreğir]]
[[Turkum:Adana tumanlari]]