Yovuz Salim masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Yovuz Salim masjidi
 |Asl nomi   = {{lang-tr|Yavuz Selim Camii}}
 |Tasvir             = 
 |Tasvir imzosi     = 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Turkiya
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = 
 |Joylashuv nomi = Istanbul
 |Joylashuvi          = 
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Islom meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
 |Qurila boshladi    = 1520—1521
 |Qurilib bitkazildi = 1527—1528
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 32.5 m (107 ft)
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 2
 |Minoralar balandligi         = 	45 m (148 ft)?
 |Qurilish materiali                = ashlar, [[granit]], [[marmar]]
 |Tarovih                 = 
 |Saharlik va iftor           = 
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> 
|Koordinatalar={{coord|41|01|35.6|N|28|57|4.8|E|display=inline,title}}}}'''Yovuz Salim masjidi''', shuningdek, '''Salim I masjidi''' yoki '''Yovuz Sulton Salim masjidi''' ({{Lang-tr|Yavuz Selim Camii}}) – XVI asrga oid Usmonli masjidi, [[Turkiya|Turkiyaning]] [[Istanbul]] shahri 5-tepaligida, Çukurbostan ({{Talaffuz|Chuqurboʻston}}) mahallasida, Oltin shox tomonga qaragan holda bunyod etilgan. Masjid kattaligi va geografik joylashuvi jihatidan Istanbuldagi eng diqqatga sazovor joylardan biri hisoblanadi.

== Tarixi ==
Yovuz Salim masjidi Istanbuldagi ikkinchi eng qadimgi Usmonli masjididir. Bino meʼmor Alouddin (Acem Alisi) tomonidan Usmonli sultonlaridan biri [[Sulaymon I]] topshirigʻiga koʻra 1520-yilda vafot etgan [[Salim I Yovuz|Salim I]] xotirasiga bagʻishlab qurilgan{{Sfn|Necipoğlu|2005}}. Inshoot 1527–1528-yillarda qurib bitkazilgan. Masjid qurilishida [[Xoʻja Sinon|Xoʻja Sinonning]] meʼmorchilik uslublaridan foydalanishga urinilgan degan taxminlar mavjud, ammo ushbu maʼlumotni tasdiqlovchi manbalar mavjud emas. Biroq masjid bogʻidagi maqbaralardan biri aynan meʼmor Xoʻja Sinonning loyihasi hisoblanadi.

== Arxitekturasi ==

=== Tashqi koʻrinishi ===
Masjid [[Konstantinopol|Konstantinopoldagi]] uchta Rim suv omborlarining eng kattasi boʻlgan Aspar sardoniga qarovchi terassada bunyod etilgan. Katta hovlida (''avlu'') har xil turdagi [[marmar]] va [[Granit|granitdan]] ishlangan ustunli [[Portik|ayvon]] mavjud. Masjidda, shuningdek, turli bezaklar bilan ishlov berilgan rangli, koshinli panellar ham mavjud boʻlib, ular Usmonli saroyida ishlaydigan bir guruh [[Eron|eronlik]] hunarmandlar tomonidan ishlangan{{Sfn|Necipoğlu|1990}}. Masjidning yon tomonida esa egizak [[Minora|minoralar]] mavjud.

=== Ichki koʻrinishi ===
Masjidning ichki qismi tomonlari {{Convert|24.5|m|ft}} boʻlgan oddiy kvadrat shaklidagi xonalardan iborat boʻlib, balandligi {{Convert|32.5|m|ft}}ni tashkil qiladi, yuqori qismi [[gumbaz]] bilan qoplangan{{Sfn|Goodwin|2003}}. Asosiy xonaning shimoliy va janubiy qismlarida joylashgan gumbazli yoʻlaklar toʻrtta kichik gumbazli xonalarga olib boradi, ular sayohatchi [[Darvish|darvishlar]] uchun [[hospis]] sifatida xizmat qilishi kerak boʻlgan.

== Qabrlar ==
Masjid orqasidagi bogʻda, Oltin shoxga qaragan ushbu hududda 1523-yilda qurib bitkazilgan sulton [[Salim I Yovuz|Salim I ning]] maqbarasi joylashgan. Bino tashqi tomondan sakkiz burchakli boʻlib, ayvon qismi oʻziga xos dizayndagi kafel panellari bilan bezatilgan{{Sfn|Goodwin|2003}}.

Ikkinchi sakkiz qirrali, tashqi qismidagi toshga oʻyilgan uzun yozuvli maqbarada [[Sulaymon I|Sulaymon I ning]] toʻrt nafar farzandi qabri joylashgan. Maqbaralar [[Xoʻja Sinon|Xoʻja Sinon]] tomonidan bunyod etilgan boʻlib, qurilish davri 1556-yilga toʻgʻri keladi. Bogʻdagi uchinchi maqbara 1861-yilda Sulton [[Abdulmajid I|Abdulmajid I ning]] vafotidan biroz oldin qurilgan.

== Galereya ==
{{Gallery
|width=160
|height=170
|lines=4
|align=center
|Image:İstanbul - Yavuz Selim Camii - Mart 2013 - r5.JPG| Egizak minoralardan biri
|Image:İstanbul - Yavuz Selim Camii - Mart 2013 - r10.JPG| Kirish qismidagi yozuv
|Image:İstanbul - Yavuz Selim Camii - Mart 2013 - r9.JPG| Masjid hovlisidagi tahorat oladigan favvora
|Image:İstanbul - Yavuz Selim Camii - Mart 2013 - r4.JPG| Yon kirish eshigi
|Image:Yavuz Selim Sultan Mosque 9489 01.jpg|Yovuz Salim masjidi
|Image:Yavuz Selim Sultan Mosque 9489 02.jpg|Yovuz Salim masjidi
|Image: Istanbul Yavuz Selim Sultan Mosque Selim's tomb 2018 9495.jpg|Sulton Salim I Yovuz maqbarasi
|Image:İstanbul - Yavuz Selim Camii - Mart 2013 - r3.JPG|Sulton [[Salim I Yovuz]], [[Hafsa Sultan]] and Sultan [[Abdulmajid I]]
}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi |last=Carswell |first=John |year=2006 |origyear=1998 |title=Iznik Pottery |publisher=British Museum Press |location=London |isbn=978-0-7141-2441-4}}
* {{Kitob manbasi |last=Goodwin |first=Godfrey |year=2003 |origyear=1971 |title=A History of Ottoman Architecture |url=https://archive.org/details/historyofottoman0000good_u7g7 |publisher=Thames & Hudson |location=London |isbn=0-500-27429-0}}
* {{Cite journal|last=Necipoğlu|first1=Gülru|year=1990|title=From International Timurid to Ottoman: a change of taste in sixteenth-century ceramic tiles|journal=Muqarnas|volume=7|pages=136–170|doi=10.2307/1523126|url=http://archnet.org/sites/2024/publications/3340|jstor=1523126|access-date=2023-11-14|archivedate=2021-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210730223922/https://archnet.org/sites/2024/publications/3340}}
* {{Kitob manbasi |last=Necipoğlu |first=Gülru |year=2005 |title=The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire |publisher=Reaktion Books |location=London |isbn=978-1-86189-253-9}}
* {{Kitob manbasi |last=Faroqhi |first=Suraiyah |year=2005 |title=Subjects of the Sultan: Culture and Daily Life in the Ottoman Empire |url=https://archive.org/details/subjectsofsultan0000faro |publisher=I B Tauris |isbn=1-85043-760-2}}
* {{Kitob manbasi |last=Freely |first=John |year=2000 |title=Blue Guide Istanbul |url=https://archive.org/details/istanbulcityguid0000free |publisher=W. W. Norton & Company |isbn=0-393-32014-6}}
* {{Kitob manbasi |last=Rogers |first=J.M. |year=2007 |title=Sinan: Makers of Islamic Civilization |publisher=I B Tauris |isbn=978-1-84511-096-3 |url=https://archive.org/details/sinan0000roge}}

== Havolalar ==

* [http://archnet.org/sites/2027 Sultan Selim Külliyesi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303215421/http://archnet.org/sites/2027 |date=2016-03-03 }}, Archnet.
* [http://www.pbase.com/dosseman/yavuzselim Photographs of the mosque taken by Dick Osseman]
* Arkitera.com – [http://www.arkitera.com/haberler/2003/01/21/sultanselim.htm Yavuz Sultan Selim Mosque is under restoration]

[[Turkum:Turkiyadagi masjidlar]]
[[Turkum:Turkiyadagi madrasalar]]