Yasir ibn Amir ibn Molik al-Ansiy (arabcha: يَاسِر ٱبْن عَامِر ٱبْن مَالِك ٱلْعَنْسِيّ‎‎; milodiy VI/VII asr) — islom payg‘ambari Muhammadning ilk sahobalaridan biri. Islomdagi ikkinchi shahid boʻlgan shaxs, birinchi shahid uning rafiqasi Sumayya bintu Xabbat boʻlgan[1].

Yasir ibn Amir
يَاسِر ٱبْن عَامِر
Tavalludi
Vafoti VII asr
Makka, Hijoz
Vafoti sababi Qiynoqlar oqibatida shahid bo‘lgan (Abu Jahl tomonidan)
Mashhur ishlari Sahoba
Turmush oʻrtogʻi Sumayya bintu Xabbat
Bolalari Ammor, Hurays, Abdulloh
Otasi Amir ibn Molik

Yoshligi

Yasir aslida Yamandagi Mazhij qabilasining Molik urugʻidan boʻlgan. U ikki ukasi al-Horis va Molik bilan shimolga, yoʻqolib qolgan toʻrtinchi ukasini qidirib Makkaga yoʻl olgan. Al-Horis va Molik Yamanga qaytgan, ammo Yasir Makkada qolib yashashga qaror qilgan. Uni Quraysh qabilasining Banu Maxzum urugʻiga mansub Abu Huzayfa ibn al-Mugʻira oʻz himoyasiga olgan[2]:188[3]:29,116–117.

Abu Huzayfa Yasirga oʻz choʻrisi Sumayyani nikohlab bergan. Taxminan 566-yilda ularning Ammor ismli oʻgʻli dunyoga kelgan[3]:29,117[4][5]:185[6]. Yasirning Hurays va Abdulloh ismli yana ikki oʻgʻli ham boʻlgan[2]:189[3]:29, ammo ularning onasi aynan Sumayya boʻlgani haqida aniq dalil yoʻq. Uch oʻgʻilning kattasi Hurays 610-yildan oldin Dil urugʻi tomonidan oʻldirilgan[2]:189[3]:29.

Islomni qabul qilishi

Yasir, Sumayya, Abdulloh va Ammorning barchasi islom dini kirib kelgan ilk davrlaridayoq musulmon boʻlgan[2]:188–189[3]:29,117[5]:185. Taxminan 614-yildan Quraysh ijtimoiy mavqei past boʻlgan musulmonlarni taʼqib qila boshlagan[7]:143. Abu Huzayfaning vafotidan soʻng Yasir va uning oilasi Makkada himoyasiz qolgan[3]:29,117, Maxzum urugʻi esa ularni eʼtiqodidan qaytarish uchun qiynoqqa solgan[5]:185–186[7]:145.

Yasir, Sumayya va Ammor kunning jazirama issigʻida quyoshda sovut kiygan holda tik turishga majbur qilingan[2]:178[7]:145. Paygʻambar Muhammad ularning bu holatini koʻrib oʻtib ketar ekan, shunday degan: „Sabr qiling, ey Yasir xonadoni! Sizlar uchrashadigan joy Jannatdir“[2]:190[7]:145.

Maxzum urugʻining aʼzosi Abu Jahl Sumayyani nayzasi bilan sanchib oʻldirgan[2]:178[5]:186[7]:145.

Ibn Isʼhoq, Ibn Saʼd, Imom al-Buxoriy, Muslim ibn Hajjoj yoki Tabariy kabi olimlar tomonidan keltirilgan ilk manbalarning hech birida Yasirning oʻlimi tilga olinmagan.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Razwy, Sayed Ali Asgher. A Restatement of the History of Islam & Muslims — 70–71-bet. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir vol. 3. Translated by Bewley, A. (2013). The Companions of Badr. London: Ta-Ha Publishers
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Muhammad ibn Jarir al-Tabari. Tarikh al-Rusul waʼl-Muluk. Translated by Landau-Tasseron, E. (1998). Volume 39: Biographies of the Prophetʼs Companions and Their Successors. Albany: State University of New York Press
  4. ↑ Ibn Saad/Bewley 3:203. „Ammar was killed … in Safar 37 AH at the age of 93.“
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina. London: Ta-Ha Publishers
  6. ↑ Muir, W. (1861). The Life of Mahomet, vol. 2, p. 125. London: Smith, Elder & Co
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-636033-1

Havolalar