Zardolu sahifasining manbasini koʻrish

'''Zardolu''' - sariq oʻrik.Fors-tojik tili materiali boʻlgan ushbu soʻz zard va oli boʻlaklaridan iborat boʻlib, zard — sariq rang maʼnosini bildiradi.
Soʻzlarda, koʻpincha, uni tashkil qiluvchi boʻlaklarning asosi maʼlum bolmaydi. Qoʻshma soʻzlarning koʻpchiligida esa [[komponentlar]] ham u darajada oʻzaro qorishib ketmagan boʻladi. Bu soʻzda ham ikkala komponent aniq. Zardolu soʻzi ham shu formada XV asrgacha boʻlgan turkiy yozma manbalarda uchramaydi. Alisher Navoiy asarida:
Shirada zardolu etib qand hal,
Yoʻq qadu amrud qaduyi asal.
([[Hayrat ul-abror]] 214)
== Zardolu soʻzining kelib chiqishi ==
Qadimgi eron tilida (eramizgacha IX — VI asrlarda) zayisu — zayica — sariq, oltin rangli maʼnosini anglatgan soʻz, keyinchalik zard formasiga kelib qolgan.
Bunda yana zar, zarrin soʻzlarini ham eʼtiborga olish kerak. Shunday qilib, zard soʻzi ham yasama boʻlib, u zard yoki zart boʻlishi kerak. Chunki -t, -d yasovchi qoʻshimchasi fors tilida rang bildiruvchi soʻzlar yasashda qatnashadi. Bundan tashqari, oʻzbek va boshqa turkiy tillardagi sariq, koʻk sifatlari eroniy tillardagi zar, zard, kabut, kabud soʻzlari bilan asosi yaqin boʻlsa kerak.
"Gʻiyos ul-lugat"da https://saviya.uz/ijod/tilshunoslik/qimmatli-lugat/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203161852/https://saviya.uz/ijod/tilshunoslik/qimmatli-lugat/ |date=2022-12-03 }} zardolu formasida berilgan. Ammo zard soʻzining etimoni aniqlangan emas.
== Zardolu soʻzi ishlatilgan manbalar ==
[[„Boburnoma“]]da ham zardolu (Bobur, 1960, 39, 61), „Turkiy tillar lugʻati“da ([[Lazar Budagov|Budagov]], 1868, 1, 604) fors tilida zardalu, afgʻon tilida zardalu, tojik tilida zardoli, urdu tilida zard-alu kabi formalarda qoʻllanadi. 
== Zardolu soʻzi dialektikada ==
Zardolu turkiy tillarning birortasida ham qoʻllanmaydi. Faqat oʻzbek tilining Samarqand-Buxoro dialektida zardoli, Qashqadaryo shevalarida ham zardoli shaklida qoʻllanadi.
Zardolu soʻzi oʻzbek tilining Samarqand-Buxoro [[dialektika]]da, yana fors-tojik tilining taʼsiri nisbatan kuchli boʻlgan dialekt, shevalarda zaldor — zardol formasida metateza hodisasi asosida qoʻllanadi.
== Boshqa nomlari ==
[[Devonu lugʻotit turk|„Devonu lugʻotit turk“]]da shu mevani atash uchun sargʻ eruk til birligi qoʻllangan.
== Havolalar == 
*[https://www.getamap.net/maps/tajikistan/tajikistan_(general)/_zardolu_pereval/ Zardolu soʻzi haqida
*[https://saviya.uz/ijod/tilshunoslik/qimmatli-lugat/ {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203161852/https://saviya.uz/ijod/tilshunoslik/qimmatli-lugat/ |date=2022-12-03 }} Gʻiyos ul-lugʻat
== Manbalar ==
{{manbalar}}<ref name="Ko'xna so'zlar tarixi">{{kitob manbasi |last1=Vafoyev |first1=Bahrom |title=Meva nomlari |date=1991 |isbn=5 - 648 - 01251 |pages=12-13 |edition="FAN" nashriyoti |accessdate=3-dekabr 2022-yil}}</ref>