Yusuf II sahifasining manbasini koʻrish

{{Qirollik bilgiqutisi
|ismi=Yusuf II
|title=Muvahhidlar xalifasi
|succession=[[Muvahhidlar davlati]] hukmdori
|reign=1213–1224
|oʻtmishdoshi=[[Muhammad an-Nosir]]
|davomchisi=[[Abdulvohid I]]
|tugʻilgan_sanasi=taxminan 1203
|vafot_sanasi=1224
|otasi=[[Muhammad an-Nosir]]
|onasi=Qamar
|din=[[Islom]]
}}
'''Abu Yoqub Yusuf al-Mustansir''' ('''Yusuf II''' nomi bilan ham tanilgan, {{Circa|1203}}–1224) ({{Lang-ar|يوسف بن الناصر}}) 1213-yildan to vafotiga qadar [[Muvahhidlar davlati|Muvahhidlar]] xalifasi boʻlgan. Oʻzidan oldingi xalifa [[Muhammad an-Nosir|Muhammad an-Nosirning]] oʻgʻli<ref>Joseph F. OʻCallaghan, ''A History of Medieval Spain''</ref>. Oʻn yoshli Yusuf otasi vafot etayotgan chogʻda kutilmaganda merosxoʻr etib tayinlangan<ref name="kennedy">Hugh Kennedy (1996) ''Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus''. London: Addison-Wesley-Longman</ref>. Otasinig vafotidan soʻng Muvahhid shayxlari uni xalifa etib sayladilar va unga „al-Mustansir billoh“ („Allohning yordamiga tayanadigan“) xalifalik unvonini berildi. Onasi Qamar ismli nasroniy choʻri ayol boʻlgan<ref>[http://www.biografiasyvidas.com/biografia/y/yusuf_ii_al_mustansir.htm Yusuf II al-Mustansir Billah]</ref>.

== Hayoti ==
Yosh va zavq-shavqni yoqtiradigan Yusuf II Muvahhidlar imperiyasini boshqarishni muvozanat bilan tuzilgan oliy tabaqa vakillaridan iborat oliy kengashga topshirdi. Bu kengash tarkibiga otasining [[Al-Andalus|Al-Andalusdagi]] birodarlari, Ifriqiyadagi amakivachchasi [[Abu Abdulloh Muhammad ibn Abu Hafs]], [[Marokash]] saroyi amaldorlari, jumladan, vazir Abu Said Usmon ibn Jomiy, shuningdek, Muvahhidlarning [[Masmuda]] qabilalari shayxlari kirar edi. Biroq markaziy rahbariyatning yoʻqligi va 1212-yilda Navas de Tolosa jangida Muvahhid qoʻshinining ogʻir talafot koʻrishi natijasida [[Mag‘rib|Magʻribda]] ketma-ket qoʻzgʻolonlar yuzaga keldi. Ularni jilovlash Muvahhidlar oliy kengashi uchun qiyin boʻlib, bu hol oxir-oqibatda Ifriqiyaning Muvahhidlar davlatidan ajralib chiqib, mustaqil ravishda [[Hafsiylar]] sulolasi qoʻl ostida shakllanishiga olib keldi.

Yusuf II 1224-yil boshida kutilmaganda vafot etdi, oʻzining sigirlari bilan oʻynayotgan vaqtida tasodifan sigirlar uni shoxi bilan suzib oʻldirib qoʻygan edi<ref name="kennedy2">Hugh Kennedy (1996) ''Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus''. London: Addison-Wesley-Longman</ref>. Xalifaning merosxoʻrlari yoʻqligi sababli saroy amaldorlari, Ibn Jomiy boshchiligida tezda Marokashda uning qari amakisi [[Abdulvohid I|Abdulvohid I ni]] yangi xalifa etib sayladilar. Biroq Marokashda bunday shoshma-shosharlik bilan amalga oshirilgan va ehtimol konstitutsiyaga zid jarayon Al-Andalusdagi an-Nosirning birodarlarini, yaʼni Yusufning ammalarini ranjitdi. Ular ushbu qarorni tan olishmadi va oʻz xalifalari sifatida [[Abdulloh al-Odil|Abdulloh al-Odilni]] sayladilar<ref name="kennedy2" />.

== Vazirlari ==
Hukmronligining birinchi yilida Yusuf II ning uch nafar [[Vazir|vazirlari]] quyidagilar boʻlgan:

* Abu Said Usmon ibn Jomiy (1214), shuningdek, Muhammad an-Nosir davrida ham vazir boʻlgan;
* Abu Yahyo al-Hizrojiy (1214);
* Abu Ali ibn Ashrafiy (1214);
* Abu Said Usmon ibn Jomiy (ikkinchi bor 1214–1223).

Abu Said Usmon ibn Jomiy, shuningdek, Abdulvohid I hukmronligida ham vazir sifatida xizmat qilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* Ushbu maqola fransuz Vikipediyasida [[:fr:Yusuf al-Mustansir|tegishli maqola]] tarjimasi sifatida boshlandi, 2005-yil 30 sentabr kuni u yerga kirdi.
* {{Kitob manbasi |last=Julien |year=1931 |first=Charles-André |title=Histoire de l'Afrique du Nord, des origines à 1830}}
{{refend}}

{{Start box}}
{{Succession box|oʻtmishdoshi=[[Muhammad an-Nosir]]|title=[[Muvahhidlar davlati|Muvahhidlar sulolasi]]|yillar=1213–1224|vorisi=[[Abdulvohid I]]}}
{{S-end}}

{{Authority control}}

[[Turkum:1224-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:13-asr xalifalari]]
[[Turkum:Muvahhid xalifalari]]