Yuriy Lonchakov
Юрий Валентинович Лончаков (русча: Юрий Валентинович Лончаков; 1965-йил 4-мартда туғилган) - россиялик собиқ космонавт ва учта космик миссия фахрийси[1] У космосда 200 кун ўтказди ва икки марта космик юриш қилди.
| Юрий Валентинович Лончаков | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди | 1965-йил 4-март |
| Касби | Учувчи |
| Миллати | Рус |
| Мукофотлари |
|
| Космик карера | |
| Даража | Россия Ҳарбий ҳаво кучлари полковниги |
Космосдаги вақт |
200 кун 18 соат 39 дақиқа |
| Танлаш | 1997 |
Жами ЭВАс |
2 |
Жами ЭВА вақти |
10 соат 27 дақиқа |
| Миссиялар | СТС-100, Союз ТМА-1/ТМ-34, Союз ТМА-13 (Эхпедитион 18) |
Миссия белгиси |
|
Шахсий ҳаёт
Лончаков 1965-йил 4-мартда Қозоғистоннинг Жезказканск вилояти, Балхаш шаҳрида туғилган. У Актюбинскни болалиги ва ёшлигидан буён ўзининг она шаҳри деб билади[2].. Лончоковнинг ота-онаси Лончаков Валентин Гаврилович ва Галина Василевна геолог бўлган. У Лончакова (Долматова) Татяна Алексеэвна билан турмуш қурган. Уларнинг 1990-йилда туғилган Кирилл исмли бир ўғли бор[1]. Унинг севимли машғулотларига китоблар, туризм, автотуризм, чанғи спорти, спорт ўйинлари киради.
Та'лим
1982-йилда ўрта мактабни тугатгандан сўнг Лончаков Оренбург ҳаво кучлари учувчилар мактабига ўқишга кирди ва 1986-йилда учувчи-муҳандис сифатида имтиёзли диплом билан тугатди. 1995-йилда Лончаков Жуковский ҳаво кучлари академиясига ўқишга кирди ва уни 1998-йилда учувчи-муҳандис-тадқиқотчи сифатида имтиёзли диплом билан тугатди.
Мукофотлар ва унвонлар
Лончаков Россия Федерацияси Қаҳрамони медали ва Россия Федерациясининг учувчи-космонавти фахрий унвони билан тақдирланган. У ИВ даражали "Ватанга хизматлари учун" ордени,[3] "Коинотни ўрганишдаги хизматлари учун" медали[4] ва НАСА космик парвози медали билан тақдирланган. Лончаков - Халқаро ижтимоий фанлар академияси ва Халқаро ҳомийлик академияси томонидан та'сис этилган "Россия шон-шарафи" номинациясида "Ватан шон-шарафи" миллий мукофоти совриндори. У "Актубинск вилоятида хизмат кўрсатган одам"дир.
Ҳарбий мартаба
Учувчилар мактабини тугатгач, Лончаков Россия денгиз флотида иккинчи экипаж командири, экипаж командири, эскадрон катта учувчиси ва авиация бригадаси командири лавозимларида хизмат қилди. Лончаков 1400 соатдан ортиқ парвоз вақтини қайд этди. Ҳарбий ҳаво кучларининг 1-тоифали учувчиси ва 526 сакраш билан парашютчиларни тайёрлаш бўйича инструктор.
Космонавт фаолияти

Лончаков 1997-йил декабр ойида Гагарин Космонавтларни тайёрлаш маркази космонавтлар идорасининг синов-космонавт номзоди этиб сайланди. 2004-йил июл ойида у Байқўнғир космодромида экстремал вазиятларда омон қолиш бўйича машғулотларда қатнашди.
СТС-100
Лончаковнинг биринчи космик парвози Халқаро космик стансиянинг Cанадарм2 робот қўлини ўрнатган СТС-100 Спаcе Шуттле миссияси эди. Эндеаворнинг вазифаси Раффаэлло логистика модулини стансияга жойлаштириш, уни фаоллаштириш Раффаэлло ва станция ўртасида юк ташиш ва Раффаэллони шаттлнинг юк кўтарувчи жойига қайтариш эди. Спаcе Шуттле Эндеавоур 2001-йил 19-апрелда УТC вақти билан соат 18:40:42да Кеннеди космик марказидан ҳавога кўтарилди[5]. Лончаков миссия мутахассиси сифатида хизмат қилган. Тахминан икки кунлик парвоздан сўнг Эндеавоур 2001-йил 21-апрелда УТC вақти билан соат 13:59да ХКСга туташди. 8 кунлик ишдан сўнг 19-апрел куни соат 17:34да кема ИССдан туширилди. Дастлаб қўниш КСCда режалаштирилган эди, аммо давом этаётган ёмғир ёғиши ва кучли шамоллар Эндеаворни Калифорниядаги Эдвардс ҳаво кучлари базасига қўнишга мажбур қилди[6]. СТС-100 миссиясининг давомийлиги 11 кун 21 соат 31 дақиқа 14 сонияни ташкил этди.
Союз ТМА-1/ТМ-34
2002-йил 25-мартда Лончаков "Союз-ТМ", "Союз-ТМА" космик кемаларининг захира экипажи командири, ХКС дастури бўйича тўртинчи ташриф буюрувчи экипаж командири сифатида космик парвоз учун тайёргарликдан ўтди. 2002-йил 1-октябрда у бош экипаж таркибига борт муҳандиси-2 этиб сайланди ва захира экипаж командири бўлиб қолди.
Лончаков 2002-йил октябр ойида "Союз ТМА-1 " такси рейсидаги "Союз" нинг экипаж а'зоси сифатида ХКСга қайтди. Қўмондон Лончаков, борт муҳандис-космонавти Сергей Залётин ва ЭСА астронавти Франк Де Вин бўлган "Союз" космик кемаси 2002-йил 30-октябрда УТC вақти билан соат 03:11 да Байқўнғир космодромидан кўтарилди. Ердаги қалин туман камералардан учиришни тўсиб қўйди[7]. Союз ТМА-1 ва ХКС ўртасидаги муваффақиятли уланиш 2002-йил 1-ноябрда УТC вақти билан соат 05:01да амалга оширилди. Лончаков коинотда 10 кун 20 соат ва 53 дақиқа вақт ўтказгандан сўнг "Союз ТМ-34" да Ерга қайтди[1] "Союз ТМ-34" космик кемаси 9-ноябр куни соат 20:44да ХКС Заря модулининг пастки портидан туширилди ва 10-ноябр куни УТC вақти билан соат 00:04да Аркалиқ шаҳридан 100 км шимоли-шарқда қўнди[8].. "Союз ТМ-34" "Союз-ТМ" космик кема сериясининг охиргиси бўлиб, "Союз-ТМА" билан алмаштирилди.
Экспедиция 18

Лончаков дастлаб 19-экспедицияда борт муҳандиси этиб сайланган, бироқ Салижон Шарипов экипаждан четлаштирилгандан кейин 18-экспедиция экипажига борт муҳандиси ва “Союз” командири лавозимига ўтказилган[9]. Лончаков, 18-экспедиция командири Майкл Финке ва космик сайёҳ Ричард Гарриотт билан бирга "Союз ТМА-13" космик кемаси 2008-йил 12-октябрда УТC вақти билан соат 7:01да учирилди[10][11]. Лончаков "Союз" командири бўлиб хизмат қилган. Икки кунлик автоном парвоздан сўнг “Союз ТМА-13” 14-октябр куни соат 08:26 да белгиланган вақтдан етти дақиқа олдин ХКС Заря модулининг Ерга қараган туташ портига муваффақиятли қўнди. Лончаков ИСС Эхпедитион 18 экипажига борт муҳандиси сифатида қўшилди. Ричард Гарриот бортда бўлганида, Лончаков ўзининг шахсий вақтида (Майкл Финке, Грегори Чамитофф ва Ричард Гарриотт билан бирга) космосда яратилган "Қўрқув Апогейи" илмий-фантастик филмида суратга олиш ва бош ролни ижро этишда иштирок этган.
2009-йил 12-мартда 1993-йилда ГПС сун'ий йўлдошини ишга тушириш учун фойдаланилган Делта ИИ ракетасининг юқори поғонасидаги қолдиқлар ХКС яқинидан ўтиб кетди. Экспедиция 18 экипажи модуллар орасидаги люкларни ёпиш ва фавқулодда экипажнинг қочишини та'минлаш учун ўрнатилган "Союз" космик кемасига чиқиш орқали ХКСни эвакуация қилишга тайёрланди[12]. Вайроналар космик станцияга тегмади ва УТC вақти билан соат 16:38да хавфсиз ўтиб кетди. Экипаж тахминан беш дақиқадан сўнг фаолиятини давом эттиришга киришди[12]
Лончаков НАСА астронавти Майкл Финке ва космик парвоз иштирокчиси Чарлз Симони билан Ерга қайтди. “Союз ТМА-13” капсуласи 2009-йил 8-апрел куни УТC вақти билан соат 7:16 да Қозоғистонга қўнди.
Космик юришлар


Лончаков жами 10 соату 27 дақиқа давом этган икки марта космик саёҳатни амалга оширди.
2008-йил 23-декабрда Лончаков НАСА астронавти Майкл Финке билан биринчи марта космик юришини амалга оширди[13].. Улар Пирсга электромагнит энергия ўлчаш мосламасини (Лангмуир зонд) ўрнатдилар, Россиянинг Биориск узоқ муддатли тажрибасини олиб ташладилар, Звездада органик ва биологик материаллар намуналарини очиқ космосга чиқариш (Эхпосе-Р) тажриба пакетини ўрнатдилар. У ердаги буйруқ бўйича телеметрияни фаоллаштириб, узата олмаганидан кейин уни олиб ташладилар. Икки космик саёҳатчи, шунингдек, космик стансия атрофидаги ионосферадаги бузилишларни ўлчайдиган Импулсе тажрибасини ўрнатдилар. ЭВА Россиянинг Орлан космик костюмларида Пирс ҳаво блокидан ўтказилди[14][15]. Космосга чиқиш 5 соат 38 дақиқа давом этди.
2009-йил 10-мартда Лончаков ўзининг иккинчи марта космосга чиқишини яна Финке билан амалга оширди. Икки космик саёҳатчи Звезда модулининг универсал илмий платформасига ЭХПОСЕ-Р экспериментини ўрнатдилар, Пирс ҳаво қулфи ва ўрнатиш бўлимига улаш нишони ҳудудидан лента тасмаларини олиб ташладилар, стансия Россия қисмининг ташқи қисмини кўздан кечирдилар ва суратга олдилар[16]. Космик юриш Россиянинг Орлан космик костюмларида Пирс Доcкинг Cомпартмент ҳаво қулфидан амалга оширилди[17]. ва 21:11да ҳаво қулфи люки ёпилганида якунланди. Космик юриш 4 соат 49 дақиқа давом этди. Бу космик станцияни йиғиш ва техник хизмат кўрсатишни қўллаб-қувватлаш учун 120-космосга чиқиш бўлди.
Исте'фо
2013-йилда у 14-сентябрдан бошлаб исте'фога чиқиш ҳақида ариза берди. У бошқа қизиқроқ иш учун исте'фога чиққани ма'лум бўлди. Лончаков 44-экспедицияда Халқаро космик станцияга учиши керак эди ва э'лон қилинган пайтда унинг ўрнига ҳеч кимнинг номи айтилмаган эди[18]. Унинг ўрнига Геннадий Падалка космосга учди.
Космосдан кейинги фаолият
Лончаков космонавтлар корпусидан исте'фога чиқди ва "Газпром"да лавозимни эгаллади. 2014-йил 31-мартда у ГCТC раҳбари вазифасини бажарувчи этиб тайинланди.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 ЭНЕРГИА. „Юрй Валентинович ЛОНCҲАКОВ“ (2008-йил 1-сентябр). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-июн 2010-йил.ЭНЕРГИА (Септембер 2008). "Юрй Валентинович ЛОНCҲАКОВ" (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-03 санасида архивланган). Ретриэвед 8 Жуне 2010.
- ↑ НАСА. „Префлигҳт интервиэw:Юри Лончоков“ (24-сентабр 2008-йил). 2010-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 2 апреля 2010 г. № 412
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12 апреля 2011 года № 436 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса"»
- ↑ НАСА. „СТС-100 Миссион Cонтрол Cентер Статус Репорт #01“ (19-апрел 2001-йил). 8-июн 2001-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-июн 2010-йил.
- ↑ НАСА. „СТС-100 Миссион Cонтрол Cентер Статус Репорт #27“ (1-май 2001-йил). 6-май 2001-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-июн 2010-йил.
- ↑ „Союз ТМА-1 Миссион то тҳе ИСС“. РуссианСпаcеWеб.cом. Қаралди: 8-июн 2010-йил.
- ↑ „Союз ТМ-34 Миссион то тҳе ИСС“. РуссианСпаcеWеб.cом. Қаралди: 8-июн 2010-йил.
- ↑ НАСА. „НАСА Ассигнс Cреwс фор СТС-127 анд Эхпедитион 19 Миссионс“. НАСА (2008). 2017-йил 8-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
- ↑ Чрис Бергин. „Союз ТМА-13 лаунчес трио он жоурней то тҳе ИСС“. НАСА Спаcефлигҳт.cом (2008). Қаралди: 12-октабр 2008-йил.
- ↑ „Роcкет лаунчес он спаcе статион вояге“. Интернатионал Ҳералд Трибуне (2008). Қаралди: 12-октабр 2008-йил.
- ↑ 12,0 12,1 Бергин. „РЕД тҳрешолд лате нотиcе cонжунcтион тҳреат миссес ИСС – Cреw эгресс Союз“. НАСАСпаcефлигҳт.cом (12-март 2009-йил). Қаралди: 12-март 2009-йил.
- ↑ НАСА. „Статион Спаcеwалкерс Инсталл Эхперименц“ (23-декабр 2008-йил). 2022-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
- ↑ НАСА. „ИСС Он-Орбит Статус 12/23/08“. НАСА (2008). 9-январ 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-декабр 2008-йил.
- ↑ „УС, Руссиан спаcе статион cреw cондуcт спаcеwалк“. Сеаттле Пост-Интеллигенcер (2008). 1-январ 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-декабр 2008-йил.
- ↑ НАСА. „Статион Спаcеwалкерс Инсталл Эхперименц, Пробе“ (10-март 2009-йил). 2022-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-июн.
- ↑ Бриан Wагнер. „Спаcе Статион Астронауц Cомплете Спаcе Wалк Аҳеад оф Шуттле Лаунч“. Воиcе оф Америcа (10-март 2009-йил). 13-март 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-март 2009-йил.
- ↑ „Руссиан cосмонаут сет фор спаcе статион миссион ресигнс“. УПИ. Спаcе Даилй (5-сентабр 2013-йил).