Şivekar Sulton sahifasining manbasini koʻrish

{{qirollik bilgiqutisi| name         = Şivekar Sultan
| consort      = yes
| succession   = [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] Haseki Sultoni<br />{{Small|(Sultonning rafiqasi)}}
| reign = 1646 – 1648-yil 8-avgust
| predecessor = [[Oysha Sulton (Murod IV ning xotini)|Oysha Sulton]]
| spouse = [[Ibrohim I]]<br />Ahmad posho<br />{{Small|turmushi: 649-?}}<br />Silohdor Mehmed posho<br />{{Small|turmushi: ?}}
| issue = ''Ibrohimdan''<br />Shahzoda Jahongir
| full name = {{Lang-tr|Şivekar Sultan}} <br /> {{Lang-ota|شوکار سلطان }}
| house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]]
| successor = [[Emetullah Râbia Gülnûş Sultan|Ummatulloh Robiya Gülnush Sulton]]
| tugʻilgan_paytidagi_ismi = Mariya
| tugʻilgan_joyi = [[Istanbul tarixi|Konstantinopol]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] (?)
| vafot_sanasi = <ref>{{Cite book|title=La storia dell'Harem|author=Gabriele Mandel|year=1992|language=it|page=216|quote=Şivekar VII Haseki (? – 1693)}}</ref>.
| vafot_joyi = [[Istanbul tarixi|Konstantinopol]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]] (hozirgi [[Istanbul]], [[Turkiya]])
| dafn_etilgan_joy = Ibrohim I maqbarasi, [[Sofiya ibodatxonasi|Ayasofya]], Istanbul
| religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]<br />(bundan avval [[Pravoslavlik|pravoslav xristian]])
}}
'''Şivekar Sulton''' ({{Lang-ota|شیوه کار سلطان|4}}; 1693-yilda vafot etgan) – [[Usmoniylar imperiyasi]] sultoni [[Ibrohim I|Ibrohim I ning]] ({{hukmronlik|1640|1648}}) yettinchi xotini, [[Haseki Sulton]].

== Hayoti ==
Kelib chiqishi [[armanlar|arman]] boʻlgan<ref>Zuhuri Danışman, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, IX, Yeni Matbaa, p. 239</ref>. Asl ismi Mariya boʻlib, boy bir arman savdogarining qizi edi{{Manba kerak|date=August 2025}}.

Şivekar Sulton haddan tashqari semiz edi. 1646-yilda sulton Ibrohim xizmatkorlariga [[Konstantinopol]]da eng semiz ayolni topishni buyurdi. Bu buyruqdan soʻng ular saroy xizmatchilari orasidan qidirishni boshladilar va nihoyat [[Üsküdar]]da bir arman ayolni topdilar. U Mariya edi. Shu tariqa Mariya sultonning joriyasiga aylandi va unga „nazokatli“, „oʻynoqi“ maʼnosini anglatuvchi ''Şivekar'' ismi berildi. Shundan soʻng Şivekarga yettinchi [[Haseki]] unvoni taqdim qilindi. Şivekar Sulton Cinci Xoʻja posho va sakkizinchi Haseki Sulton [[Humashah Sulton (Ibrohim I ning xotini)|Humoshoh Sulton]] bilan yaxshi munosabatda boʻlgan{{Sfn|Uluçay|1992|p=98}}.

Şivekar Sulton brohimning soʻnggi hukmronlik yillarida siyosiy jihatdan faol boʻlgan. Ibrohim ruhiy kasallikka chalingan va Şivekar uning asabiy holatini yumshatishga yordam bergan. U Usmoniylar harami siyosatida Ibrohimning eng qudratli joriyalaridan biri boʻlgan{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=355}}. 1646-yilda Şivekar Sulton oʻgʻli Shahzoda Jahongirni dunyoga keltirgan, ammo u oradan 2 yil oʻtib vafot etgan. Shuningdek, [[Damashq]]ning barcha daromadlari Şivekar Sultonga inʼom qilingan edi{{Sfn|Bardakçı|1992|p=221}}.

Ibrohim taxtdan agʻdarilgach, 1648-yilda Şivekar Sulton va Ibrohimning boshqa kanizlari Eski saroyga koʻchirilgan. Şivekar 1649-yilda Ahmad poshoga turmushga chiqqan va Eski Saroyni tark etgan. Oradan koʻp oʻtmay, Ahmad posho ham vafot etgan. Shundan keyin Şivekar Silohdor Mehmed posho bilan oila qurgan<ref>Merve Çakır (2024) – IV. Mehmed’in Ailesi ve Hanedan Politikası p.80</ref>. Şivekar Sulton 1693-yilda vafot etgan{{Sfn|Uluçay|1992|p=98}}{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=356}}.

Şivekar Sulton oʻz hayoti davomida bir qancha [[vaqf]]lar tashkil qilgan{{Sfn|Uluçay|1992|p=99}}{{Sfn|Uluçay|2007|p=94}}.

Bugungi kundan Şivekar Sultonning qabri [[Sofiya ibodatxonasi]]dadagi Ibrohim I maqbarasida joylashgan{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=356}}{{Sfn|Uluçay|1992|p=99}}{{Sfn|Uluçay|2007|p=95}}.

== Farzandlari ==
Ibrohim va Şivekar Sultonning 1 oʻgʻli boʻlgan{{Sfn|Bardakçı|1992|p=221}}:
* Shahzoda Jahongir (1646-yil 14-dekabrda tugʻilgan – 1648-yil 1-dekabrda vafot etgan) <nowiki/>[[Topkapı saroyi]]da tugʻilgan va shu yerda vafot etgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|first=M. Çağatay|last=Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|year=1992|publisher=Ötüken}}
* {{Kitob manbasi|first=Necdet|last=Sakaoğlu|title=Bu Mülkün Kadın Sultanları: Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kandınefendiler, Sultanefendiler|publisher=Oğlak Yayıncılık|year=2008|isbn=978-6-051-71079-2}}
* {{Kitob manbasi|first=M. Çağatay|last=Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|year=2007|publisher=Ötüken}}
* {{Kitob manbasi|first=Murat|last=Bardakçı|title=Sex in Ottomans|year=1992}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:17-asrda vafot etganlar]]
[[Turkum:17-asr Usmoniylar sultonlarining joriyalari]]
[[Turkum:Usmoniylar sultonlarining joriyalari]]
[[Turkum:Haseki Sulton]]
[[Turkum:17-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlarining rafiqalari]]