Yakov Sinay: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Yakov Sinay | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Olim bilgiqutisi | |||
|nomi = Yakov Sinay | |||
|tasvir = Yakov G Sinai photo.jpg | |||
|eni = | |||
|izoh = | |||
|tugʻilgan_sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1935|9|21|mf=y}} | |||
|tugʻilgan joyi = [[Moskva]], [[Rossiya SFSR]], [[Sovet Ittifoqi]] | |||
|vafot_sanasi = | |||
|vafot_joyi = | |||
|istiqomat_joylari = | |||
|fuqaroligi = [[Rossiya]], [[AQSh]] | |||
|vatani = | |||
|millati = | |||
|sohasi = [[Matematika]] <br /> [[Informatika]] | |||
|ish_joylari = | |||
|institutlar = [[Moskva davlat universiteti]], [[Landau nazariy fizika instituti]], [[Princeton universiteti]] | |||
|almra_mater = [[Moskva davlat universiteti]] | |||
|tezis_sarlavhasi= | |||
|akademik_rahbarlari = [[Andrey Kolmogorov]] | |||
|mashhur_shogirdlari = [[Leonid Bunimovich]]<br />[[Nikolay Chernov]]<br /> [[Dmitriy Dolgopyat]]<br />[[Svetlana Jitomirskaya]]<br />[[Anatole Katok]]<br />[[Konstantin Xanin]]<br/>[[Grigory Margulis]]<br />[[Leonid Polterovich]]<br />[[Marina Ratner]]<br />[[Corinna Ulcigrai]] | |||
|mashhur_ishlari = [[dinamik tizim]]lar, matematik va statistik fizika, [[nisbiylik nazariyasi]], matematik [[suyuqliklar dinamikasi]] | |||
|taʼsir_olgan = | |||
|taʼsir_koʻrsatgan = | |||
|mukofotlari = [[Boltzmann medali]] (1986)<br />[[Dannie Heineman matematik fizika mukofoti|Dannie Heineman mukofoti]] (1990)<br />[[Dirac mukofoti]] (1992)<br />[[Wolf matematika mukofoti|Wolf mukofoti]] (1997)<br />[[Nemmers matematik mukofoti|Nemmers mukofoti]] (2002)<br />[[Lagrange mukofoti]] (2008) <br />[[Henri Poincaré mukofoti]] (2009) <br />[[Leroy P. Steele mukofoti]] (2013)<br /> [[Abel mukofoti]] (2014)<br />[[Marcel Grossmann mukofoti]] (2015) | |||
|turmush_oʻrtogʻi = Yelena B. Vul | |||
|dini = | |||
|vebsayt = | |||
}} | |||
'''Yakov Grigoryevich Sinay''' ({{lang-ru|Я́ков Григо́рьевич Сина́й}}) (1935-yil 21-sentyabrda tugʻilgan) — rossiyalik-amerikalik [[matematik]]. [[Dinamik tizim]]lar boʻyicha ishlari bilan tanilgan<ref name=Nature>{{yangiliklar manbasi|title=Chaos-theory pioneer nabs Abel Prize|first=Philip|last=Ball|work=Nature|url=http://www.nature.com/news/chaos-theory-pioneer-nabs-abel-prize-1.14935|date=March 26, 2014|access-date=March 29, 2014}}</ref>. Xususan, Sinay dinamik tizimlarning zamonaviy metrik nazariyasiga hissa qoʻshgan hamda deterministik (dinamik) tizimlar olamini ehtimol (stoxastik) tizimlar olami bilan bogʻlagan. 1997-yil [[Wolf matematika mukofoti|Wolf mukofoti]], 2014-yil [[Abel mukofoti]]<ref>https://www.nature.com/articles/nature.2014.14935</ref> bilan taqdirlangan. | |||
Sinay [[Moskva davlat universiteti]]da tahsil olgan. 1960-yil [[Andrey Kolmogorov]] ilmiy rahbarligida ayni universitetdan [[fan doktori]] darajasini olgan. Sinay Kolmogorov bilan bashorat qilish mumkin boʻlmagan dinamik tizimlarda ham harakatni prognoz qilishning imkonsizlik darajasini matematik ifodalash mumkinligini koʻrsatib bergan. | |||
Sinay boshida Moskva davlat universiteti hamda [[Landau nazariy fizika instituti]]da ishlagan. 1993-yildan beri esa [[AQSh]]dagi [[Princeton universiteti]]da ishlab keladi<ref>{{veb manbasi |title=2014: Yakov G. Sinai |url=https://abelprize.no/abel-prize-laureates/2014 |url-status=live |access-date=August 2, 2022 |website=www.abelprize.no |publisher=}}</ref>. Olim bugunga qadar oʻnlab mukofot va sovrinlar bilan taqdirlangan, 250 dan oshiq kitob va ilmiy maqola yozgan. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
== Havolalar == | |||
*[http://www.scholarpedia.org/article/User:Sinai Sinai] on scholarpedia | |||
* [http://www.itp.ac.ru/en/persons/sinai-yakov-grigorevich/ List of publications] on the website of the [[Landau Institute for Theoretical Physics]] | |||
{{Wolf matematika mukofoti sovrindorlari}} | |||
{{Abel mukofoti sovrindorlari}} | |||
{{DEFAULTSORT:Sinay, Yakov}} | |||
[[Turkum:20-asr amerikalik olimlari]] | |||
[[Turkum:21-asr amerikalik olimlari]] | |||
[[Turkum:Abel mukofoti sovrindorlari]] | |||
{{scientist-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Yakov Sinay | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
1935-yil 21-sentyabr Moskva, Rossiya SFSR, Sovet Ittifoqi |
| Fuqaroligi | Rossiya, AQSh |
| Sohasi |
Matematika Informatika |
| Institutlar | Moskva davlat universiteti, Landau nazariy fizika instituti, Princeton universiteti |
| Akademik rahbarlari | Andrey Kolmogorov |
| Mashhur shogirdlari |
Leonid Bunimovich Nikolay Chernov Dmitriy Dolgopyat Svetlana Jitomirskaya Anatole Katok Konstantin Xanin Grigory Margulis Leonid Polterovich Marina Ratner Corinna Ulcigrai |
| Mashhur ishlari | dinamik tizimlar, matematik va statistik fizika, nisbiylik nazariyasi, matematik suyuqliklar dinamikasi |
| Mukofotlari |
Boltzmann medali (1986) Dannie Heineman mukofoti (1990) Dirac mukofoti (1992) Wolf mukofoti (1997) Nemmers mukofoti (2002) Lagrange mukofoti (2008) Henri Poincaré mukofoti (2009) Leroy P. Steele mukofoti (2013) Abel mukofoti (2014) Marcel Grossmann mukofoti (2015) |
| Turmush oʻrtogʻi | Yelena B. Vul |
Yakov Grigoryevich Sinay (ruscha: Я́ков Григо́рьевич Сина́й) (1935-yil 21-sentyabrda tugʻilgan) — rossiyalik-amerikalik matematik. Dinamik tizimlar boʻyicha ishlari bilan tanilgan[1]. Xususan, Sinay dinamik tizimlarning zamonaviy metrik nazariyasiga hissa qoʻshgan hamda deterministik (dinamik) tizimlar olamini ehtimol (stoxastik) tizimlar olami bilan bogʻlagan. 1997-yil Wolf mukofoti, 2014-yil Abel mukofoti[2] bilan taqdirlangan.
Sinay Moskva davlat universitetida tahsil olgan. 1960-yil Andrey Kolmogorov ilmiy rahbarligida ayni universitetdan fan doktori darajasini olgan. Sinay Kolmogorov bilan bashorat qilish mumkin boʻlmagan dinamik tizimlarda ham harakatni prognoz qilishning imkonsizlik darajasini matematik ifodalash mumkinligini koʻrsatib bergan.
Sinay boshida Moskva davlat universiteti hamda Landau nazariy fizika institutida ishlagan. 1993-yildan beri esa AQShdagi Princeton universitetida ishlab keladi[3]. Olim bugunga qadar oʻnlab mukofot va sovrinlar bilan taqdirlangan, 250 dan oshiq kitob va ilmiy maqola yozgan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Ball, Philip. „Chaos-theory pioneer nabs Abel Prize“. Nature (2014-yil 26-mart). Qaraldi: 2014-yil 29-mart.
- ↑ https://www.nature.com/articles/nature.2014.14935
- ↑ „2014: Yakov G. Sinai“. www.abelprize.no. Qaraldi: 2022-yil 2-avgust.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sinai on scholarpedia
- List of publications on the website of the Landau Institute for Theoretical Physics
Abel mukofoti sovrindorlari | |
|---|---|
| |
 | Olim haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |