Yakkasaroy tumani: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Yakkasaroy tumani | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Bilgiquti aholi punkti | |||
| mavqe = Tuman | |||
| bayroq = | |||
| lon_dir = | |||
| asl nomi = | |||
| tasvir = Tashkent city (Uzbekistan) Yakkasaray district (2018).png | |||
| qaram = | |||
| mamlakat = Oʻzbekiston | |||
| gerb = | |||
| lon_deg = | |||
| jadvalda tuman 2 = | |||
| gerb tarifi = | |||
| gerb eni = | |||
| bayroq eni = | |||
| lat_dir = | |||
| lat_deg = | |||
| lat_min = | |||
| lon_min = | |||
| tuman turi = | |||
| bayroq tarifi = | |||
| mintaqa = UZ | |||
| CoordAddon = Tashkent city (Uzbekistan) Yakkasaray district (2018).png | |||
| CoordScale = 20000 | |||
| mamlakat xaritasi oʻlchami = | |||
| mintaqa xaritasi oʻlchami = | |||
| tuman xaritasi oʻlchami = Tashkent city (Uzbekistan) Yakkasaray district (2018).png | |||
| mintaqa turi = Shahar | |||
| lon_sec = | |||
| jadvalda tuman = | |||
| jadvalda mintaqa = Toshkent | |||
| tuman = | |||
| tuman 2 = | |||
| tuman 3 = | |||
| tuman 4 = | |||
| tuman 5 = | |||
| lat_sec = | |||
| oʻzbekcha nomi = Yakkasaroy tumani | |||
| ilk eslatilishi = | |||
| aholi = 125 500 | |||
| jamoat turi = | |||
| jamoat = | |||
| jadvalda jamoat = | |||
| ichki bolinishi = | |||
| rahbar turi = Hokim | |||
| rahbar = Nulufar Allabergenova | |||
| asos solingan = 1936-yil | |||
| sanalgan yil = 2022 | |||
| avvalgi nomlari = | |||
| qachondan beri = | |||
| maydon = 14.60 | |||
| balandlik turi = | |||
| AP markazi balandligi = | |||
| iqlim = | |||
| rasmiy til = | |||
| jadvalda tuman 4 = | |||
| jadvalda tuman 3 = | |||
| DST = | |||
| jadvalda tuman 5 = | |||
| aglomeratsiya = | |||
| milliy tarkib = | |||
| konfessiyaviy tarkib = | |||
| etnoxoronim = | |||
| vaqt mintaqasi = | |||
| zichlik = | |||
| pochta indeksi = | |||
| telefon kodi = | |||
| pochta indekslari = | |||
| avtomobil kodi = | |||
| identifikator turi = | |||
| raqamli identifikator = | |||
| Commons turkumi = Tashkent city (Uzbekistan) Yakkasaray district (2018).png | |||
| sayt = | |||
| sayt tili = | |||
}} | |||
'''Yakkasaroy tumani''' yoki '''Yakkasaroy''' – [[Toshkent|Toshkentdagi]] maʼmuriy-hududiy tuman. [[1936-yil]] Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. [[1992-yil]] tuman Yakkasaroy tumani deb ataldi. Tuman Toshkentning janubiy va qisman markaziy qismida joylashgan. Yakkasaroy hududi boʻyicha shaharning eng kichik tumani hisoblanadi. Toshkentning Toshkent viloyati bilan umumiy chegarasiga ega boʻlmagan yagona tumani. Poytaxtning markaziy qismida joylashgan. 2022-yilgi hisob boʻyicha maydoni 1460 gektarni, aholisi 125,5 ming kishini tashkil etadi<ref name="yakkasaroy">[http://tashkent.uz/ru/articles/7896/ Toshkent.uz – Yakkasarayskiy rayon] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160226192322/http://tashkent.uz/ru/articles/7896/ |date=2016-02-26 }} (uzb).</ref> <ref name=":0">YAKKASAROY TUMANINING IQTISODIY KO‘RSATKICHLARI 2022-YIL YANVAR-[http://yakkasaroy.gov.uz/post/yakkasaroy-tumaninig-2022-yil-yanvar-iyun-oylari-uchun-sttistik-axborotnomasi IYUN]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. | |||
== Tarixi == | |||
[[1936|1936-yil]] [[26-avgust|26-avgustda]] Toshkent shahrining Frunze tumani tashkil topgan. Bu hudud Sovet davlat arbobi va harbiy arbobi Mixail Vasilyevich Frunze sharafiga nomlangan. [[1992|1992-yil]] [[8-may|8-mayda]] tuman Toshkent shahrining Yakkasaroy tumani deb oʻzgartirildi. | |||
== Joylashuvi va chegarasi == | |||
Yakkasaroy tumani Shimolda [[Shayxontohur tumani]], sharqda [[Mirobod tumani]], janubda [[Sergeli tumani]], gʻarb va janubi-gʻarbda [[Chilonzor tumani]] bilan chegaradosh. | |||
Shayxontoxur tumani bilan chegarasi Islom Karimov koʻchasi (sobiq Oʻzbekiston koʻchasi) boʻylab oʻtadi. | |||
Mirobod tumani bilan chegara [[Sharaf Rashidov koʻchasi (Toshkent)|Sharaf Rashidov koʻchasi]], [[Mirobod koʻchasi (Toshkent)|Mirobod koʻchasi]], Katta Mirobod koʻchasi, Ivleva koʻchasi, Kichik Beshyogʻoch koʻchasi va Oq yoʻl koʻchasi boʻylab oʻtadi. | |||
Sirgʻali tumani bilan chegarasi Oʻrta Osiyo temir yoʻli boʻylab oʻtadi. | |||
Chilonzor tumani bilan chegarasi [[Bo'rjar|Boʻrjar kanali]] boʻylab oʻtadi. | |||
== Geografiyasi == | |||
Yakkasaroy tumani hududidan [[Bo'rjar]] va [[Salor]] kanali oqib oʻtadi. Hududning koʻkalamzorlashtirilgan maydoni 1300 gektarni tashkil etadi (hududning 89%). | |||
== Transporti == | |||
Yakkasaroy tumanida 196 ta koʻcha mavjud boʻlib, kichik halqa yoʻli, [[Bobur koʻchasi (Toshkent)|Bobur koʻchasi]], [[Usmon Nosir koʻchasi (Toshkent)|Usmon Nosir koʻchasi]], [[Shota Rustaveli koʻchasi (Toshkent)|Shota Rustaveli koʻchasi]], Nukus koʻchasi, Oʻzbekiston koʻchasi, [[Afrosiyob koʻchasi (Toshkent)|Afrosiyob koʻchaslari]] asosiylari hisoblanadi. Tuman hududida „Oʻzbekiston“ yoʻnalishidagi [[Kosmonavtlar (metro bekati)|"Kosmonavtlar"]] metro bekati, „Toʻqimachi“ yuk stansiyasi, „Toshkent“ janubiy vokzali va avtovokzal joylashgan. | |||
== Yashash madoni (Uy-joy fondi) == | |||
Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, „Boshliq“ va „Qushbegi“ turar joy massivlari joylashgan. | |||
== Korxonalar va tashkilotlar == | |||
Yakkasaroy tumanida 21 ta mahalla mavjud. Korxona va tashkilotlar yagona davlat registri ma’lumotlariga ko‘ra, Yakkasaroy tumanida 2022-yil 1-iyul holatiga ko‘ra ro‘yxatga olingan yuridik shaxslar soni 9938 birlikni tashkil qilib, shundan 9665 birlik yoki 97,3 % faoliyat ko‘rsatmoqda. Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha ro‘yxatga olingan korxona va tashkilotlarning asosiy qismi savdo – 2612 birlik, sanoat – 1249 birlik, qurilish – 956 birlik hamda yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlar – 800 birlik sohalariga to‘g‘ri keladi <ref name=":0" />. 3 ta avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi va avtovokzal xizmat qiladi. Yirik sanoat korxonalaridan „Toshtoʻqimachi“ kombinati, „Toshkent yogʻochni qayta ishlash zavodi“, Temirbeton mahsulotlari zavodi, „Agama“ korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va boshqa korxonalar faoliyat koʻrsatadi. | |||
== Taʼlim va madaniyati == | |||
Tuman hududida 26 loyiha instituti va konstruktorlik byurolari, [[Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti|A. Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti]], [[Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti|Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti]] mavjud. Oliy raqs va xoreografiya maktabi, Qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi koʻrgazmalar zali bor<ref>{{Veb manbasi |url=http://yakkasaroy.gov.uz/organizations |sarlavha=Yakkasaroy tuman tashkilot va muassasalari }}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. | |||
== Madaniy meros obyektlari == | |||
Yakkasaroy hududida [[Shoshtepa|Shoshtepaning tarixiy obidalari]] (miloddan avvalgi [[IV asr]]) hamda tarixiy qal’a darvozalari (1880) bor. | |||
== Manbalar == | |||
<references />{{Toshkent tumanlari}} | |||
{{OʻzME}} | |||
[[Turkum:Toshkent tumanlari]] | |||
{{chala}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Yakkasaroy tumani | |
|---|---|
| Tuman | |
|
| |
| Mamlakat | Oʻzbekiston |
| Shahar | Toshkent |
| Hukumat | |
| • Hokim | Nulufar Allabergenova |
| Asos solingan | 1936-yil |
| Maydon | 14.60 km2 (5.64 kv mi) |
| Aholisi (2022) |
125 500 |
Yakkasaroy tumani yoki Yakkasaroy – Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy tuman. 1936-yil Frunze tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1992-yil tuman Yakkasaroy tumani deb ataldi. Tuman Toshkentning janubiy va qisman markaziy qismida joylashgan. Yakkasaroy hududi boʻyicha shaharning eng kichik tumani hisoblanadi. Toshkentning Toshkent viloyati bilan umumiy chegarasiga ega boʻlmagan yagona tumani. Poytaxtning markaziy qismida joylashgan. 2022-yilgi hisob boʻyicha maydoni 1460 gektarni, aholisi 125,5 ming kishini tashkil etadi[1] [2].
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1936-yil 26-avgustda Toshkent shahrining Frunze tumani tashkil topgan. Bu hudud Sovet davlat arbobi va harbiy arbobi Mixail Vasilyevich Frunze sharafiga nomlangan. 1992-yil 8-mayda tuman Toshkent shahrining Yakkasaroy tumani deb oʻzgartirildi.
Joylashuvi va chegarasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yakkasaroy tumani Shimolda Shayxontohur tumani, sharqda Mirobod tumani, janubda Sergeli tumani, gʻarb va janubi-gʻarbda Chilonzor tumani bilan chegaradosh.
Shayxontoxur tumani bilan chegarasi Islom Karimov koʻchasi (sobiq Oʻzbekiston koʻchasi) boʻylab oʻtadi.
Mirobod tumani bilan chegara Sharaf Rashidov koʻchasi, Mirobod koʻchasi, Katta Mirobod koʻchasi, Ivleva koʻchasi, Kichik Beshyogʻoch koʻchasi va Oq yoʻl koʻchasi boʻylab oʻtadi.
Sirgʻali tumani bilan chegarasi Oʻrta Osiyo temir yoʻli boʻylab oʻtadi.
Chilonzor tumani bilan chegarasi Boʻrjar kanali boʻylab oʻtadi.
Geografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yakkasaroy tumani hududidan Bo'rjar va Salor kanali oqib oʻtadi. Hududning koʻkalamzorlashtirilgan maydoni 1300 gektarni tashkil etadi (hududning 89%).
Transporti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yakkasaroy tumanida 196 ta koʻcha mavjud boʻlib, kichik halqa yoʻli, Bobur koʻchasi, Usmon Nosir koʻchasi, Shota Rustaveli koʻchasi, Nukus koʻchasi, Oʻzbekiston koʻchasi, Afrosiyob koʻchaslari asosiylari hisoblanadi. Tuman hududida „Oʻzbekiston“ yoʻnalishidagi "Kosmonavtlar" metro bekati, „Toʻqimachi“ yuk stansiyasi, „Toshkent“ janubiy vokzali va avtovokzal joylashgan.
Yashash madoni (Uy-joy fondi)
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tumandagi koʻp qavatli binolar asosan, „Boshliq“ va „Qushbegi“ turar joy massivlari joylashgan.
Korxonalar va tashkilotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yakkasaroy tumanida 21 ta mahalla mavjud. Korxona va tashkilotlar yagona davlat registri ma’lumotlariga ko‘ra, Yakkasaroy tumanida 2022-yil 1-iyul holatiga ko‘ra ro‘yxatga olingan yuridik shaxslar soni 9938 birlikni tashkil qilib, shundan 9665 birlik yoki 97,3 % faoliyat ko‘rsatmoqda. Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha ro‘yxatga olingan korxona va tashkilotlarning asosiy qismi savdo – 2612 birlik, sanoat – 1249 birlik, qurilish – 956 birlik hamda yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlar – 800 birlik sohalariga to‘g‘ri keladi [2]. 3 ta avtotransport korxonasi, yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi va avtovokzal xizmat qiladi. Yirik sanoat korxonalaridan „Toshtoʻqimachi“ kombinati, „Toshkent yogʻochni qayta ishlash zavodi“, Temirbeton mahsulotlari zavodi, „Agama“ korxonasi, poyabzal, Sanoatindustriya birlashmalari va boshqa korxonalar faoliyat koʻrsatadi.
Taʼlim va madaniyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tuman hududida 26 loyiha instituti va konstruktorlik byurolari, A. Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti, Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti mavjud. Oliy raqs va xoreografiya maktabi, Qoʻgʻirchoq teatri, Amaliy sanʼat muzeyi, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi koʻrgazmalar zali bor[3].
Madaniy meros obyektlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yakkasaroy hududida Shoshtepaning tarixiy obidalari (miloddan avvalgi IV asr) hamda tarixiy qal’a darvozalari (1880) bor.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Toshkent.uz – Yakkasarayskiy rayon (Wayback Machine saytida 2016-02-26 sanasida arxivlangan) (uzb).
- ↑ 2,0 2,1 YAKKASAROY TUMANINING IQTISODIY KO‘RSATKICHLARI 2022-YIL YANVAR-IYUN[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Yakkasaroy tuman tashkilot va muassasalari“.[sayt ishlamaydi]
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |