Yirikbargli andiz sahifasining manbasini koʻrish

{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Yirikbargli andiz
| binar_nomi = Inula macrolepis
| oila = Qoqioʻtdoshlar
| turkum = [[Andiz]]
| sinf = Ikki urugʻpallalilar
| tip = Gulli o‘simliklar
| olam = Eukariotlar
}}
'''Yirikbargli andiz''' ({{lang-la|Inula macrolepis}}) – qoqioʻtdoshlar oilasi, [[andiz]] turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Hayotiy shakli ikki yillik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Birinchi marta rus botanigi Aleksandr von Bunge tomonidan tasvirlangan. [[Samarqand viloyati]] hududida uchraydi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000084003;jsessionid=705A15E47D62609D003A0B0730AFF32D |sarlavha=Inula macrolepis Bunge}}</ref>.
== Tavsifi ==
Balandligi 50 sm gacha yetadigan ikki yillik oʻt oʻsimlik. [[Poya]]si tik oʻsadi, yarmidan shoxlangan, pastki qismi uzun ipaksimon tuklar bor. Yuqorigi shoxlarining sirti qalin kulrang tuklar bilan qoplangan. [[Ildiz]]oldi barglari choʻziq, bandi bilan qoʻshib hisoblaganda uzunligi 10 sm gacha yetadi, yuzasi dagʻal tukli, chetlari tishchalarga boʻlingan. [[Poya]]dagi [[barg]]lari nashtarsimon, asosi yuraksimon, uzunligi 6 sm. [[Barg]]lari [[poya]]ning yuqorisiga qarab kichrayib boradi. [[Gul]]lari sariq, uchli tilsimon, uzunligi 1 sm, bir jinsli, savatcha [[to‘pgul]]da joylashgan. Savatchalarining diametri 2-3 sm, tashqi oʻrama barglari nashtarsimon tishli, chetlari dagʻal tuk bilan qoplangan, ichki oʻrama [[barg]]lari yupqa pardasimon, chetlari och qirmizi tusda. [[Hasharotlar]] yordamida changlanadi. [[Iyul]] oyida [[gul]]lab, [[meva]]si [[iyul]]da pishib yetiladi. [[Urug‘]]i tuklar bilan oʻralgan, shamol orqali atrofga tarqaladi. [[Urug‘]]i va [[ildizpoya]]lari orqali koʻpayadi.
== Tarqalishi va oʻsish sharoiti ==
Tabiatda kam uchraydi, birinchi marta 1940—yilda gerbariy uchun yigʻib olingan. Samarqand viloyati hududida tarqalgan. [[Toʻqay]]larda, sernam yerlarda va unumdor tuproqlarda oʻsadi. Oʻsimlik oʻsuvchi yerlarda shagʻal olinishi natijasida populyatsiya soni kamayib ketgan<ref>{{Kitob manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobi I jild |year=2019}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Samarqand viloyati geografiyasi]]