Yinks sahifasining manbasini koʻrish

'''Yinks''' yoki '''Iinga''' ({{lang-grc|Ἴυγξ}}, soʻzma-soʻz tarjima qilganda „boʻyni aylanuvchi'“) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Afsonaning turli xil variantlarida Pan va Exo yoki Peytoning qizi{{Sfn|Weizsäcker|1890—1894}}.

U Zevs uchun ichimlik tayyorlagan, shundan soʻng Zevs Ioga boʻlgan ehtiros oʻtida yona boshlagan. [[Gera (mif)|Gera]]qasos olish maqsadida Yinksni kichkina qushga aylantirib qoʻygan ({{lang-grc|Ἴυγξ}}) va sirli marosimlarda doimiy ravishda ishtirok etishga mahkum qilgan{{Sfn|Weizsäcker|1890—1894}}{{Sfn|Smith|1873}}.

Antik davrda ushbu qushdan sehr-jodu marosimlarida foydalanilgan. Uni aylanayotgan gʻildirakka bogʻlab qoʻyishgan. Gʻildirakning aylanishi ham, qush boʻynining burilishi ham yoʻqotilgan muhabbatni qaytarishi kerak boʻlgan. Boshqa turdagi aylanadigan sehrli buyumlar va sevgi uygʻotadigan damlamalarga ham mana shunday nom berilgan{{Sfn|Феокрит|1958}}. Qushchadan sehr-jodu maqsadlarida foydalanish Feokrit{{Sfn|Феокрит|1958}} tomonidan tasvirlab berilgan. Pindar qasidalarida [[Afrodita]] Yasonga [[Medeya|Medeyani]] oʻziga rom qilib olishi uchun gʻildirakka boylangan qushcha bergan{{Sfn|Пиндар|1980}}{{Sfn|Smith|1873}}{{Sfn|Weizsäcker|1890—1894}}.

Yinks ramzi boʻlgan qush bugungi kunga qadar saqlanib qolgan bir nechta qadimiy guldonlar yuzasida tasvirlangan. Odatda uni ayol kishi qoʻlida ushlab turadi, bu uning yoʻqotilgan sevgisini qaytarish istagini ifodalaydi{{Sfn|Weizsäcker|1890—1894}}.

Antonin Liberal tomonidan hikoya qilingan boshqa bir afsonaga koʻra, Yinks Pierning toʻqqizta qizidan biri boʻlgan. Qizlar xor jamoasini tuzib, [[muzalar]] bilan bellashishga qaror qilishadi. Magʻlubiyatga uchragan qizlar ilohlarga qarshi chiqishga jur’at etganlari uchun muzalar tomonidan qushlarga aylantiriladi. Yinks ham qushga aylanib qoladi{{Sfn|Антонин Либерал|1997}}{{Sfn|Smith|1873}}.

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>

== Adabiyotlar ==

* Antonin Liberal. Metamorfozi // Vestnik drevney istorii / Perevod s drevnegrecheskogo, vstupitelnaya statya i kommentarii V.N. Yarxo. — 1997. — № 3—4.
* Pindar. Pifiyskie pesni // Odi; Fragmenti / Pindar; Vakxilid; izd. podg. M. L. Gasparov.. — M. : Nauka, 1980. — 503 s. — (Literaturnie pamyatniki). — 50 000 ekz.
* {{Книга|автор=[[Феокрит]], Мосх, Бион|часть=|ссылка часть=|заглавие=Идиллии и эпиграммы|оригинал=|ссылка=|Викитека=|ответственный=Перевод и комментарий М. Е. Грабарь-Пассек|издание=|место=|издательство=Издательство АН СССР|год=1958|том=|страницы=|страниц=|серия=Литературные памятники|isbn=|тираж=15000|ref=Феокрит}}

* {{Книга|автор=Weizsäcker|часть=Iynx|ссылка часть=http://www.archive.org/stream/roscher1/Roscher21IK#page/n391/mode/2up|заглавие=Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie|ссылка=http://www.archive.org/stream/roscher1/Roscher21IK#page/n1/mode/2up|ответственный=Roscher Wilhelm Heinrich|место=Leipzig|издательство=Druck und Verlag von B. G. Teubner|год=1890—1894|band=II|ref=Weizsäcker}}
[[Turkum:Magic]]