Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Т-80

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Т-80
Т-80
Синфланиши танк
Оғирлиги, т Т-80 — 42, Т-80У — 46
Компановка Классик
Экипаж, киши. 3
Лойиҳачи СССР
Иш.чиқ. йили 1976—1998-йиллар
Эксплуатация йили 1976-йил
Чиқарилган сони, та. 10 000[1]
Клиренс 450

Т-80 (об’экт 219) – СССРда ишлаб чиқарилган жанговар автомобил, асосий танк.

Ягона газ турбинали электр стансияси билан. Ўрнатилган ЭРА билан дунёдаги биринчи асосий танк. 1976-йилдан бери СССР армиясида, кейин Россияда . Т-64А асосида СКБ −2 томонидан ишлаб чиқилган биринчи серияли намуналардир. Ленинграддаги Киров заводида ишлаб чиқарилган. Т-80У танки Омскдаги Омсктрансмаш заводида ва дизел двигателли Т-80УД танки Харковдаги ХЗТМда ишлаб чиқарилган.

Хусусиятлари

Танкга газ турбинали двигателларни ўрнатиш имкониятининг дастлабки синовлари „167Т заводи“да ишлаб чиқилган.

1969-йилда ишлаб чиқарилган янги авлоднинг биринчи" Киров „газ турбинаси танки“ об’экт 219 сп 1 " ташқи кўриниши тажрибали Харков газ турбинаси Т-64т га ўхшаш эди, жанговар транспорт воситасида 1000 от кучига эга ГТД-1000т двигатели ўрнатилди. В. Й. Климова.

Кейинги „Об’экт 219 сп 2“ аллақачон асл Т-64А дан сезиларли даражада фарқ қилади.

Биринчи прототипнинг синовлари шуни кўрсатдики, янги, кучлироқ двигателни ўрнатиш, ортиб бораётган масса ва танкнинг ўзгарган динамик хусусиятлари пастки қисмда сезиларли ўзгаришларни кўриш мумкин..

Бунинг учун янги қўзғалувчи ва йўналтирувчи ғилдираклар, роликларни қўллаб-қувватловчи, резина югуриш йўлаклари бўлган йўлларни, гидравлик амортизаторларни ва яхшиланган ишлашга эга торсион барларни ишлаб чиқишни талаб қилинди.

Миноранинг шакли ҳам ўзгартирилди. Т-64А дан тўп, ўқ-дорилар, юклаш механизми (Т-72 ва унинг модификацияларидаги автоматик юклагичдан фарқ қилади), алоҳида компонентлар ва тизимлар, шунингдек, зирҳни ҳимоя қилиш элементлари олдингидек сақланиб қолган.

Т-80 танки (асл нусхаси) Совет Армияси томонидан 1976-йил 6-июлда қабул қилинган ва 1976-йилдан 1978-йилгача оммавий ишлаб чиқарилган[2].

Хусусиятлари

Т-80 танкининг асосий серияли модификациялари ТТХ жадвали
одификация Т-80 Т-80Б (Т-80БВ) Т-80У Т-80УД[3] Т-80БУВ[4]
Яратилиш тарихи
Ишлаб чиқувчи ЛКЗ ЛКЗ ЛКЗ ХЗТМ ОАО
Ишлаб чиқарилган йиллар 1976 1978 (1985) 1985 1987 2018
Умумий ва масса хусусиятлари
Жанговар масса, т 42 42,5 (43,7) 46 46 45,7
Олдинга тўп билан узунлиги, мм 9656 9651 9556 9664 9554
Тана узунлиги, мм 6780 6982 7012 7020 —
Кенглиги, мм 3525 3582 3603 3755 3384
Минора томининг баландлиги, мм 2300 2219 2215 2215 2202
Тозалаш, мм 451 451 451 529 —
Ҳимоя
Динамик ҳимоя йўқ йўқ („контакт-1“) "контакт-5" "контакт-5" "контакт-5"
Ҳимоя йўқ йўқ йўқ йўқ йўқ
Қуролланиш
Пушка хили 2А46-1 2А46-2 / 2А46М-1 2А46М-1 / 2А46М-4 2А46М-1 2А46М-4
Қуролнинг ўқ-дорилари ўққа тутилди. 40 38 45 45 45
Бошқариладиган қурол ёқ 9К112-1 „Кобра“ / 9К119 „Рефлекс“ 9К119 „Рефлекс“ / 9К119М „Рефлекс-М“ 9К119 „Рефлекс“ 9К119 „Рефлекс“
Ҳаракат
Дивигател маркаси ГТД-1000Т ГТД-1000ТФ ГТД-1000ТФ / ГТД-1250 6ТД ГТД-1250
двигател тури газ турбинаси газ турбинаси газ турбинаси дизел газ турбинаси
Двигател қуввати, л. билан 1000 1100 1100/1250 1000 1250
Магистрал йўлда максимал тезлик, км/соат 70 70 70 60 80
Магистрал йўлда масофа, км 500 500 450 560 500
Махсус қувват, л. с./т 23,8 25,8 (25,17) 23,9 / 27,17 21,7 27,35
Ўзига хос тупроқ босими, кг/см² 0,83 0,865 0,93 0,924 —

Ўзгартиришлар

Андоза:Кратное изображение

Т-80БВМ танки Мурманскдаги ҳарбий параддан олдинги умумий машқда. 2018 йил 4 май.
Танк Т-80 Ғалаба боғида (Саратов) . 2019 йил 22-ноябр.
Т-80У 4-гвардияси. Головенки полигонида Россия Федерацияси Қуролли Кучлари Қуруқликдаги кучлари Олий қўмондонлиги офицерлари билан тезкор-махсус йиғилиш пайтида танлов . 2011-йил.
Т-80УМ-1 Омскдаги ВТТВ юқори технологияли ускуналар ва қуроллар халқаро кўргазмасида, 2009-йил.
  • Объэкт 219 й ходовой частю для полнени гусеници с обрезиненной беговой дорожкой и резинометаллическими шарнирами. Изготавливался неболшой сериэй из 127 танков в период с 1971 по 1976 год[5].
    • О

Танкларга асосланган транспорт воситалари

СПМ Руссиа Армс Эхпо 2013 кўргазмасида
  • Ладога жуда ҳимояланган транспорт воситасидир.
  • БРЕМ-80У – зирҳли қутқарув машинаси.
  • БТМ-4М – ариқ, хандақ ва хандақларни тез ётқизиш учун мўлжалланган хандақли экскаватор.
  • Мста-С – ўзиюрар артиллерия мосламаси.
  • Пион – ўзиюрар артиллерия мосламаси.
  • С-300В – зенит-ракета тизими.
  • СПМ махсус ўт ўчириш машинасидир.
  • ПТС-4 сузувчи конвеер ҳисобланади.
  • ПДП – қўниш пароми.

Т-80 танкининг дизайни

(бўлимни ёзишда „Т-80Б танкининг техник тавсифи ва фойдаланиш йўриқномаси“, 1-китоб, М. ВИ, 1984 йил маълумотлари ишлатилган. )

Т-80 танки – бу туну-кун кенг кўламли жанговар топшириқларни, шу жумладан оммавий қирғин қуролидан фойдаланиш шароитида ҳал қилиш учун мўлжалланган ракета-тўп ва пулемёт қуроллари билан жиҳозланган, юқори ҳаракатчан жанговар транспорт воситаси .

Танкнинг юқори ҳаракатчанлиги унга ўрнатилган газ турбинали двигател билан таъминланган. Танкнинг қуруқ тупроқ йўлда ўртача тезлиги 40-45 км / соат, танкнинг максимал тезлиги 70 км / соат.

Магистрал йўлда танкнинг масофаси (ёқилғи бўйича) 500 км, қўшимча бочкалар билан – 600 км; Тупроқ йўлида саёҳат масофаси 335 км (қўшимча бочкалар билан 410). Магистрал йўлда ёқилғи сарфи 100 км учун 430-500 литр оралиғида.

Танк экипажи уч кишидан иборат: командир, қуролчи ва ҳайдовчи.

Т-80 танкининг умумий тузилиши

Т-80 танкининг асосий йиғиш бирликлари, ускуналари ва тизимлари:

  • рамка
  • минора
  • шасси
  • кучи
  • юқиш
  • электр жиҳозлари
  • алоқа воситалари
  • нишонга олиш ва кузатиш асбоблари
  • жамоавий ҳимоя тизими
  • иситиш тизими
  • тутунли граната отиш мосламаси
  • термал тутун ускуналари
  • сув остида ҳайдаш ускуналари
  • ўз-ўзидан қазиш ускуналари
  • миналарга қарши тролни ўрнатиш учун ускуналар

Танкнинг ички қисми учта бўлинмага бўлинган:

  • бошқарув бўлими
  • жанговар бўлинма
  • қувват бўлими

Бошқарув бўлими танк корпусининг олдида жойлашган бўлиб, ҳайдовчининг иш жойини танкнинг ҳаракатини бошқариш элементлари ва кечаю кундуз ҳайдаш учун мосламаларини ўз ичига олади.

Жанговар бўлинма танкнинг ўрта қисмида жойлашган бўлиб, корпус ва минора бирикмасидан иборат. Минорага юклаш механизмига эга 125 мм силлиқ қурол ва коаксиял ПКТ пулемёти ўрнатилган. Танкнинг корпусида минора билан бириктирилган думалоқ айланиш кокпити мавжуд. Кокпитдаги тўпнинг ўнг томонида командир гумбази билан танк командирининг позицияси, тўпнинг чап томонида – ўқчининг позицияси. Жанговар бўлимда шунингдек, турли хил кузатув ва алоқа воситалари ва бошқа жиҳозлар мавжуд.

Қувват бўлими корпуснинг орқа қисмида жойлашган. Унда газ турбинали двигател мавжуд бўлиб, улар йиғилганда моноблок ҳосил қилади . Шунингдек, энергетика бўлимида двигател ва трансмиссия бошқарув блоклари, бошқа компонентлар, агрегатлар ва сенсорлар, шунингдек, танкда ўрнатилган: таъминот ва орқа ёнилғи баклари ва трансмиссия мойи баклари. Қувват бўлими икки ярмининг олинадиган томи билан ёпилган.

Корпус

Танкнинг корпуси пайвандланган зирҳли қутидан ташкил топган бўлиб, у ён томонлар, орқа томондан, томдан, пастки қисмдан, тўсиқ ва қувват бўлинмасининг томидан иборат. Бошқарув бўлинмасида астар плиталари ён томонларга ва томга ичкаридан ўрнатилади.

Минора

Бу зирҳли пўлатдан ясалган шаклли қуйма пўлат бўлиб, унинг юқори қисмида томга пайвандланади. Минора олдида қурол ўрнатиш учун эмбразура мавжуд. Минора танк корпусининг олд ва орқа том қопламаларининг ҳалқали трубкасида жойлашган рулманга ўрнатилади.

Кучи

Танк уч валли газ турбинаси, икки босқичли турбокомпрессор, қувват турбинаси ва қувват турбинасининг созланиши нозул аппарати, ГТД-1000ТФ двигатели билан жиҳозланган . Двигателнинг максимал қуввати 1100 от кучи. Шу билан максимал ўзига хос ёқилғи истеъмоли 230 г / (ҳп соат). Бўш режимда соатлик ёқилғи сарфи 70 литрдан ошмайди.

Двигателнинг умумий ўлчамлари 1495х1042х888 мм. Витес қутиси билан двигател блокининг массаси биргаликда 1050 кг.

Двигателнинг техник муддати 1000 соат, кафолат муддати 500 соат.

Двигател кўп ёқилғиси асосий ёқилғи РТ авиация керосини ҳисобланади. Захира ёқилғилари: авиация Т-1, ТС-1; дизел ёқилғиси Л, З ва А; қўрғошинсиз автомобил бензини А-72.

Танк ёнилғи тизими: 1100 литр ҳажмли ички баклар, 700 литр ташқи баклар, қўшимча баклар – 200 литр.

Двигателни мойлаш тизими босим остида ёпилади. Амалий мойлар: асосий – синтетик авиация мойи тури Б-3В, захира – ИПМ-10, 36/1КУА . Ёғ тизимининг умумий ҳажми 45 литрни ташкил қилади.

Ҳаво тизими: босим 135-165 кг / см2 иш босими билан двигателга ўрнатилган АК-150СВ пистонли насос томонидан яратилган.

Двигател АПУ-71 автоматик ишга тушириш мосламаси томонидан амалга оширилган дастурга мувофиқ ишга тушуради.

Двигателнинг айланиш вақтлари:

  • ишга тушириш – 53-57 сек
  • тозалаш – 22,5-25,5 сек

Трансмиссия

Механик, ишқаланиш элементларини гидравлик фаоллаштириш билан Структуравий равишда, у иккита йиғиш бирлигидан иборат бўлиб, уларнинг ҳар бири борт витес қутиси ва борт витес қутисини бирлаштиради. Ҳар бир охирги дискда тўртта олдинга ва битта тескари витес мавжуд. Витес қутиси нисбати:

  • 1-витес – 4,38 (максимал тезлик 16,0 км/соат)
  • 2-витес – 2,16 (максимал тезлик 32,3 км/соат)
  • 3-витес – 1,36 (максимал тезлик 48,0 км/соат)
  • 4-витес – 1,00 (максимал тезлик 70,0 км/соат)
  • тескари витес – 6,36 (максимал тезлик 11 км / соат)

Якуний ҳайдовчи сайёравий, витес нисбати 5,45.

Жами витес қутисининг оғирлиги 850 кг ни ташкил қилади.

Босимли трансмиссия мой тизими Ёқилғи қуйиш қуввати (тўлиқ) 60 литр Б-3В мойи.

Шасси

Орқа ғилдиракли Cатерпиллар ҳаракатлантирувчиси.

Каучук-металл ментеşэли металл тıртıл, резина қопламали югуриш йўлакчаси ва чироқ тиши бор. Йўллар сони – 80. Йўл кенглиги – 580 мм. Тıртıллар тўпламининг массаси 1767 кг.

Драйв ғилдираклари тишли, қуйма, олинадиган жантлар билан, 12 тиш. Ҳайдаш ғилдирагиарининг оғирлиги 188 кг.

Ғилдираклари бутунлай металлдан ясалган. Кранк ғилдираги мажмуасининг массаси 230 кг.

Трек роликлари ташқи зарбани ютувчи ва олинадиган дискларга эга икки дискли. Роликлар сони 12 дона. Роликнинг битта дискининг массаси 78 кг бўлади.

Қўллаб-қувватлаш роликлари битта тармоқли, ташқи каучук зарбани ютувчи, 10 дона рулон билан жҳозланган. Битта рулоннинг массаси 12 кг.

Гидравлик телескопик амортизаторли осма торсион бари. Амортизаторлар биринчи, иккинчи ва олтинчи йўл ғилдиракларининг суспензияларига ўрнатилади.

Электр жиҳозлари

ДC танкининг борт тармоғи, эрга минусли битта симли. Оқим манбалари – двигател 28,5 волт кучланиш учун ГС-18МО самолёт генератори ва тўртта 12СТ-85Р қўрғошин кислотали стартер аккумуляторлари билан жиҳозланган. Батареянинг умумий қуввати 340 А*ҳ.

Генератор тармоққа максимал 600 ампергача оқим этказиб беради, генератор роторининг тезлиги 4200-9000 рп/м оралиғида.

Двигателни ишга туширишда айлантириш учун ГС-12ТО самолёт стартер-генератори ишлатилади. У ПУС-71 бошқарув панели билан ишлайди.

Алоқа воситалари

  • Р-123 М радиостансияси
  • 4 абонент учун танкли интерком Р-124

Кузатиш ва ориэнтация қурилмалари

  • Кундузги кузатув мосламалари ТПНО-160, беш дона. (Командир учун 2 ва ҳайдовчи учун 3).
  • Иккита ТНПА-65 мосламаси (командир учун 2 та ва отишма учун 1 та).
  • Танк командири ТКН-3В қурилмаси (кундузи ва кечаси, кундузи 5 га, кечаси 4,2 га тенг)
  • ТВНЕ-4Б ҳайдовчиси учун электрон-оптик бинокуляр кузатув қурилмаси
  • Ҳайдовчи учун йўлни кўрсаткичи ГПК-59 гйро -ярим компасдир.

Ёритиш фаралари : ФГ-127 (кўк ранг билан), иккита ФГ-126, ФГ-125 (ТВНЕ-4Б тунги қурилмаси учун).

ИР ёритгичлари : ОУ-3ГКУ (ТКН-3 гача), Л-4А (ТПН3-49 гача)

Коллектив ҳимоя тизими

Танк экипажни ядровий портлаш ёки заҳарли моддалар ишлатилганда шикастланишдан ҳимоя қилиш учун автоматик тизим билан жиҳозланган. Сенсор сифатида радиация ва кимёвий разведка мосламаси билан жиҳозланган, шунингдек, 3ЭЦ11-2 актуаторни бошқариш мосламаси ва танкда (орқа сув) ортиқча ҳаво босимини яратиш учун филтр-шамоллатиш мосламаси мавжуд.

Ёнғинга қарши ускуналар

Танк 3ЭЦ11-2 ускунасидан, 114В2 фреонли учта цилиндрдан ва 15 та ёнғинга қарши датчиклардан иборат автоматик ёнғин ўчириш тизими билан жиҳозланган. Қўлда ишлайдиган карбонат ангидридли ёнғинга қарши восита ҳам мавжуд.

Иситиш тизими

Танкни иситиш учун ҳаво олиш 300 °C гача бўлган ҳаво ҳарорати билан двигател турбокомпрессоридан амалга оширилади. Танкдаги ижобий ҳароратга (қишда) тахминан 10 дақиқадан сўнг эришилади.

Тутунли граната отиш мосламаси

902Б тизими 81 мм калибрли тутунли гранаталар учун 8 та ишга тушириш мосламасидан иборат тизм танкга ўрнатилган. Граната отиш масофаси – 250-300 метр.

Термал тутун ускуналари

Тутун экранини ўрнатиш орқали танкни камуфляж қилиш учун ишлатилади. Узлуксиз ишлаш муддати 10 литрли сикл учун ёқилғи сарфи билан 10 минут.

Сув остида ҳайдаш ускуналари

Танк сув остида ҳайдаш учун олинадиган асбоб-ускуналар билан жиҳозланган, бу эса 5 метргача чуқурликдаги сув тўсиқларини ўтиш жойининг кенглигини чекламасдан энгиб ўтиш имконини беради. Тайёргарликсиз танк 1,2 м чуқурликдаги сув тўсиқларини энгиб ўтади, 15 дақиқа давомида – 1,8 метргача. Танкда 100 литр / мин қувватга эга иккита синтине насоси мавжуд.

Ўз-ўзидан қазиш учун ускуналар

Танк ўз-ўзидан қазиш учун ўрнатилган булдозер ускуналари билан жиҳозланган. Пичоқнинг кенглиги 2140 мм. Танкнинг ўзидан қазиш вақти 12 минут дан 40 минутгача (тупроққа қараб).

Минага қарши тролни ўрнатиш учун ускуналар

Танк КМТ-6 калибрли пичоғи миналарга қарши трол билан жиҳозланиши мумкин.

Қуролланиш

Ташқи медиафайллар
  • силлиқ тешикли қурол 2А46М-1 калибрли 125 мм. Автоматик юклагичли қурол дақиқада 6-8 ўқнинг жанговар отиш тезлигини таъминлайди. Энг самарали ўт ўчириш масофаси 4000 метр (зирҳли тешувчи субкалибрли, кüмüлатиф ёки бошқариладиган снаряд), 5000 (юқори портловчи парчаланувчи ўқ). Юқори портловчи парчаланувчи ракетанинг максимал отиш масофаси 10 000 метргача. Отиш бурчаклари: баландлик бурчаги +15 ° дан −5 ° гача, горизонтал текисликда 360 °. Танкнинг ўқ-дори юкидаги тўп учун ўқлар сони 38 дона.
  • ПКТ калибрли коаксиял пулемёт 7,62 мм. Энг самарали отиш масофаси 1600 метрни ташкил қилади. Лентадаги картриджлар сони 250 дона. Танкдаги пулемёт учун ўқ-дорилар – 2000 ўқ, 8 дўконда (қути).
  • зенит пулемёти „Cлифф“ танки (НСВТ-12,7) калибрли 12,7 мм. Ҳаво нишонларига максимал самарали ўқ отиш масофаси 1500 метрни, ердаги нишонларда эса 2000 метрни ташкил қилади. Лентадаги картриджлар сони 100 дона. Танкдаги пулемёт учун ўқ-дорилар – 300 та ўқ.
  • АКМС автомати. Ўқ-дорилар – 300 та ўқ.
  • сигнал тўппончаси 26 мм, 12 та ўқ
  • 10 та Ф-1 мудофаа қўл гранаталари

Қуролни юклаш механизми гидромеханик конвеер бўлиб, сиғими 28 та турдан иборат. Битта зарбани юклаш давомийлиги 7,1 сония. Конвеерни юклаш вақти 13-15 минут. Конвеернинг гидравлик тизимидаги суюқлик МГЕ-10А гидравлик мойидир.

Ёнғинни назорат қилиш тизими

Тизим 1А33. Ўз ичига олади:

  • гйро-стабиллаштирилган кўриш – масофа ўлчагич 1Г42
  • электрон баллистик компютер 1В517
  • икки текисликли гидравлик қурол стабилизатори 2Э26М

Бошқариладиган қуроллар мажмуаси

Тизим 9К112-1. Ўз ичига олади:

  • Кüмüлатиф жанговар каллакли 9М112 „Кобра“ фаол-реактив бошқариладиган ракета
  • 9С461-1 оптоэлектроник радио импулсларни бошқариш ускунаси
  • электро-оптик монокуляр тунги кўриш ТПН3-49

Қаерда кўриш мумкин

Кубинка музейидаги 219А об’экти
Свердловск вилояти, Верхняя Пйшма, УММC музей мажмуасидаги кўргазма
Т-80Б Санкт-Петербург артиллерия музейида
Хабаровскдаги Т-80БВ
Падиководаги Россия ҳарбий тарихи музейида Т- 80БВ (чапда Т-90 танки)
  • Архангелское, Москва вилояти – Т-80Б, Вадим Задорожний технология музейи ;
  • Брянск – Т-80Б, „Партизан Гладе“ мемориал мажмуаси[6] ;
  • Бугуруслан – Т-80, Болшой Кинел дарёси қирғоғи яқинидаги ҳарбий техникалар хиёбонига ўрнатилган;
  • Волгоград – Т-80Б " Ўчиргич " ёнғин ва қутқарув қайиғи ёдгорлиги яқинидаги очиқ майдонда. ЛCД „Елканлар“
  • Верхняя Пйшма, Свердловск вилояти – Т-80УД, УММC музей мажмуаси ;
  • Видное, Москва вилояти – Т-80Б, Улуг 'Ватан урушида ҳалок бўлганлар учун обелиск-ёдгорлик олдида ўрнатилган;
  • Вологда, Вологда вилояти – Т-80БВ, Ғалаба боғида ўрнатилган;
  • Екатеринбург, – Т-80БВ, Марказий ҳарбий округи штаб-квартирасида ст. Бажов;
  • Зеленодолск, Татаристон Республикаси – Т-80БВ[7] ;
  • Қозон – Т-80, биринчи намуналардан бири, собиқ ҳарбий танк мактабининг ҳудуди, чунки мактаб собиқ СССРда ушбу машина учун қўмондонлик ходимларини тайёрлаган ягона мактаб эди (?);
  • Қозон – Т-80Б, Қозондаги Ғалаба мемориал боғи[8] ;
  • п. Каменка, Ленинград вилоятининг Вйборгский тумани – А-125 автомагистрали яқинидаги пойдеворда;
  • Кострома – Ғалаба боғида Т-80Б ва Т-80УД[9];
  • Кубинка – Т-80, Т-80БВ ва Т-80У, Кубинкадаги зирҳли қурол ва техника марказий музейи ;
  • Кубинка – Т-80, Патриот Парки ;
  • Лисково, Нижний Новгород вилояти, Ғалаба боғида ўрнатилган Т-80Б;
  • Ливний, Орёл вилояти, Октябрская ва Гайдар кўчалари чорраҳасида ўрнатилган Т-80Б;
  • Москва – Т-80У, Москва пўлат ва қотишмалар институтининг ҳарбий кафедрасидаги пойдеворда (?);
  • Москва – Т-80УД, Москва Суворов ҳарбий мактаби (?);
  • Москва – Т-80У, Россия давлат ижтимоий университети ҳудудида;
  • Москва – Т-80, очиқ майдонда, Қуролли Кучлар Марказий музейи ;
  • Одинцово – Т-80Б, Одинцово тарих ва ўлкашунослик музейи яқинидаги сайтда;
  • Омск – Т-80БВ, Шчербанева кўчасида, Туристлар уйи яқинида;
  • Падиково қишлоғи (Москва вилоятининг Истра тумани) – Т-80БВ, Россия ҳарбий тарихи музейининг танк биносида;
  • Раменское, (Москва вилояти) – Т-80У, Шаҳар маданият ва истироҳат боғи;
  • Санкт-Петербург – Т-80Б артиллерия, муҳандислар ва сигнал корпусининг ҳарбий тарихи музейи ;
  • Санкт-Петербург – Т-80БВ, НПО Махсус Материалларида, Оил Роад ;
  • Санкт-Петербург – Т-80Б, Стрелнадаги 61-БТРЗ ҳудудида[10] ;
  • Саратов – Т-80БВ (ёки эрта Т-80УД), Соколовая Горадаги Ғалаба боғидаги „Саратов давлат ҳарбий шон-шараф музейи“[11];
  • Сертолово (Ленинград вилояти) – биринчи серияли Т-80 лардан бири (1976 йил 219 сп 2 об’экти) ҳарбий қисм олдида, Березовая ва Заречная кўчалари чорраҳасига кўчирилди[12] ;
  • Г. Твер – Ғалаба боғи;
  • Г. Тула – Янги қурол музейи;
  • Толятти – эрта Т-80УД, К. номидаги технология тарихи парки мажмуаси. Г. Сахаров
  • Хабаровск – Т-80БВ, Шарқий (Узоқ Шарқ) ҳарбий округининг ҳарбий тарихи музейи ;
  • Цивилск, Чувашия Республикаси Т-80Б маданият уйи ёнида ўрнатилган[13] ;
  • Челябинск – ишлаб чиқаришдан олдинги Т-80 (1974), Ғалаба боғи боғи[14] ;
  • Череповец – Т-80БВ, Ғалаба боғи
  • Шолохово қишлоғи (Москва вилояти) – Т-80Б, Т-34 танкининг тарихи музей мажмуаси ;
  • Уфа – Т-80, пойдеворга ўрнатилган, Шакшадаги Хотира хиёбони, ст. Яшил, 1;
  • Южно-Сахалинск – Коммунистик проспект, 27 (?)
  • Андоза:Cоунтрй дата Белоруссия</имг>Андоза:Cоунтрй дата Белоруссия :
  • Гомел – Т-80Б, Гомел минтақавий ҳарбий шон-шараф музейи ;
  • Гродно – Т-80Б. Шон-шараф тепалиги.
  • Лошанй қишлоғи – Т-80Б, " Сталин чизиғи " тарихий-маданий мажмуаси.
  • Костюковичи – Т-80Б. Ўлкашунослик музейи.
  • Мстиславл – Т-80Б. Шон-шараф тепалиги[1]
  • Минск – Т-80Б. ВА РБ музейи.
  • Андоза:Cоунтрй дата Казахстан</имг>Андоза:Cоунтрй дата Казахстан :
  • Г. Қарағанда – ҳарбий мактаб (?);
  • Андоза:Cоунтрй дата Украина</имг>Андоза:Cоунтрй дата Украина :
  • Киэв – Т-80Б Украина Миллий Мудофаа Академияси ;
  • Киэв – эрта Т-80УД, Улуг 'Ватан уруши музейи ;
  • Первомайск – Т-80, Стратегик ракета кучлари музейи[15] асосий экспозициядан ташқари;
  • Харков – Т-80БВ, „КҳПИ“ НТУ ҳарбий тайёргарлик факултетининг Украина Олий Радаси номидаги гвардия ҳудудида. ст. Полтава йўли, 192[16] .

Хизматда

Т-80 операторлари харитаси. Замонавий операторлар кўк рангда, аввалгилари қизил рангда таъкидланган. 2011 йил
Т-80 Вадим Задорожний технология музейида
Т-80У 4-гвардияси. тд танк биатлонида, 2013 йил

Файл:А wеэк оф cомбат реадинесс пассед ин тҳе 200тҳ Моторизед Рифле Бригаде (02-02-2021).wебм

Жанговар фойдаланиш

Ироқ Т-80 танкларини сотиб олишга уринган биринчи давлат бўлди. 1986 йилда СССРдан „Т-74“[17] белгиси остида бир нечта танклар буюртма қилинган, аммо этказиб бериш ҳақида ҳеч нарса маълум эмас[18] .

Хизмат

Т-80, ўзининг оммавий характерига қарамай, камдан-кам ҳолларда ҳарбий ҳаракатларда қатнашган.

Оқ уйда отишма

1993-йил 4-октябрда 12-гвардия танк полкининг олтита Т-80УД танки 12:00 атрофида Калининский кўпригидан Россия Федерацияси Олий Кенгаши биносига қарата ўт очди. Ҳаммаси бўлиб 12 та снаряд, шу жумладан 2 та зирҳли тешувчи кичик калибрли ва 10 та юқори портловчи парчаланиш[19] . Қатл пайтида танкларни генерал-маёр Эвневич Валерий Геннадиэвич бошқарган[20] . Кейинчалик танк офицерлари айтганидек, Олий Кенгаш ижросида қатнашган бир кун учун уларга уч ойлик маош берилди[21] .

Биринчи Чечен уруши (1994-1996)

Ҳарбий экспертлар, жумладан, ғарб тадқиқотчиси С. ТО. Ау-Ёнг (СК Ау-Еонг), Т-80 нинг Биринчи Чечен урушида муваффақияциз бўлган қўлланилишига эътибор беринг, Т-80 нинг йўқотишлари „ҳалокатли“ ва „ғайриоддий“ деб номланади, ўнлаб Т-80лар йўқ қилинди. РПГ-7В ва РПГ-18 дан фойдаланиш, бунинг сабаби экипажларнинг ёмон тайёргарлиги, танклардан фойдаланишнинг муваффақияциз тактикаси, шунингдек, чечен сепаратистларининг юқори руҳияти. ФРОМ. ТО. Ау-Ёнг, шунингдек, федерал қўшинларга фақат энгил қуроллар билан қуролланган тўдалар қаршилик кўрсатишини айтди[22][23][24][25][26][27]

Тўртта баталондан (тахминан 150 та танкдан) иборат Т-80 танклари, жумладан, Хонқал’а учун жанг ва Грознийга кейинги ҳужум пайтида ишлатилган. Биринчи марта Т-80 1994-йил 24-декабрда „Восток“ қўшинлари гуруҳи таркибида жангга кирди. Танклар 133-алоҳида гвардия танк баталони билан хизмат қилган, улардан учта компанияда 40 та Т-80 бор эди: 36 Т-80БВ, учта Т-80Б ва битта Т-80К[28] . 28 декабр куни улар Хонқал’а аэродромини айирмачилардан озод қилди.

Ушбу жангда 4 та Т-80 танки ишдан чиқди, улардан фақат иккитаси душман отишмасидан, иккита танкер ҳалок бўлди (фақат битта танк ичида):

Т-80БВ Но532 электр симлари қисқа туташуви, ёниб кетган.

521-сонли Т-80БВ карерга қулаб тушди, эвакуация пайтида битта танкер ёниб ҳалок бўлди, бир ҳафтадан сўнг эвакуация қилинди ва таъмирланди.

517-сонли Т-80БВ Дудаевнинг Т-72 А танкидан узатмада зарба олди, экипаж томонидан ташлаб кетилди ва кейинчалик эвакуация қилишнинг имкони йўқлиги сабабли ўз ёнғинлари билан йўқ қилинди. Ушбу жангда иккита Т-72А сепаратисти Т-80 танклари томонидан йўқ қилинди.

Т-80БВ № 536 АТГМ бортга урилган, ёниб кетган, битта танкер ҳалок бўлган[29] .

31-декабр куни эрталаб Грознийга ҳужум бошланди, ҳужумда 65 га яқин Т-80 танклари қатнашди (Восток гуруҳидаги 133-баталён – 37 тагача танк ва 81-гвардия моторли милтиқ полкининг 3-баталони, Шимолий гуруҳ – 31 танк). Жаноб С.Курносенко қўмондонлиги остидаги 133-баталоннинг Т-80БВга ҳужуми бошланишида Дудаевнинг иккита Т-72А танки йўқ қилинди[30] . 3-баталоннинг Т-80-лари Северний ВПД ва Вокзални олиш вазифасини олдилар. 186-рақамли танк (3-баталён) кучли мина томонидан портлатилган ва бутун экипажни йўқотган, бу Т-80да бутун экипаж ҳалок бўлган ягона ҳолат эди. Оржоникидзе проспектига кираётганда, 3-баталоннинг бир нечта Т-80 самолётлари юқори тезликда айирмачиларнинг орқа қисмига киришди ва орқага қайтарилмайдиган милтиқ батареясини йўқ қилди. „Саксонинчи йиллар“ двигателининг афзалликлари ўз таъсирини ўтказди, олдинги жанг шароитида иш шовқини эшитилмади. Хиёбонда айирмачиларни олиб кетаётган юк машиналари орқа томондан танк қуролларидан ўққа тутилди, бу уларни ҳайратда қолдирди, улар машиналарни ташлаб, бинолар бўйлаб тарқала бошладилар. Т-80БВ № 180 станция яқинида урилган, танк Дудаевнинг танкларидан 3-4 марта зарба олди (зирҳга битта снаряд ҳам кирмади) ва бошқа ПТСдан 3-4 марта зарба олди, битта танкер РПГ зарбасидан ҳалок бўлди. Худди шу жойда бир нечта танклар сепаратистларнинг танкга қарши қуроллари билан тўқнашган, бир нечта танклар, шунингдек, бир нечта қуроллар ишдан чиққан. Икки сепаратист танк Т-80 № 185 ва № 189[31] танкларидан ўққа тутилиши натижасида йўқ қилинган.

1995-йил январ ойининг охирида Т-80 билан қуролланган иккита танк баталонлари (245-гвардия моторли отишма полкидан ва 166-гвардия мотоўқотар бригадасидан) Грознийни эгаллаш операциясига қўшилди. 133-баталон яна 13 та Т-80 танклари билан таъминланмаган.

Ҳарбий ҳаракатлар интенсивлиги Т-80 танклари томонидан отилган ўқлар сони билан кўрсатилади. 133-баталоннинг ҳар бир танки бир ярим ой ичида 800 дан 1500 тагача ўқ узди[32] . Умуман олганда, Хонқал’ани босиб олиш ва Грознийга ҳужум пайтида декабр ойининг охиридан март ойининг бошигача 133-баталон 12 та Т-80БВ танкини қайтариб бўлмайдиган даражада йўқотди, яна 12 таси таъмирлаш заводига[33], 81-бригаданинг 3-баталёнига юборилди. олтита Т-80БВ йўқолган (№ 174, № 186, № 193, № 195 ва № 198 душман отишмаси билан йўқ қилинган ва № 199 техник сабабларга кўра йўқолган), яна 19 таси таъмирлашга юборилган, баъзилари таъмирлаш учун юборилган танклар жанговар ҳолатда эди, яъни ногиронлар сони камроқ эди[31] .

Т-80 танклари 1996-йил август ойида Грозний учун жангларда қатнашган. 10-август куни 133-баталоннинг 3-ротаси Ички ишлар вазирлигининг мувофиқлаштириш маркази яқинида жангга киришди. А. Гончаров бошчилигидаги Т-80 танки сепаратистларнинг танкини ишдан чиқарди[34] . Август жангларида бирорта ҳам Т-80 йўқолмади[35] .

166-гвардия танк баталонининг йўқотишлари. Урушнинг икки йилида моторли милтиқ бригадаси камида 2 та қайтариб бўлмайдиган йўқотишларни ташкил этди. Масалан, 1995-йил 24-февралда 166-бригаданинг Т-80 танки уриб туширилгани маълум[36] . 245-гвардиянинг танк баталони. моторли милтиқ полки уруш давомида бешта Т-80-ни қайтариб бўлмайдиган даражада йўқотди. Шундай қилиб, Биринчи Чечен урушида камида 25 та қайтариб бўлмайдиган йўқолган Т-80 танклари маълум (150 га яқин иштирок этган).

Т-80 танкларининг фронтал зирҳлари орқали кириб бориш ҳолатлари номаълум[37] . Т-80 лардан бири уруш охиригача хизмат қилди, минага урилганда ва 18 та РПГ зарбасини қабул қилганда, танкга қарши гранаталарнинг 19-зарбадан кейингина ёниб кетган яна бир танк бор эди[37] .

Иккинчи Чечен уруши

Аксарият тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, Т-80 танклари Иккинчи Чечен уруши пайтида ишлатилмаган[19] . Гарчи рус манбаларида улар оз қисмини эгаллаганлиги ҳақида тасдиқланмаган маълумотлар мавжуд[38] . Ғарб манбаларининг таъкидлашича, иккинчи Чечен урушида 250 га яқин Т-80 танклари қатнашган[39] .

Яман фуқаролар уруши

2015-йил январ ойида Ямандаги шиа ҳутий исёнчилари ва ҳукумат кучлари ўртасидаги қуролли тўқнашувда Беларус томонидан етказиб берилган Т-80БВ танклари ишлатилган. Шу билан бирга, камида битта танк йўқ қилинди, бошқаси исёнчилар томонидан қўлга олинди[40] . 2017-йилда жанговар шароитларда масофадан зондлашнинг мунтазам ишлаши[41] . 2018-йил август ойида Т-80БВ ни араб коалицияси авиацияси[42] томонидан йўқ қилиш ҳолати қайд этилган.

Россиянинг Украинага бостириб кириши

Иккала томон томонидан ҳам қўлланади. Ҳарбий экспертларнинг таъкидлашича, босқин пайтида Т-80 дан муваффақияциз фойдаланилган, кўплаб Т-80лар, шу жумладан Т-80БВМ модификациясининг танклари ташлаб кетилган, Украина қўшинлари томонидан қўлга олинган[43] ёки танкга қарши ракета тизимлари, артиллерия, миномётлар ва УАВлар, шу жумладан минорани ажратиш билан ўқ-дориларнинг портлаши натижасида[44][45] . Шунингдек, Орикс лойиҳасига кўра, экспериментал рус Т-80УМ2[46][25][47][48] нинг битта нусхасини йўқ қилиш қайд этилган. 18-июл ҳолатига кўра, Орикс лойиҳасига кўра, Россия 170 та Т-80 танкини йўқотди[49] 60 га яқин турли хил модификациядаги рус Т-80 лари қўлга олинди, уларнинг баъзилари Украина томони томонидан қўлланилмоқда[50]

Машинани баҳолаш

Файл:Т-80У танкс эхерcисе.wебм Мутахассислар Т-80 нинг қуйидаги камчиликларини таъкидлайдилар:

  • юқори ёқилғи сарфи; электр станциясига техник хизмат кўрсатиш қийин
  • Т-64А билан солиштирганда олов кучининг бироз ошиши;
  • юқори нарх (Т-64А дан деярли уч ярим баравар қиммат)
  • автоматик юклагичнинг дизайндаги нуқсони; РПГдан ўқ узилиши кўпинча ўқ-дориларнинг портлашига олиб келди ва миноранинг қулашига олиб келди[51][52]
  • қуролнинг вертикал кўтарилиши ва эгилишининг минимал бурчаклари[53][54][55]
  • Т-80БВМ Т-72Б3 билан бир хил хусусиятларга эга, Т-80БВМ двигатели қимматроқ, кўпроқ ёқилғи сарфлайди ва унга хизмат кўрсатиш қийинроқ[56]

Андоза:Начало цитаты В середине 1976 г. член ЦК КПСС, главний конструктор Кировского завода в Ленинграде Н. С. Попов сумел убедит руководство страни принят на вооружениэ Совецкой Армии далеко не лучший танк Т-80. Прежде всего, обладая по сравнению с серийними танками Т-64А и Т-72 одинаковим вооружениэм, защищэнностю и маневренностю, Т-80 имел (по резултатам войскових испитаний) значително болший (в 1,6—1,8 раза) километровий расход топлива и, несмотря на увеличенноэ количество возимого топлива, – менший на 25—30 % запас хода. В танке Т-80 исползовано менеэ удачноэ, чем у Т-72, боэвоэ отделениэ от танка Т-64А с вертикалной укладкой вистрелов, что в боэвих условиях снижаэт живучест танка и практически делаэт невозможним прямоэ общэниэ экипажа с механиком-водителем и эго эвакуацию в случаэ ранения. В этом танке применена несовершенная ходовая част и т. д. В селом, танк Т-80 сложнеэ, дороже и ненадежнеэ танка Т-64А, не говоря уже о Т-72. Андоза:Конец цитаты

В середине 1976 г. член ЦК КПСС, главний конструктор Кировского завода в Ленинграде Н. С. Попов сумел убедит руководство страни принят на вооружениэ Совецкой Армии далеко не лучший танк Т-80. Прежде всего, обладая по сравнению с серийними танками Т-64А и Т-72 одинаковим вооружениэм, защищэнностю и маневренностю, Т-80 имел (по резултатам войскових испитаний) значително болший (в 1,6—1,8 раза) километровий расход топлива и, несмотря на увеличенноэ количество возимого топлива, – менший на 25—30 % запас хода. В танке Т-80 исползовано менеэ удачноэ, чем у Т-72, боэвоэ отделениэ от танка Т-64А с вертикалной укладкой вистрелов, что в боэвих условиях снижаэт живучест танка и практически делаэт невозможним прямоэ общэниэ экипажа с механиком-водителем и эго эвакуацию в случаэ ранения. В этом танке применена несовершенная ходовая част и т. д. В селом, танк Т-80 сложнеэ, дороже и ненадежнеэ танка Т-64А, не говоря уже о Т-72.

— Карсев Л. Н. „Воспоминания Главного конструктора танков“

Танкнинг ракетага қарши зирҳ даражаси номаълумлигича қолмоқда, ДЗ Контакт-5 билан Т-80У учун бир қатор ҳисоб-китоблар 780 мм (хорижий) дан 1100 мм гача, кüмüлатиф ўқ-дориларга қаршилик Т- даражасида баҳоланади. 72Б ёки ундан пастроқ[57] .

Ўйинларда Т-80

  • Операция Флашпоинт: Совуқ уруш инқирози / АрмА: Совуқ уруш ҳужуми : СССР Қуролли Кучларининг МБТ.
  • Зирҳли уруш: Армата лойиҳаси Т-80 танкининг деярли барча модификацияларига эга.
  • Танктастиc -да (мобил қурилмалар учун ўйин) модификациялар мавжуд: Т-80У, Т-80У „Блаcк Эагле“, БМ „Оплот“.
  • Қўнғироқ Т-80БВ ва Т-80УД террорчилар ва Россия армияси билан хизмат қилади.
  • Рисе оф Натионс филмида Т-80 ривожланишнинг кейинги босқичларида мавжуд.
  • Дунёда можароларда Т-62 ва Т-80У каби танклар мавжуд.
  • Арма 3 да у норасмий РҲС АФРФ плагинидаги барча модификацияларда мавжуд.
  • Wар Тҳундер -да Т-80Б-нинг Т-80БВ, шунингдек, Т-80У, Т-80БВМ ва Т-80УК каби ДЗ-ни ўрнатиш қобилиятига эга модификацияси мавжуд.
  • Wаргаме: Ред Драгон Т-80 нинг бир қатор модификациялари
  • Анархия аскарлари ўйинида тақдим этинг
  • Wилд Танкс Онлине (браузер) ўйинида Т-80 дан ташқари Т-80 Терек ҳам мавжуд.
  • " Cомбат Миссион: Совуқ уруш " ўйинида тақдим этинг

Тасвирлар

Манбалар

  1. ↑ ГТД-1250 (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-05-27 санасида архивланган). Климов.
  2. ↑ Бочарова А. Л. Июл в воэнной истории. // Военно-исторический журнал. – 2016. – № 7. – С.80.
  3. ↑ Изделие 478Б. Техническое описание и инструкция по эксплуатации. Часть первая, Харьков, 1985 — 28—58-бет. 
  4. ↑ Алексей Брусилов, Алексей Моисеев. „Характеристики «летающего танка» Т-80БВМ рассекретили на «Армии-2020»“. Российская газета (2020-йил 23-август). 2021-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 23-сентябр.
  5. ↑ М. В. Павлов, И. В. Павлов, А. С. Ефремов. История создания первого серийного танка Т-80 с газотурбинной силовой установкой // Техника и вооружение: вчера, сегодня, завтра. — Андоза:М.: Техинформ, 2011. — № 11. — С. 31.
  6. ↑ ҲА БCЕ 360°. „Партизанская поляна, мемориальный комплекс“. брянск.навсе360.ру. 2016-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  7. ↑ „В Зеленодольске школьники перехитрили архитекторов города и штурмом взяли танк Т-80 / Новости Казани. Авто новости Казани. Новости бизнеса в Казани“. проказан.ру. 2016-йил 11-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  8. ↑ „Т-80 - Wикимапиа“. wикимапиа.орг. 2016-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  9. ↑ „Информация о памятнике“. www.помните-нас.ру. 2016-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  10. ↑ „Поход на 61 бронетанковый ремонтный завод | Wар Wаллпаперс“. wарwалл.ру. 2016-йил 29-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 19-июл.
  11. ↑ „Гролл унд Граус — Военная техника — Основной боевой танк Т-80БВ — фото 23“. 2010-йил 4-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 14-феврал.
  12. ↑ „ОРУЖИЕ ОТЕЧЕСТВА, ОТЕЧЕСТВЕННОЕ ОРУЖИЕ И ВОЕННАЯ ТЕХНИКА (ОВТ)ВООРУЖЕНИЯ, ВОЕННАЯ ТЕХНИКА, ВОЕННО-ТЕХНИЧЕСКИЙ СБОРНИК, СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ, ИСТОРИЯ РАЗВИТИЯ ОПК, БАСТИОН ВТС, НЕВСКИЙ БАСТИОН, ЖУРНАЛ, СБОРНИК, ВПК, АРМИИ, ВЫСТАВКИ, САЛОНЫ, ВОЕННО-ТЕХНИЧЕСКИЕ, НОВОСТИ, ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ, ВОЕННЫЕ НОВОСТИ, СОБЫТИЯ ФАКТЫ ВПК, НОВОСТИ ОПК, ОБОРОННАЯ ПРОМЫШЛЕННОСТЬ, МИНИСТРЕСТВО ОБОРОНЫ, СИЛОВЫХ СТРУКТУР, КРАСНАЯ АРМИЯ, СОВЕТСКАЯ АРМИЯ, РУССКАЯ АРМИЯ, ЗАРУБЕЖНЫЕ ВОЕННЫЕ НОВОСТИ, ВиВТ, ПВН“. бастион-опк.ру. 2016-йил 16-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 19-июл.
  13. ↑ „Памятник-танк Т-80 установили в Цивильске, возле РДК (Чебоксары)“ (ру) (2015-йил 4-август). Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  14. ↑ Автор: Гур Кҳан. „Гур Кҳан аттаcкс!: Уникальный Т-80 в парке Победы Челябинска“. 2016-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  15. ↑ „Пҳотос Мусеум оф Стратегиc Роcкет Форcес“. www.cомтоурист.cом. 2016-йил 2-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  16. ↑ „Панорамио - Пҳото оф Милитарй Департмент оф НТУ "КҳПИ"“. www.панорамио.cом. 2016-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-июл.
  17. ↑ Ред Армор, Паул Ҳофричтер, Мерриам Пресс, 1998. П.57
  18. ↑ „Глобал Армс Эхпорц то Ирақ, 1960—1990. Ранд Cорпоратион“. 2019-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 12-апрел.
  19. ↑ 19,0 19,1 Барятинский 2006.
  20. ↑ „Евневич Валерий Геннадьевич“. 2018-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-ноябр.
  21. ↑ „«Ребят, мы за Ельцина или за кого?»: монолог танкиста, участвовавшего в расстреле Белого дома. Игорь Залюбовин. Сноб. 4 октября 2018“. 2019-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 20-октябр.
  22. ↑ С. К. Ау-Еонг. „Тҳис ис Wҳй Руссиа'с Т-80 Танк Ис а Тотал Дисастер“ (эн). Тҳе Натионал Интерест (2015-йил 11-август). 2022-йил 12-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  23. ↑ Марк Эпископос. „Рите оф Пассаге: Тҳе Руссиан Т-80 анд Иц Тест Рун ин тҳе Фирст Чечен Wар“ (эн). Тҳе Натионал Интерест (2021-йил 15-декабр). Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  24. ↑ Cалеб Ларсон. „Руссиа'с Т-80 Танк: Инвалуабле Wеапон ор Оутдатед Релиc?“ (эн). Тҳе Натионал Интерест (2020-йил 27-август). 2021-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  25. ↑ 25,0 25,1 Брент М. Эастwоод. „Руссиа'с Форготтен Т-80 Танк Ис Дйинг а Фиэрй Деатҳ ин Украине“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 1-апрел). 2022-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  26. ↑ Петер Суcиу. „Руссиа'с Т-80 Танк Ис Геттинг А Биг Фирепоwер Боост“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2021-йил 3-октябр). 2022-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  27. ↑ Wеслей Cулп. „Руссиа’с Т-80: Тҳе Форготтен Танк Тҳат Wент то Wар ин Украине“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 26-май). 2022-йил 26-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-май.
  28. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 1. Фронтовая иллюстрация, № 9, 2007, стр.20
  29. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 1. Фронтовая иллюстрация, № 9, 2007, стр.21-25
  30. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 1. Фронтовая иллюстрация, № 9, 2007, стр. 35-37
  31. ↑ 31,0 31,1 „«Новогодняя карусель» (Второе издание 09.12.2011)“. 2018-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 17-ноябр.
  32. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 1. Фронтовая иллюстрация, № 9, 2007, стр. 63
  33. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 2. Фронтовая иллюстрация, № 1, 2008, стр.48,50
  34. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 2. Фронтовая иллюстрация, № 1, 2008, стр.59
  35. ↑ В. Белогруд. Танки в боях за Грозний. Част 2. Фронтовая иллюстрация, № 1, 2008, стр.63
  36. ↑ Из журнала боэвих действий 245 полка. стр. 281—282
  37. ↑ 37,0 37,1 „О развитии отечественного танкостроения. И. М. Герасимов“. 2015-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-ноябр.
  38. ↑ „Загадка военной истории: Т-80 — во второй чеченской компании“. 2018-йил 4-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-ноябр.
  39. ↑ „Соме Руссиан Танкер’с Эхпириэнcес Ин тҳе Сеcонд Чечен Wар. Адам Геибел. Армор Магазине. Жулй-Аугуст 2001“. 2015-йил 28-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 6-декабр.
  40. ↑ „Несколько белорусских танков Т-80БВ потеряно в бою с повстанцами в Йемене“. 2021-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 21-июл.
  41. ↑ „Конфликт в Йемене стал третьей войной для «летающего танка» Т-80БВ“. 2017-йил 28-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 28-декабр.
  42. ↑ „Йеменский «летающий танк» Т-80 «приземлила» авиация арабской коалиции“. 2018-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 6-август.
  43. ↑ Жаcк Буcкбй. „Wатч: Ҳоw Украине Кеэпс Тоwинг Аwай анд Усинг Деад Руссиан Танкс“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 6-июл). 2022-йил 7-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июл.
  44. ↑ Сам Cраннй-Эванс, Др Сидҳартҳ Каушал. „Течниcал Рефлеcтионс он Руссиа’с Армоуред Фигҳтинг Веҳиcлес“ (эн). РУСИ (2022-йил 27-апрел). 2022-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-май.
  45. ↑ Wеслей Cулп. „Руссиа’с Т-80: Тҳе Форготтен Танк Тҳат Wент то Wар ин Украине“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 26-май). 2022-йил 26-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-июн.
  46. ↑ Тҳомас Неwдиcк. „Руссиа’с Онлй Прототйпе Т-80УМ2 Танк Wас Дестроед Ин Украине“ (эн). Тҳе Дриве (2022-йил 21-март). 2022-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  47. ↑ „Руссиа’с Онлй Т-80УМ2 Прототйпе Танк Дестроед ин Украине: Репорт“ (эн-УС). Тҳе Дефенсе Пост (2022-йил 22-март). 2022-йил 27-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июл.
  48. ↑ „Дрозд-2 Аcтиве Протеcтион Сйстем | Милитарй-Тодай.cом“. www.милитарй-тодай.cом. 2022-йил 7-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июл.
  49. ↑ Брент М. Эастwоод. „Путин'с Украине Дисастер: Ҳоw Манй Танкс Cан Руссиа Аффорд то Лосе?“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 18-июл). 2022-йил 18-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июл.
  50. ↑ „Дисcовер лист оф Руссиан cаптуред арморед анд cомбат веҳиcлес усед ноw бй Украиниан армй | Украине – Руссиа cонфлиcт wар 2022 | аналйсис фоcус армй дефенcе милитарй индустрй армй“. www.армйреcогнитион.cом. 2022-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-июл.
  51. ↑ Алиа Шоаиб. „Украине ис Киллинг Руссиа'с Танкс Тҳанкс То а 'Жаcк-Ин-Тҳе-Бох' Десигн Флаw“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 30-апрел). 2022-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 12-май.
  52. ↑ „Ҳере'с wҳй Руссиан танкс кеэп геттинг деcапитатед ин Украине“ (эн-УС). Таск & Пурпосе (2022-йил 13-апрел). 2022-йил 12-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 12-май.
  53. ↑ С. К. Ау-Еонг. „Тҳе Т-80 Ис Руссиа’с Мост Оверратед Танк“ (эн). Тҳе Натионал Интерест (2018-йил 14-март). 2019-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 26-март.
  54. ↑ © ИноСМИ ру 2000-2019. „Т-80 – самый переоцененный российский танк“ (ру). ИноСМИ.Ру. 2019-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 26-март.
  55. ↑ Брент М. Эастwоод. „Интродуcинг тҳе Т-80: Руссиа'с Поwерфул Танк Тҳат Флоппед“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2022-йил 7-апрел). 2022-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-апрел.
  56. ↑ Брент М. Эастwоод. „Т-80: Тҳе Руссиан Армй'с Форготтен Танк“ (эн-УС). 19ФортйФиве (2021-йил 23-ноябр). 2022-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  57. ↑ „Основной боевой танк Т-80“. 2014-йил 6-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 14-июл.


  • В. Борзенко.. Танк Т-80. М.: Бронеколлекция, № 5(104), 2012. 
  • М. Барятинский.. Танк Т-80. Танкомастер. Специальный выпуск. М.: `Техника-молодежи`, 2002. 
  • {{{заглавие}}}.

Ҳаволалар

Мақолалар
Фотосурат
Видео