Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Syurix universiteti
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Syurix universiteti]]
{{Taʼlim muassasasi
|nomi = University of Zürich
|asl_nomi = Universität Zürich
|tasvir = Uni Zuerich Siegel.svg
|tasvir_tagyozuvi = Universitet logotipi
|asos_yil = {{start date and age|1833}}
|turi = Davlat universiteti
|prezident = [[Michael Schaepman]]
|talabalar = 25,732<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.uzh.ch/en/about/portrait/annualreport.html#3-8 |qaralgan sana=2023-05-14 |arxivsana=2015-11-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151107013503/https://www.uzh.ch/en/about/portrait/annualreport.html#3-8 }}</ref>
|fakultet = 3,702 (To'liq vaqt)<ref name="F&F2012">{{cite web |title=Facts and Figues 2015 |url=https://issuu.com/uzhch/docs/uzh_factsfigures_2015/ |publisher=Executive Board of the University of Zurich |year=2015 |qaralgan sana=2023-05-14 |arxivsana=2016-10-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161028015915/https://issuu.com/uzhch/docs/uzh_factsfigures_2015/ }}</ref>
|kampus = Shahar hududida joylashgan
|manzil = Zurich shahri [[Shveysariya|Shveysariya]]
|vebsayt = [http://www.uzh.ch/index_en.html www.uzh.ch]
}}
 
'''Syurix universiteti''' (''UZH-University of Zürich'', [[nemischa]]: ''Universität Zürich'') — [[Shveysariya]]dagi yirik [[universitet]]. Shveysariyalik cherkov islohotchisi va siyosiy arbob, u Svingli asos solgan (1523) maktab negizida 1833-yil tashkil etilgan. Teologiya, huquq, iqtisodiyot, tibbiyot, sanʼat, tarix, arxeologiya, falsafa, adabiyot, lingvistika, pedagogika va psixologiya, astronomiya, [[biologiya]], genetika, geologiya, [[fizika]], geografiya, [[kimyo]], matematika va boshqa ixtisosliklar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Botanika bogʻi muzeyi (1836), [[zoologiya]] (1837) va paleontologiya (1956) muzeylari, ilmiy kutubxonasi (1,5 mln.dan or-tiq asar) bor. 19 mingga yaqin talaba taʼlim oladi.
 
Bu [[Shveysariya|Shveysariya]]dagi eng yirik universitet<ref>{{cite web |url=https://www.uzh.ch/cmsssl/en/about/portrait/portrait.html |title=The University of Zurich – At a Glance |access-date=September 18, 2020 |year=2020 |publisher=University of Zurich |arxivsana=2019-03-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190331180112/https://www.uzh.ch/cmsssl/en/about/portrait/portrait.html }}</ref> bo'lib, 28 000 talaba hujjat topshirgan[6]. U 1833-yilda<ref>{{cite magazine |title=University of Zurich|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2012-13/world-ranking/institution/university-of-zurich |magazine=Times Higher Education |access-date = May 6, 2017}}</ref>. ''1525-yilga borib taqaladigan ilohiyot, huquq, tibbiyot kollejlari va yangi falsafa fakultetidan'' tashkil topgan.
 
Hozirda universitetda yetti fakultet mavjud: [[Falsafa|falsafa]], [[Insoniy tibbiyot|insoniy tibbiyot]], [[Iqtisodiyot|iqtisod fanlari]], [[Huquq|huquq]], [[Matematika falsafasi|matematika]] va [[Tabiiy fanlar|tabiiy fanlar]], [[Ilohiyot|ilohiyot]] va [[Veterinariya|veterinariya]]. Universitet har qanday [[Shveysariya|Shveysariya]] [[Oliy taʼlim muassasasi|oliy ta'lim muassasasi]]dagi eng keng fanlar va kurslarni taklif etadi<ref>{{cite web|year=2021|title=Faculties of the University of Zurich|url=https://www.uzh.ch/cmsssl/en/about/faculties.html|access-date=December 2, 2021|publisher=University of Zurich|arxivsana=2023-03-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230305215615/https://www.uzh.ch/cmsssl/en/about/faculties.html}}</ref>.
 
==Tarixi==
Tsyurix universiteti 1833-yil 29-aprelda tashkil etilgan,<ref>{{cite web
  | title = Dies academicus
  | publisher = University of Zurich
  | date = August 26, 2009
  | url = http://www.uzh.ch/about/portrait/dies_en.html
  | access-date = May 6, 2017
  | arxivsana = 2020-08-27
  | arxivurl = https://web.archive.org/web/20200827093342/https://www.uzh.ch/en/about/portrait/dies.html
  }}</ref> mavjud [[Ilohiyot|ilohiyot]] kollejlari, 1525-yilda [[Huldrych Zwingli]] tomonidan asos solingan [[Carolinum|Carolinum,]] [[Huquq|huquq]] va [[Tibbiyot|tibbiyot]] yangi [[Falsafa|falsafa]] [[Fakultet|fakultet]]i bilan birlashtirilganda. Bu monarx yoki cherkov emas, balki davlat tomonidan tashkil etilgan Yevropadagi birinchi universitet edi.
 
[[File:ETH-BIB-Zürich, Universität-LBS H1-015388.tif|thumb|Tepadan ko'rinishi (1953)]]
Universitetning dastlabki yillarida 1839 yilda nemis ilohiyotchisi [[David Friedrich Strauss]]ning ilohiyot kafedrasiga tayinlanishi katta bahs-munozaralarga sabab bo'ldi, chunki Strauss Xristian Yangi Ahdidagi mo'jizalar oddiy hodisalarning g'ayritabiiy hodisalar sifatida afsonaviy qayta hikoya qilinishini ta'kidlagan<ref>''The Life of Jesus, Critically Examined'' by David Friedrich Strauss 2010 {{ISBN|1-61640-309-8}} pages 39–43 and 87–91</ref><ref>''The Making of the New Spirituality'' by James A. Herrick 2003 {{ISBN|0-8308-2398-0}} pages 58–65</ref><ref name=Fami81>''Familiar Stranger: An Introduction to Jesus of Nazareth'' by Michael J. McClymond (March 22, 2004) {{ISBN|0802826806}} page 82</ref><ref>See [http://www.chora-strangers.org/article/mcgaughey1994 Douglas R McGaughey, "On D.F. Strauß and the 1839 Revolution in Zurich"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201204703/http://www.chora-strangers.org/article/mcgaughey1994 |date=February 1, 2014 }}</ref>. Oxir-oqibat, rasmiylar Straussga o'z vazifalarini boshlash imkoniga ega bo'lmasdan oldin pensiya taklif qilishdi.
 
Universitet 1847 yildan boshlab ayollarga falsafa ma'ruzalarida qatnashishga ruxsat berdi va 1866 yilda birinchi ayol doktorantni qabul qildi. Veterinariya fakulteti 1901 yilda qo'shildi, bu dunyodagi ikkinchi eng qadimgi fakultetdir. 1914 yilda universitet arxitektor Karl Moser tomonidan Rämistrasse 71 da loyihalashtirilgan yangi binolarga ko'chib o'tdi<ref name=History>{{Citation
  | last1 = Ganz
  | first1 = Michael T.
  | last2 = Stucki
  | first2 = Heinzpeter
  | title = History in brief
  | publisher = University of Zurich
  | year = 2008
  | url = http://www.uzh.ch/about/portrait/history_en.html
  | access-date = January 31, 2010
  | arxiv-sana = 2020-08-24
  | arxiv-url = https://web.archive.org/web/20200824061818/https://www.uzh.ch/en/about/portrait/history.html
  | url-status = dead
  }}</ref>.
 
==Kampus==
[[File:Zürich - Oberstrass - Irchelpark - Oerlikon - Seebach - Uetlibergturm IMG 1566.JPG|thumb|Irchel kampus]]
Universitet butun Zurich shahri bo'ylab tarqalgan. Asosiy kampuslar shahar markazida, Irchelpark va Oerlikonda joylashgan<ref>{{Cite web|title=Campuses|url=http://www.uzh.ch/en/about/info/sites.html|access-date=2021-12-02|website=www.uzh.ch|language=en|arxivsana=2021-11-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211127043827/https://www.uzh.ch/en/about/info/sites.html}}</ref>. Universitet a'zolari bir nechta kutubxonalardan, jumladan ETH-kutubxonasi va Zurich markaziy kutubxonasidan 5 million jilddan foydalanishlari mumkin. 1962 yilda fan fakulteti Strikxofarealda Irchelpark kampusini tashkil etishni taklif qildi. Birinchi bosqich universitet binolarining qurilishi 1973 yilda boshlangan va kampus 1979 yilda ochilgan<ref name="uzh-geschichte">{{cite web|url=http://www.uzh.ch/about/portrait/history.html|title=Irchelpark|publisher=Universität Zürich|language=de|access-date=December 20, 2014|arxivsana=2018-06-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180605041826/http://www.uzh.ch/about/portrait/history.html}}</ref><ref name="gsz-irchelpark"/>. Ikkinchi bosqich qurilishi 1978 yildan 1983 yilgacha davom etgan<ref name="gsz-irchelpark">{{cite web|url=https://www.stadt-zuerich.ch/ted/de/index/gsz/natur-_und_erlebnisraeume/park-_und_gruenanlagen/irchelpark.html|title=Irchelpark|publisher=Grün Stadt Zürich|language=de|access-date=December 20, 2014|arxivsana=2014-12-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141220034725/https://www.stadt-zuerich.ch/ted/de/index/gsz/natur-_und_erlebnisraeume/park-_und_gruenanlagen/irchelpark.html}}</ref>. Kampusda [[antropologiya]] muzeyi Antropologisches Museum<ref name="uzh-anthropologie">{{cite web|url=http://www.uzh.ch/outreach/museums/anthropologisches-museum.html|title=Anthropologisches Museum|publisher=Universität Zürich|language=de|access-date=December 20, 2014|arxivsana=2020-07-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200726143235/https://www.uzh.ch/de/outreach/museums/anthropologisches-museum.html}}</ref> [[Staatsarchiv Zürich]]<ref name="staatarchiv">{{cite web|url=http://www.staatsarchiv.zh.ch/internet/justiz_inneres/sta/de/ueber_uns/veroeffentlichungen/_jcr_content/contentPar/downloadlist_1/downloaditems/download_stark_reduz.spooler.download.1282746601230.pdf/zh_verfassungsgeschichte.pdf|title=Kleine Zürcher Verfassungsgeschichte 1218–2000|publisher=[[Staatsarchiv Zürich]]|language=de|access-date=December 20, 2014}}</ref> joylashgan.
 
===Muzeyi===
Tibbiyot tarixi instituti va muzeyi universitet tarkibiga kiradi<ref>{{cite web|url=http://www.mhiz.uzh.ch/|title=UZH - Universität Zürich|website=Mhiz.uzh.ch|access-date=January 14, 2018}}</ref>. Universitet tarkibiga 13 ta muzey kiradi: Anatomik kollektsiya, Arxeologik kollektsiya, Botanika muzeyi, Mum moulajlari muzeyi, Ilmiy eksploratorium, Veterinariya tarixi muzeyi, Zurich Gerbariyasi, Antropologiya muzeyi, Botanika bog'i, Etnografik muzey. , Paleontologiya muzeyi, veterinariya anatomiyasi kollektsiyasi va zoologiya muzeyi<ref>{{Cite web|title=Museums and Collections|url=http://www.uzh.ch/en/outreach/museums.html|access-date=2021-12-02|website=www.uzh.ch|language=en|arxivsana=2021-12-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211202230803/https://www.uzh.ch/en/outreach/museums.html}}</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar|2}}
 
{{OʻzME}}
 
[[Turkum:Shveysariyadagi universitetlar‎]]
 
 
{{University-stub}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

University of Zürich
Universität Zürich

Universitet logotipi
Turi Davlat universiteti
Asos solingan sanasi 1833 (192 yil avval) (1833)
Prezidenti Michael Schaepman
Fakultetlar 3,702 (To'liq vaqt)[2]
Talabalari 25,732[1]
Manzili
Zurich shahri Shveysariya
Kampusi Shahar hududida joylashgan
Veb-sayti www.uzh.ch

Syurix universiteti (UZH-University of Zürich, nemischa: Universität Zürich) — Shveysariyadagi yirik universitet. Shveysariyalik cherkov islohotchisi va siyosiy arbob, u Svingli asos solgan (1523) maktab negizida 1833-yil tashkil etilgan. Teologiya, huquq, iqtisodiyot, tibbiyot, sanʼat, tarix, arxeologiya, falsafa, adabiyot, lingvistika, pedagogika va psixologiya, astronomiya, biologiya, genetika, geologiya, fizika, geografiya, kimyo, matematika va boshqa ixtisosliklar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Botanika bogʻi muzeyi (1836), zoologiya (1837) va paleontologiya (1956) muzeylari, ilmiy kutubxonasi (1,5 mln.dan or-tiq asar) bor. 19 mingga yaqin talaba taʼlim oladi.

Bu Shveysariyadagi eng yirik universitet[3] bo'lib, 28 000 talaba hujjat topshirgan[6]. U 1833-yilda[4]. 1525-yilga borib taqaladigan ilohiyot, huquq, tibbiyot kollejlari va yangi falsafa fakultetidan tashkil topgan.

Hozirda universitetda yetti fakultet mavjud: falsafa, insoniy tibbiyot, iqtisod fanlari, huquq, matematika va tabiiy fanlar, ilohiyot va veterinariya. Universitet har qanday Shveysariya oliy ta'lim muassasasidagi eng keng fanlar va kurslarni taklif etadi[5].

Tsyurix universiteti 1833-yil 29-aprelda tashkil etilgan,[6] mavjud ilohiyot kollejlari, 1525-yilda Huldrych Zwingli tomonidan asos solingan Carolinum, huquq va tibbiyot yangi falsafa fakulteti bilan birlashtirilganda. Bu monarx yoki cherkov emas, balki davlat tomonidan tashkil etilgan Yevropadagi birinchi universitet edi.

Tepadan ko'rinishi (1953)

Universitetning dastlabki yillarida 1839 yilda nemis ilohiyotchisi David Friedrich Straussning ilohiyot kafedrasiga tayinlanishi katta bahs-munozaralarga sabab bo'ldi, chunki Strauss Xristian Yangi Ahdidagi mo'jizalar oddiy hodisalarning g'ayritabiiy hodisalar sifatida afsonaviy qayta hikoya qilinishini ta'kidlagan[7][8][9][10]. Oxir-oqibat, rasmiylar Straussga o'z vazifalarini boshlash imkoniga ega bo'lmasdan oldin pensiya taklif qilishdi.

Universitet 1847 yildan boshlab ayollarga falsafa ma'ruzalarida qatnashishga ruxsat berdi va 1866 yilda birinchi ayol doktorantni qabul qildi. Veterinariya fakulteti 1901 yilda qo'shildi, bu dunyodagi ikkinchi eng qadimgi fakultetdir. 1914 yilda universitet arxitektor Karl Moser tomonidan Rämistrasse 71 da loyihalashtirilgan yangi binolarga ko'chib o'tdi[11].

Irchel kampus

Universitet butun Zurich shahri bo'ylab tarqalgan. Asosiy kampuslar shahar markazida, Irchelpark va Oerlikonda joylashgan[12]. Universitet a'zolari bir nechta kutubxonalardan, jumladan ETH-kutubxonasi va Zurich markaziy kutubxonasidan 5 million jilddan foydalanishlari mumkin. 1962 yilda fan fakulteti Strikxofarealda Irchelpark kampusini tashkil etishni taklif qildi. Birinchi bosqich universitet binolarining qurilishi 1973 yilda boshlangan va kampus 1979 yilda ochilgan[13][14]. Ikkinchi bosqich qurilishi 1978 yildan 1983 yilgacha davom etgan[14]. Kampusda antropologiya muzeyi Antropologisches Museum[15] Staatsarchiv Zürich[16] joylashgan.

Tibbiyot tarixi instituti va muzeyi universitet tarkibiga kiradi[17]. Universitet tarkibiga 13 ta muzey kiradi: Anatomik kollektsiya, Arxeologik kollektsiya, Botanika muzeyi, Mum moulajlari muzeyi, Ilmiy eksploratorium, Veterinariya tarixi muzeyi, Zurich Gerbariyasi, Antropologiya muzeyi, Botanika bog'i, Etnografik muzey. , Paleontologiya muzeyi, veterinariya anatomiyasi kollektsiyasi va zoologiya muzeyi[18].

  1. ↑ „arxiv nusxasi“. 2015-yil 7-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-may.
  2. ↑ „Facts and Figues 2015“. Executive Board of the University of Zurich (2015). 2016-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-may.
  3. ↑ „The University of Zurich – At a Glance“. University of Zurich (2020). 2019-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 18-sentyabr.
  4. ↑ „University of Zurich“. Times Higher Education. Qaraldi: May 6, 2017.
  5. ↑ „Faculties of the University of Zurich“. University of Zurich (2021). 2023-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-dekabr.
  6. ↑ „Dies academicus“. University of Zurich (2009-yil 26-avgust). 2020-yil 27-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 6-may.
  7. ↑ The Life of Jesus, Critically Examined by David Friedrich Strauss 2010 ISBN 1-61640-309-8 pages 39–43 and 87–91
  8. ↑ The Making of the New Spirituality by James A. Herrick 2003 ISBN 0-8308-2398-0 pages 58–65
  9. ↑ Familiar Stranger: An Introduction to Jesus of Nazareth by Michael J. McClymond (March 22, 2004) ISBN 0802826806 page 82
  10. ↑ See Douglas R McGaughey, "On D.F. Strauß and the 1839 Revolution in Zurich" (Wayback Machine saytida February 1, 2014, sanasida arxivlangan)
  11. ↑ Ganz, Michael T.; Stucki, Heinzpeter (2008), History in brief, University of Zurich, 2020-08-24da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: January 31, 2010
  12. ↑ „Campuses“ (en). www.uzh.ch. 2021-yil 27-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-dekabr.
  13. ↑ „Irchelpark“ (de). Universität Zürich. 2018-yil 5-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 20-dekabr.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Irchelpark“ (de). Grün Stadt Zürich. 2014-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 20-dekabr.
  15. ↑ „Anthropologisches Museum“ (de). Universität Zürich. 2020-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 20-dekabr.
  16. ↑ „Kleine Zürcher Verfassungsgeschichte 1218–2000“ (de). Staatsarchiv Zürich. Qaraldi: 2014-yil 20-dekabr.
  17. ↑ „UZH - Universität Zürich“. Mhiz.uzh.ch. Qaraldi: 2018-yil 14-yanvar.
  18. ↑ „Museums and Collections“ (en). www.uzh.ch. 2021-yil 2-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-dekabr.