Ahmed Ali posho (1841 – 1907-yil 5-may), asosan, "Shakar Ahmad posho" nomi bilan tanilgan Usmoniylar rassomi, harbiy xizmatchi va davlat amaldori. „Şeker“ („shakar, shirinlik“) laqabi unga juda muloyim, yoqimtoy feʼl-atvori sababli berilgan.

Şeker Ahmed posho
Tavalludi 1841
Vafoti 1907
Istanbul, Usmoniylar imperiyasi (hozirgi Turkiya)
Kasbi rassom

Biografiya

Ahmed Ali posho Istanbulning Üsküdar shahrida tugʻilgan. 1855-yilda tibbiyot maktabiga oʻqishga kirgan, biroq keyinroq harbiy akademiyaga oʻtgan. Shu yerda u rassomlikka qiziqish bildirgan, tibbiy va harbiy bilimlari esa unda anatomiya hamda perspektivaga boʻlgan qiziqishni kuchaytirgan. Sulton Abdulaziz uning ishlarini yoqtirib, uni darhol Parijga yuborgan, u yerda Ahmed Ali Gustave Boulanger va Jean-Léon Gérômedan taʼlim olgan[1]. U Fransiyada yetti yil oʻqigan va 1869-yilda Parijda oʻzining moyboʻyoqda ishlangan asarlaridan iborat koʻrgazmasini oʻtkazgan. 1871-yilda Istanbulga kapitan unvoni bilan qaytgan.

1873-yilda Ahmed Ali fransuz rassomi Pierre-Désiré Guillemet yordami bilan Istanbulda ilk sanʼat koʻrgazmalaridan birini tashkil etgan va taqdim qilgan. Ahmed posho harbiy lavozimlarda tez koʻtarilgan, 1876-yilda mayor, 1877-yilda podpolkovnik, 1880-yilda polkovnik, 1885-yilda brigada generali va nihoyat 1890-yilda general-leytenant unvonlarini olgan. 1896-yilda u rasmiy harbiy protokol boshligʻi etib tayinlangan.

Şeker Ahmad posho Usmoniylar harbiy rassomlarining eng muhim vakillaridan biri hisoblanadi. U oʻrmonlar, mevalar, gullar va hayvonlar tasvirlangan manzaraviy asarlarni mahorat bilan chizgan. Uning hayoti va ijodi Tanzimot davridan keyingi Usmoniylar elitalarining Gʻarb madaniyatini oʻrganishga, uni oʻzlashtirish yoki anʼanaviy Usmoniy madaniy naqshlar bilan uygʻunlashtirishga boʻlgan intilishini aks ettiradi. Ahmad posho sanʼat sohasida bunday uygʻunlashuvning yorqin namunasi boʻlgan.

Ahmed posho 1907-yil 5-may kuni yurak xurujidan vafot etgan va Istanbuldagi Eyüp qabristoniga dafn etilgan.

Tanlangan asarlari

Manbalar