Yuriy Gagarin: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Yuriy Gagarin | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Shaxsiyat | |||
|ismi = Yuriy Alekseyevich Gagarin | |||
|asl ismi = Юрий Алексеевич Гагарин | |||
|portret = Gagarin in Sweden.jpg | |||
|eni = 176px | |||
|tavsif = [[Fazogir]] | |||
|tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1934|3|9}} | |||
|tavallud joyi = [[SSRI]], [[RSFSR]], [[Klushino]] | |||
|vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1968|3|27|1934|3|9}} | |||
|vafot joyi = SSRI, RSFSR, [[Novosyolovo]] | |||
}}'''Yuriy Alekseyevich Gagarin''' ({{lang-ru|Ю́рий Алексе́евич Гага́рин}};<ref>Uning ismi baʼzan ''Yuri'', deb ham yoziladi.</ref> [[1934|1934-yil]] [[9-mart]] – [[1968|1968-yil]] [[27-mart]]) [[SSRI|sovet]] uchuvchisi va [[fazogir]]i boʻlgan. [[1961|1961-yili]] [[12-aprel]]da [[Vostok - 1]] fazoviy kemasida [[Yer]] [[orbita]]sini aylanib chiqib, [[koinot]]dagi ilk inson boʻldi. | |||
Gagarin butun dunyoda tanilgan, koʻplab medal va ordenlar, jumladan, „[[Sovet Ittifoqi Qahramoni]]“ ordeni bilan taqdirlangan. Gagarin keyinchalik [[Moskva]] yaqinida joylashgan [[Yuriy Gagarin Kosmonavt Tayyorlash Markazi|Kosmonavt Tayyorlash Markazining]] boshliq oʻrinbosari boʻldi; ushbu markaz hozir uning nomi bilan ataladi. Gagarin [[1968|1968-yili]] [[Mig 15]] uchogʻini boshqarayotib, halokatga uchradi va vafot etdi. | |||
Gagarin sharafiga xotira tangalari, pochta markalari zarb etilgan, haykal va monumentlar oʻrnatilgan,<ref>[http://mytashkent.uz/2010/04/12/s-dnem-kosmonavtiki/ Toshkentdagi Yuriy Gagarin haykali]</ref> uning sharafiga maktab, kinoteatr, topografik joylar nomlangan. Har yili 12-aprelda [[Kosmonavtika Kuni]] nishonlanadi. [[2011]]-yili odamzotning ilk parvozini [[Google]] ham xotirladi.<ref>{{Citation |year= |title=Yuri Gagarin Google Doodle: First man in space celebration |url=http://www.popherald.com/google-doodle-search-engine-yuri-gagarin/6317 |access-date=2011-04-12 |archivedate=2011-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110412195956/http://www.popherald.com/google-doodle-search-engine-yuri-gagarin/6317 }}</ref> | |||
'''Gagarin Yuriy Alekseevich''' (1934.9.3, Smolensk viloyati, Klushino qishlogʻi – 1968.27.3) – kosmonavt uchuvchi, dunyoda birinchi boʻlib kosmik fazoga parvoz etgan. Qahramon (1961), polkovnik. Jukovskiy nomidagi Harbiy-havo muhandislik akademiyasini bitirgan (1968). 1961-yil 12-aprelda „Vostok – 1“ kosmik kemasida parvoz qilib, 1 soat 48 min.da yer sharini aylanib uchdi.<ref>{{veb manbasi|author=Wilson, Jim|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/shuttle/sts1/gagarin_anniversary.html|title=Yuri Gagarin: First Man in Space|date=2011-04-13|publisher=[[NASA]]|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230314220757/https://www.nasa.gov/mission_pages/shuttle/sts1/gagarin_anniversary.html|archivedate=2023-03-14|qaralgan sana=2023-03-27}}</ref> Kosmonavtlar ekipajlarini oʻqitish va mashq qildirishda qatnashdi. Samolyotda mashq qilayotgan vaqtida falokat yuz berib halok boʻldi. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi qarori bilan 1968-yilda Yuriy Alekseevich Gagarin nomidagi oltin medal taʼsis etildi. Jahondagi koʻp shaharlarda Gagarin nomi abadiylashtirilgan. Jumladan Oʻzbekistonning Jizzax viloyatida shahar uning nomiga qoʻyilgan; Toshkent shahrida haykali oʻrnatilgan. Oyning orqa tomonidagi kraterga Gagarinnomi berilgan. | |||
== Filateliya va numizmatika == | |||
<gallery perrow="4"> | |||
File:1976 4569.jpg| | |||
File:RR5514-0005R 40-letie kosmicheskogo poleta Yu. A. Gagarina.png| | |||
File:RR5714-0010R.png| | |||
File:2011. Stamp of Belarus 07-2011-03-28-m.jpg| | |||
</gallery> | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
== Adabiyotlar == | |||
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil | |||
== Havolalar == | |||
* [http://mytashkent.uz/tag/gagarin/ Gagarin haqida MyTashkent.uz maqolalari] | |||
* [http://www.astronautix.com/astros/gagarin.htm Batafsil tarjimai holi] | |||
{{OʻzME}} | |||
{{chala}} | |||
{{DEFAULTSORT:Gagarin, Yuriy}} | |||
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari]] | |||
[[Turkum:Kosmonavtlar]] | |||
{{bio-stub}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Yuriy Alekseyevich Gagarin | |
|---|---|
| Юрий Алексеевич Гагарин | |
![]() | |
| Tavalludi |
9-mart 1934-yil |
| Vafoti |
27-mart 1968-yil (34 yoshda) SSRI, RSFSR, Novosyolovo |
Yuriy Alekseyevich Gagarin (ruscha: Ю́рий Алексе́евич Гага́рин;[1] 1934-yil 9-mart – 1968-yil 27-mart) sovet uchuvchisi va fazogiri boʻlgan. 1961-yili 12-aprelda Vostok - 1 fazoviy kemasida Yer orbitasini aylanib chiqib, koinotdagi ilk inson boʻldi.
Gagarin butun dunyoda tanilgan, koʻplab medal va ordenlar, jumladan, „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ ordeni bilan taqdirlangan. Gagarin keyinchalik Moskva yaqinida joylashgan Kosmonavt Tayyorlash Markazining boshliq oʻrinbosari boʻldi; ushbu markaz hozir uning nomi bilan ataladi. Gagarin 1968-yili Mig 15 uchogʻini boshqarayotib, halokatga uchradi va vafot etdi.
Gagarin sharafiga xotira tangalari, pochta markalari zarb etilgan, haykal va monumentlar oʻrnatilgan,[2] uning sharafiga maktab, kinoteatr, topografik joylar nomlangan. Har yili 12-aprelda Kosmonavtika Kuni nishonlanadi. 2011-yili odamzotning ilk parvozini Google ham xotirladi.[3]
Gagarin Yuriy Alekseevich (1934.9.3, Smolensk viloyati, Klushino qishlogʻi – 1968.27.3) – kosmonavt uchuvchi, dunyoda birinchi boʻlib kosmik fazoga parvoz etgan. Qahramon (1961), polkovnik. Jukovskiy nomidagi Harbiy-havo muhandislik akademiyasini bitirgan (1968). 1961-yil 12-aprelda „Vostok – 1“ kosmik kemasida parvoz qilib, 1 soat 48 min.da yer sharini aylanib uchdi.[4] Kosmonavtlar ekipajlarini oʻqitish va mashq qildirishda qatnashdi. Samolyotda mashq qilayotgan vaqtida falokat yuz berib halok boʻldi. Xalqaro aviatsiya federatsiyasi qarori bilan 1968-yilda Yuriy Alekseevich Gagarin nomidagi oltin medal taʼsis etildi. Jahondagi koʻp shaharlarda Gagarin nomi abadiylashtirilgan. Jumladan Oʻzbekistonning Jizzax viloyatida shahar uning nomiga qoʻyilgan; Toshkent shahrida haykali oʻrnatilgan. Oyning orqa tomonidagi kraterga Gagarinnomi berilgan.
Filateliya va numizmatika
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Uning ismi baʼzan Yuri, deb ham yoziladi.
- ↑ Toshkentdagi Yuriy Gagarin haykali
- ↑ Yuri Gagarin Google Doodle: First man in space celebration, 2011-04-12da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2011-04-12
- ↑ Wilson, Jim. „Yuri Gagarin: First Man in Space“ (en). NASA (2011-yil 13-aprel). 2023-yil 14-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-mart.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
| Shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
