Yuqori Chirchiq tumani sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼmuriy birlik
 |Rang1                         = {{rang|Oʻzbekiston}}
 |Oʻzbekcha nomi                = Yuqori Chirchiq tumani
 |Asl nomi                      = 
 |Gerb                          = 
 |Bayroq                        = 
 |Gerb kengligi                 = 
 |Bayroq kengligi               = 
 |Gerb taʼrifi                  = 
 |Bayroq taʼrifi                = 
 |Mamlakat                      = [[Oʻzbekiston]]
 |Maqomi                        = [[tuman]]
 |Tegishli hudud                = 
 |Tarkibida                     = [[Toshkent viloyati]]
 |Markazi                       = [[Yangibozor (shaharcha)]]
 |Yirik shahari                 = 
 |Yirik shaharlari              = 
 |Asos solingan                 = 1926
 |Bekor qilingan                = 
 |Rahbari                       = Atemov Uskenbay Businovich<ref>[https://toshvil.uz/oz/yuqorichirchiq YUQORI CHIRCHIQ TUMANI HOKIMLIGI]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
  |Rahbar ismi                  = Hokim
 |Rahbari2                      = 
  |Rahbar ismi2                 = 
 |YAIM                          = 
  |YaIM yil                     = 
  |YAIM oʻrin                   = 
  |YAIM jon boshiga             = 
  |YAIM jon boshiga oʻrinda     = 
 |Til                           = 
 |Tillar                        = [[Oʻzbek tili|Oʻzbek]]
 |Aholi                         = 136 046 <ref>{{Veb manbasi |sarlavha=TOSHKENT VILOYATI AHOLISI: QAERDA QANCHA? |url=https://toshvil.uz/oz/toskent-viloati-aolisi-kaerda-kanca |qaralgan sana=2022-08-26 |arxivsana=2023-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230426051824/https://toshvil.uz/oz/toskent-viloati-aolisi-kaerda-kanca }}</ref>
  |Roʻyxatga olingan yil        = 2021
  |Aholi foizi                  = 
  |Aholi oʻrinda                = 
  |Zichligi                     = 
  |Zichlig joyi                 = 
  |Millatlar tarkibi            =  
  |Dinlar tarkibi               = [[Islom|musulmonlar]]
 |Maydoni                       =  440
  |Maydon foizi                 = 
  |Yer maydoni                  = 
 |Yuqori balandligi             = 469
 |Oʻrtacha balandligi           = 
 |Quyi balandligi               = 
 |Kengligi                      = 
 |Uzunligi                      = 
 |Xarita                        = Yuqorichirchiq tumani.png
 |Xarita oʻlchami               = 300
 |Maʼmuriy birlik xaritasi      = 
  |Xarita oʻlchami ае           = 
 |Soat mintaqasi                = [[UTC+5]]
 |Qisqacha                      = 
 |ISO                           = 
 |FIPS                          = 
 |Telefon kodi                  = +998
 |Pochta indeksi                = 
 |Internet domeni               = 
 |Avtomobil raqami kodi         = 
 |Sayt                          = http://www.yuqorichirchiq.toshvil.uz/
 |TurkumCommons                 = 
 |Izoh                          = 
}}

'''Yuqori chirchiq tumani''' — [[Toshkent viloyati]]dagi tuman. [[1926-yil]] [[29-sentyabr]]da tashkil etilgan. [[1959-yil]]da [[Parkent tumani]], [[1962-yil]]da [[Boʻstonliq tumani]] qoʻshildi. [[1964-yil]]dan Boʻstonliq, [[1979-yil]]dan Parkent tumani ajralib chiqdi.

== Geografik joylashuvi ==
Shimoli-sharqdan Boʻstonliq va Parkent tumanlari, janub va janubi-sharqdan [[Ohangaron tumani]], janubi-gʻarbdan Oʻrta Chirchiq, gʻarbdan [[Toshkent shahri]] va [[Qibray tumani|Qibray tumanlari]] bilan chegaradosh. Maydoni 0,44 ming km². Aholisi 136 046 kishi (2021). Tumanda 1 shaharcha (Yangibozor), 9 qishloq fuqarolari yigʻini (Argʻinchi, Sosbaqa, Bordonkoʻl, Jambul, Oqovul, Navroʻz, Saksonota, Surankent, Tinchlik) bor. Tuman markazi — Yangibozor shaharchasi<ref>{{veb manbasi|url=http://stat.uz/upload/iblock/4eb/SOATO.zip|deadlink=yes|title=СОАТО Система обозначений административно-территориальных образований|accessdate=1-oktabr 2011-yil|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AFMlmb9y?url=http://stat.uz/upload/iblock/4eb/SOATO.zip|archivedate=2012-08-28}}</ref>.

== Tabiati ==
Tuman hududi Chirchiq daryosining chap sohilidagi tekislikda, oʻrtacha 550 m balandlikda joylashgan. Iqlimi kontinental. Sharq va shimoldan Chatqol tizmasi bilan oʻralgan. Qishi birmuncha sovuq, yozi issiq. [[Yanvar]]ning oʻrtacha temperaturasi —1,5° dan —2° gacha, eng past temperatura — 20°. [[Iyul]]niki 25—28°, eng yuqori temperatura 41—42° gacha. Yillik oʻrtacha yogʻin 350-400&nbsp;mm. Vegetatsiya davri 200 kun. Tuman hududidan oʻtgan Qorasuv, Chirchiq daryolari, Parkent, Hondam kanallari, Oqqulik, Yoyilma, Qizilsoy soylaridan qishloq xoʻjaligi ekinlarini sugʻorishda foydalaniladi. Tuproqlari boʻz tuproq. Yovvoyi oʻsimliklardan [[shoʻra]], [[qamish]], [[yulgʻun]]; [[kiyikoʻt]], [[isiriq]], [[gulxayri]], [[qoraandiz]], [[qizilmiya]], ermon singari dorivor giyohlar va boshqalar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan [[chiyaboʻri]], [[tulki]], [[ondatra]], [[yumronqoziq]], [[suvilonlar]]; qushlardan yovvoyi oʻrdak, tustovuq, qirgovul va boshqalar uchraydi.

== Aholisi ==
Aholisi asosan, [[oʻzbeklar]], shuningdek, [[qozoqlar]], [[koreyslar]], [[ruslar]], [[tatarlar]] va boshqalar millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km²ga 256 kishi (2005). Shahar aholisi 12950 kishi, qishloq aholisi 99550 kishi (2005).

== Xoʻjaligi ==
Tuman iqtisodiyoti, asosan, [[qishloq xoʻjaligi]] ishlab chiqarishiga ixtisoslashgan. Paxta tozalash, qishloq xoʻjaligi mashinalari ishlab chiqarish tajriba zavodi, [[bosmaxona]], MTP, toshshagʻal maydalash va saralash kti, avtokorxona, qurilish tashkilotlari, 300 kichik korxona va boshqalar ishlab turibdi. 6 qoʻshma korxona faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 5 [[shirkat]], 830 fermer xoʻjaligi mavjud. Sugʻoriladigan yerlarda paxta, bahorikor yerlarda donchilik; shuningdek, chorvachilik, pillachilik rivojlangan. Yuqori Chirchiq tumanida foydalaniladigan yerlarning 6,3 ming ga maydoniga paxta, 12,8 ming ga maydoniga gʻalla, 1,1 ming ga yerga sabzavot ekinlari ekiladi. Tutzor, pichanzor va yaylovlar bor. Bogʻdorchilik, tokchilik rivojlangan. Tuman xoʻjaliklarida 29,5 ming qoramol, 14,9 ming qoʻy va echki boqiladi.

== Ijtimoiy soha ==
Tumanda 40 umumiy taʼlim maktabi (24,2 ming oʻquvchi), bolalar musiqa maktabi, kasb-hunar kolleji faoliyat koʻrsatadi. 24 [[kutubxona]], 6 madaniyat uyi, 10 klub muassasasi aholiga xizmat koʻrsatadi. 3 stadion, 35 sport zali, 37 futbol, 40 basketbol, 14 qoʻl toʻpi maydonlari bor. Tuman markaziy kasalxonasi va uning boʻlimlari, tugʻruqxona, poliklinika, 19 qishloq vrachlik punkti, 2 ta dispanser, 4 feldsherakusherlik punkti va boshqalar tibbiy muassasalarda 149 vrach, 850 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi. [[1932-yil]]dan „Surʼat — qarqsh“ tuman gaz. (oʻzbek va qozoq tillarida) nashr etiladi (adadi 2396).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}
{{Toshkent viloyati}}

[[Turkum:Toshkent viloyati tumanlari]]